Λάθος

 

Διαβάζουμε τον κόσμο λανθασμένα και λέμε πως μας απατά. 

Ρ. Ταγκόρ - Τα παραστρατημενα πουλιά - εκδ. Ηριδανός 

Τελευταίος Χαιρετισμός

Μ’ ἕνα χαιρετισμό τελευταῖο σέ Σένα, ὤ Θεέ μου, ἄφησες ὅλες μου τίς αἰσθήσεις ν’ ἀπλώσουν καί ν’ ἀγγίσουν τόν κόσμον τοῦτο, στά πόδια Σου.

Ὅπως ἕνα σύννεφο τοῦ φθινοπώρου κρέμεται χαμηλά μέ τό φορτίο του τῆς βροχῆς, ἔτσι ἄφησε καί τό πνεῦμα μου, ὅλο, νά σκύψει χαμηλά στήν πόρτα Σου, μ’ ἕνα χαιρετισμό τελευταῖο σέ Σένα.

 Ἄφησε ὅλα τά τραγούδια μου νά μαζώξουν ὅλες τίς διάφορες μελωδίες τους σέ μιά μοναδική συμφωνία καί νά κυλήσουν σ’ ἕναν Ὠκεανό Σιωπῆς, μ’ ἕνα χαιρετισμό τελευταῖο σέ Σένα. 

Ὅπως ἕνα μπουλούκι νοσταλγῶν γερανῶν, πού πετοῦν νύχτα καί μέρα, γιά νά γυρίσουν πίσω στίς βουνίσιες φωλιές τους, ἔτσι ἄφησε καί τή ζωή μου ὅλη ν’ ἀρχίσει τό ταξίδι της γιά τό αἰώνιό της σπίτι, μέ ἕνα χαιρετισμό τελευταῖο σέ Σένα.

Ταγκόρ - Λυρικά Αφιερώματα - εκδ. Ηριδανός

Μακρύς ο δρόμος

 

Θέλει πολὺν καιρὸ τὸ ταξίδι αὐτό, κι εἶναι μακρὺς ὁ δρόμος.

Βγήκα, ἀνεβασμένος στὸ ἅρμα τῆς πρῶτης ἀκτῖνας τοῦ φωτός, κι ἐξακολούθησα τὸ ταξίδι μου ἀνάμεσα ἀπὸ τὶς ἐρημιὲς τῶν κόσμων, ἀφήνοντας τὰ ἴχνη μου σ’ ἄστρα πολλὰ καὶ σὲ πολλοὺς πλανήτες.

Ὁ μακρινότερος δρόμος μὲ φέρνει πιὸ κοντά Σου, κι ἐκεῖνη ἡ μουσικὴ ἄσκηση εἶναι ἡ πιὸ πολύπλοκη, ὁποια τελειώνει στὴν τελειότερη ἀπλότητα ἑνὸς ἤχου.

Ἔχει πολλὲς ξένες πόρτες νὰ χτυπήσει ὁ ὁδοιπόρος πρὶν ἔρθει στὴ δική του, κι ἔχει κανείς νὰ περιπλανηθεῖ σ’ ὅλους τοὺς ἔξω κόσμους, ὥσπου νὰ φθάσει τέλος, στὸ βωμό, τὸν πιὸ ἐσωτερικό.

Πολὺν καιρὸ τὰ μάτια μου ἔψαχναν μακριά, δεξιὰ κι ἀριστερά, στὰ βάθη καὶ στὰ ὕψη, πρὶν τὰ κλείσω καὶ πῶ: «Εἶσαι ἐδῶ!».

Ἡ κραυγὴ καὶ ἡ ἐρώτηση «Ὦ! Ποῦ;» ἀναλύθηκε σὲ μύριους ποταμοὺς δακρύων καὶ πλημμυρίζει τὸν κόσμο μὲ τὸ κύμα τῆς ἐπιβεβαίωσης: «Ὑπάρχω!».

Ταγκόρ, Λυρικά Αφιερώματα, εκδ Ηριδανός

Ο Μαχαραγιάς της Τριπούρα που είδε από πολύ νωρίς το μεγαλείο του Ταγκόρ

 

https://theprint.in/pageturner/excerpt/young-rabindranath-tagore-great-poet-tripura-king/2698396/

Η σχέση του Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ με τέσσερις γενιές των Μαχαραγιάδων της Τριπούρα ξεκίνησε το 1882. Ο Μαχαραγιάς Μπιρ Τσάντρα, βυθισμένος στη θλίψη για τον θάνατο της αγαπημένης του συζύγου, Μαχαράνι Μπανούματι, βρήκε παρηγοριά στο ποίημα Bhagna Hriday («Σπασμένη Καρδιά»), που ο Ταγκόρ είχε γράψει στα εφηβικά του χρόνια. Συγκλονισμένος από τον σπαραγμό της ποίησης, έστειλε τον υπουργό του, Ράντχα Ραμάν Γκος, μέχρι το Τζοράσανκο της Καλκούτας, για να απονείμει στον νεαρό ποιητή τον τίτλο του «Μεγάλου Ποιητή».

Ο Ταγκόρ αργότερα αναγνώρισε ότι εκείνη την εποχή, όταν ακόμη πάλευε να σταθεί ως άγνωστος ποιητής, ήταν ο Μπιρ Τσάντρα ο πρώτος που τον αναγνώρισε και τον τίμησε δημόσια. «Για πρώτη φορά έλαβα εγκώμιο από την πατρίδα μου», είπε. Και προσέθεσε για τον Μαχαραγιά: «Στην ανωριμότητά μου εκείνος διέκρινε το μέλλον· γι’ αυτό με τίμησε ως “Μεγάλο Ποιητή”. Η δόξα που τώρα απολαμβάνω ήταν εκείνος ο πρώτος που την προείδε. Όπως ο άνθρωπος που στέκεται σε κορυφή βλέπει πέρα απ’ ό,τι βλέπουν οι άλλοι, έτσι κι εκείνος διέκρινε το στοιχείο που θα με ξεχώριζε.»

Ονόμασε μάλιστα αυτή τη σχέση ιστορική: «Σπάνια απαντάται στην ιστορία της λογοτεχνίας μια τόσο αυθόρμητη και ανοιχτή φιλία ανάμεσα σε έναν βασιλιά και έναν νεαρό ποιητή, του οποίου το μέλλον ήταν τόσο αβέβαιο.»

Μετά τον θάνατο του Μπιρ Τσάντρα, κατά τη δωδεκαετή βασιλεία του Ράντχα Κισόρ, ο Ταγκόρ στάθηκε αληθινός φίλος, αναλαμβάνοντας σχεδόν χρέη συμβούλου και καθοδηγητή σε κάθε ζήτημα: κοινωνικό, πολιτικό, οικονομικό. Συμβούλευε τον Μαχαραγιά απέναντι σε αυλικές μηχανορραφίες, βοήθησε στους διορισμούς υπουργών, ακόμη και στις οικογενειακές διαμάχες. Στην Τριπούρα αναδείχθηκε όλο το πολύπλευρο ταλέντο του Ταγκόρ· εκεί τον θεωρούσαν σχεδόν απόλυτη αυθεντία στην πολιτεία. Από αυτή τη συνεργασία άνθησαν η βεγγαλική λογοτεχνία, η κουλτούρα και η επιστήμη, με τον Ράντχα Κισόρ να προσφέρει πλουσιοπάροχη στήριξη.

Η γενναιοδωρία του ήταν τέτοια που χωρίς αυτήν η ινδική επιστήμη θα είχε άλλη ιστορία. Αν δεν είχε χρηματοδοτήσει το ταξίδι του Τζαγκντίς Τσάντρα Μπος στην Αγγλία, πολλά ίσως να είχαν χαθεί. Παρά το ότι το βασιλικό ταμείο εξαντλούνταν και χρειάστηκε ακόμη και να δανειστεί τεράστια ποσά, ο Ράντχα Κισόρ δεν αρνήθηκε ποτέ να στηρίξει τα οράματα του Ταγκόρ.

Έτσι, το 1901, όταν ο ποιητής ίδρυσε το Μπραχματσάρυα Άσραμ και το σχολείο του στο Σαντινικετάν, βρήκε στον Μαχαραγιά τον προστάτη του. Οι τακτικές και έκτακτες συνεισφορές του κράτησαν ζωντανό το εγχείρημα για δεκαετίες· μάλιστα, οι επόμενοι Μαχαραγιάδες συνέχισαν την υπόσχεση, στέλνοντας μάλιστα και φοιτητές της Τριπούρα με υποτροφία ώστε να μη βαραίνουν το ίδρυμα. Χωρίς τη στήριξη της Τριπούρα, το Σαντινικετάν θα είχε σβήσει πριν καν ανθίσει.

Δεν έλειψαν όμως και οι αντιδράσεις. Οι αυλικοί και πολλοί υπήκοοι διαμαρτύρονταν: «Η Τριπούρα, φτωχή και καθυστερημένη, χρειάζεται να αναπτυχθεί· δεν μπορεί να θρέφει την εύπορη Βεγγάλη.» Η παράδοση εξουσίας σε πρόσωπα εκτός βασιλείου, με την επιμονή του Ταγκόρ, έριξε λάδι στη φωτιά. Τον κατηγόρησαν ως «ιδιοτελή και φιλόδοξο», μετατρέποντας τον ευεργέτη σε στόχο.

Τότε φανερώθηκε ένας άλλος Ταγκόρ: όχι ο ονειροπόλος ποιητής της Βεγγάλης, αλλά ένας ρεαλιστής, πολιτικά οξυδερκής, έτοιμος να συγκρουστεί. Δεν τον ένοιαζε η αντίσταση· ήθελε να δει την Τριπούρα ως υπόδειγμα αυτόνομου κράτους.

Η φιλία του με τη βασιλική οικογένεια ήταν τόσο στενή, ώστε ένιωθε δεμένος με το πεπρωμένο τους. Σε επιστολή του γράφει: «Νιώθω πως ο Θεός μού ανέθεσε ως όρκο να τακτοποιηθεί το βασίλειο του Μαχαραγιά. Δεν μπορώ να το εγκαταλείψω· ούτε κι εκείνος μπορεί να με ελευθερώσει απ’ αυτό. Όπως ο παππούς μου συνδέθηκε με την ιστορία της Τριπούρα, έτσι κι εγώ πρέπει να συνεχίσω αυτόν τον δεσμό.»

Ο Ταγκόρ επισκέφθηκε την Τριπούρα αρκετές φορές· ποτέ δεν έφυγε με άδεια χέρια. Η σχέση τους έφθασε στο απόγειο όταν, στα 80ά του γενέθλια, τιμήθηκε στο παλάτι Ουτζαγιάντα με τον τίτλο «Μπάρατ Μπασκάρ». Παρά την ασθένειά του, δεν αρνήθηκε να ανταποδώσει με την παρουσία του αυτή την τιμή.

Για τον Ταγκόρ, η Τριπούρα δεν ήταν απλώς ένας προστάτης τόπος· ήταν ένας δεσμός ψυχής, ένας τόπος που τον στήριξε όταν όλα ήταν αβέβαια, και που κράτησε ζωντανό το όραμά του μέχρι το τέλος.

Στοχασμοί

 

Εγκαταλειμμένοι στοχασμοί από τις ξεχασμένες κυψέλες

όλων των αιώνων, 

πλημμυρίζοντας τον αιθέρα, βομβίζουν γύρω στην 

καρδιά μου

και γυρεύουν τη φωνή μου.

Ρ. Ταγκόρ, Λαμπυρίδες, εκδ. Ίκαρος

Ειρήνη

 

Αφήστε τη νύχτα να συγχωρήσει τα σφάλματα της μέρας

και έτσι ν' αποκτήσει την ειρήνη της

Ταγκόρ, Λαμπυρίδες, εκδ. Ίκαρος

Ταγκόρ- Ελευθερία

Αποκτούμε ελευθερία, όταν έχουμε ακριβοπληρώσει

το δικαίωμά μας να ζήσουμε

Λαμπυρίδες, εκδ. Ίκαρος

Βάρος

 

Βάλε χρυσάφι στου πουλιού τα φτερούγια, ποτέ του να μη ξαναπετάξει στα ουράνια 

Ταγκόρ - Η υπέροχη νύχτα

Ήταν ώρα κατακλυσμού. Τ' άστρα είχανε χαθεί από τον ουρανό.  Όλα της γης τα φώτα είχαν σβήσει. Δε θα έβλαφτε καθόλου αν λέγαμε καμιά κουβέντα εκείνη τη στιγμή. Μα δεν μπορούσαμε να προφέρουμε ούτε λέξη. Ούτε η τυπική ερώτηση "τι γίνεσαι;" δε βγήκε απ' το στόμα μας. Μόνο στεκόμαστε και κοιτάζαμε το σκοτάδι, ενώ στα πόδια μας βογγούσε ο πυκνός, ο μαύρος κι άγριος χείμαρρος του θανάτου. 

Έλεγα μόνο μέσα μου: "Κοίτα. Σήμερα η Σουραμπάλα ήρθε στο πλευρό μου, αφήνοντας όλον τον άλλον κόσμο. Σήμερα δεν έχει κανέναν άλλον κοντά της· μόνο εμένα. Στα παλιά και περασμένα παιδιάτικά της χρόνια η Σουραμπάλα έχει έρθει από κάποιο ανοιξιάτικο βασίλειο μυστηρίου, από μια ζωή που 'χε δικιά της τροχιά, και στάθηκε στο πλευρό μου σ' αυτή τη φωτισμένη και πλημμυρισμένη απ' ανθρώπους γης. Και σήμερα, ύστερα από ένα μεγάλο χρονικό διάστημα, άφησε τη γης, τόσο γεμάτη από φως κι από ανθρώπινα πλάσματα, για να σταθεί στο πλευρό το δικό μου, την ώρα αυτή του τρομερού  και θλιβερού και θανατικού σπασμού της Φύσης. Το Ρέμα της Ζωής έριξε εμπρός μου το τρυφερό μπουμπούκι εκείνο, κι η Πλημμύρα του Θανάτου έφερε το ίδιο λουλούδι, στην τέλεια, τώρα, άνθισή του, σε μένα και σε κανέναν άλλον. Ένα άλλο κύμα, και σαρωνόμαστε μακριά από το τελευταίο σημείο της γης, και κοβόμαστε από τα κοτσάνια όπου ο καθένας μας ορθώνεται εδώ χωριστά και γινόμαστε ένα στο βασίλειο του Θανάτου.

"Άμποτε το κύμα αυτό ποτέ να μην έρθει! 

Άμποτε η Σουραμπάλα να ζήσει χρόνια πολ-

λά κι ευτυχισμένα, περιτριγυρισμένη από σύ-

ζυγο και παιδιά, από συγγενείς  κι υπηρέτες".

Τη νύχτα αυτή, τη μια και μοναδική, καθώς στεκόμουν εκεί στ' αχείλι του αφανισμού της Φύσης, γεύθηκα την αιώνια ευδαιμονία.

Η νύχτα πέρασε, η θύελλα έπαψε, η πλημμύρα έπεσε. Δίχως μια λέξη να προφέρει η Σουραμπάλα γύρισε στο σπίτι της, κι εγώ, το ίδιο., γύρισα στη καλύβα μου, δίχως να προφέρω μια λέξη.

Σκέφτηκα. Αλήθεια δεν έγινα Ναζίρης, ούτε Αρχιγραμματέας, ούτε Ρήγας Φερραίος. Είμαι μόνο ένας δευτεροβάθμιος δάσκαλος ενός χωριάτικου σχολείου. Μα μια νύχτα, μια υπέροχη νύχτα, στο σύντομο διάστημά της, αχτιδοβόλησε στη σταδιοδρομία όλης μου της ζωής. 

Η νύχτα εκείνη, η μία και μόνη, απ' όλες τις μέρες και τις νύχτες της ζωής μου, ήταν η υπέροχη δόξα της ταπεινής ύπαρξής μου.

Ρ. Ταγκόρ - Ινδικά Διηγήματα, εκδ. Ηριδανός

Σιωπές

 

Τα φύλλα είναι οι σιωπές

γύρω στα λουλούδια που είναι τα λόγια τους

Ρ. Ταγκόρ - Λαμπυρίδες, εκδ. Ίκαρος

Μυστήριο

 

Η αγάπη είναι ένα ατέλειωτο μυστήριο,

γιατί δεν υπάρχει τίποτε που να μπορεί να την εξηγήσει

Ρ. Ταγκόρ, Λαμπυρίδες, εκδ. Ίκαρος

Αλάφρωμα

 

Αλαφρώνω από το βάρος

     σα γελώ με τον εαυτό μου.

Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ, Λαμπυρίδες, εκδ. Ίκαρος

Ταγκόρ, η ανάπαυση

 

Η ανάπαυση είναι της δουλειάς, 

όπως τα βλέφαρα είναι των ματιών

ταγκόρ, Τα παραστρατημένα πουλιά, εκδ. Ηριδανός

Πέτρες

 

Ενώ ο Θεός περιμένει να χτιστεί ο ναός Του από αγάπη,

οι άνθρωποι κουβαλάνε πέτρες

Ρ. Ταγκόρ, Λαμπυρίδες, εκδ Ίκαρος

Kabir - spiritual poems 01-17, translation by Tagore

 

Unending Love By Rabindranath Tagore

 

I seem to have loved you in numberless forms, numberless times...

In life after life, in age after age, forever.

My spellbound heart has made and remade the necklace of songs,

That you take as a gift, wear round your neck in your many forms,

In life after life, in age after age, forever.

Whenever I hear old chronicles of love, it's age old pain,

It's ancient tale of being apart or together.

As I stare on and on into the past, in the end you emerge,

Clad in the light of a pole-star, piercing the darkness of time.

You become an image of what is remembered forever.

You and I have floated here on the stream that brings from the fount.

At the heart of time, love of one for another.

We have played along side millions of lovers,

Shared in the same shy sweetness of meeting,

the distressful tears of farewell,

Old love but in shapes that renew and renew forever.

Today it is heaped at your feet, it has found its end in you

The love of all man's days both past and forever:

Universal joy, universal sorrow, universal life.

The memories of all loves merging with this one love of ours -

And the songs of every poet past and forever.

Ανάπαυση

 Η ανάπαυση είναι της δουλειάς, όπως τα βλέφαρα είναι των ματιών

Ταγκόρ, Τα Παραστρατημένα Πουλιά, εκδ. Ηριδαν'ος

μτφ. Μάκης Ανταίος

Ποτάμια

 Το κανάλι τ' αρέσει να νομίζει πως τα ποτάμια γίνηκαν μονάχα να του δίνουνε νερό.

Ταγκόρ, Τα παραστρατημένα πουλιά, εκδ. Ηριδανός

(μτφ. Μάκης Ανταίος)

Καλές προθέσεις

 Ο κόσμος υποφέρει πιο πολύ από την ανιδιοτελή τυραννία του καλοθελητή του.

Ταγκόρ,Λαμουρίδες,εκδ.Ίκαρος

Μια µη αιρετική προσευχή για κάθε θρησκεία

Ρ. Ταγκόρ-Μετάφραση από την αγγλική, Γεώργιος Σκλαβούνος

https://elinepa.org/el/where-the-mind-is-without-fear/


Εκεί όπου η σκέψη είναι άφοβη και το κεφάλι στέκει ψηλά.

Εκεί όπου η γνώση είναι λεύτερη.

Εκεί όπου ο κόσµος δεν έχει κομματιαστεί από τους στενούς τοίχους των σπιτιών.

Εκεί όπου οι λέξεις πηγάζουν απ’ τα βάθη της αλήθειας.

Εκεί όπου ακάµατη η προσπάθεια απλώνει τα χέρια προς την τελειότητα.

Εκεί όπου το καθαρό ρυάκι της λογικής; δεν έχει χάσει το δρόµο του στην άγονη έρηµο της νεκρής  συνήθειας.

Εκεί όπου ο Νους οδηγηµένος από Σένα σε διαρκώς  ευρύτερη σκέψη και καρποφόρο δράση.

Σ’ αυτόν τον Ουρανό της Λευτεριάς. βοήθησε πατέρα, ν’ αναστηθεί η πατρίδα µου.

Αυτή είναι η προσευχή µου σε Σένα Κύριε.

Χτύπα, χτύπα στη ρίζα κάθε μικροπρέπεια στην καρδιά µου

Δώσ’ µου τη δύναµη ν’ αποδέχοµαι ελαφρά τις χαρές και τις λύπες.

 Δώσ’ µου τη δύναµη να προσφέρω και να υπηρετώ µόνον απ’ αγάπη.

Δώσ’ µου τη δύναµη να µην εγκαταλείψω ποτέ τους φτωχούς και να µη λυγίσω ποτέ τα γόνατα µπροστά στην αλαζονεία των ισχυρών.

Δώσ’ µου τη δύναµη να υψώνω την σκέψη µου πάνω απ’ τις καθηµερινές µικρότητες.

Κι’ ακόµα δώσ’ µου τη δύναµη να υποτάξω τη δύναµή µου, µε αγάπη, στην δικιά ΣΟΥ θέληση.

Σημείωση του εκδότη

Εκεί που το μυαλό είναι χωρίς φόβο (μπεγκάλι: চিত্ত যেথা ভয়শূন্য, προφορά: Chitto Jetha Bhoyshunno, αγγλική μεταγραφή: Where the mind is without fear) είναι ένα ποίημα που γράφτηκε από τον Ραβιντρανάθ Ταγκόρ πολύ πριν από την ανεξαρτησία της Ινδίας και αντιπροσωπεύει το όραμα του Ταγκόρ για μια νέα και αφυπνισμένη Ινδία. Το αρχικό ποίημα δημοσιεύθηκε το 1910 και συμπεριλήφθηκε στη συλλογή Gitanjali του 1910 και, στην μετάφραση του Ταγκόρ, στην αγγλική έκδοση του 1912, για την οποία ο ποιητής βραβεύτηκε με το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1913.