Η Πυξίδα (A Compass) Χόρχε Λουίς Μπόρχες

 

https://www.poetryfoundation.org/poetrymagazine/browse?volume=162&issue=3&page=38

Όλα τα πράγματα είναι λέξεις που ανήκουν σ' εκείνη τη γλώσσα
στην οποία Κάποιος ή Κάτι, νύχτα και μέρα,
καταγράφει την ατέλειωτη φλυαρία που είναι, καθαυτή,
η ιστορία του κόσμου. Και μέσα σ' αυτό το συνονθύλευμα

η Ρώμη και η Καρχηδόνα, εκείνος κι εσύ κι εγώ,
η ζωή μου που δεν μπορώ να συλλάβω, αυτό το επώδυνο βάρος
του να είσαι αίνιγμα, τυχαιότητα ή κώδικας,
κι όλη η ακατάληπτη βαβούρα της Βαβέλ κυλά μπροστά μας.

Πίσω από το όνομα βρίσκεται εκείνο που δεν έχει όνομα·
σήμερα ένιωσα τη σκιά του να έλκει
αυτή τη γαλάζια βελόνα, στο τρεμάμενο πέρασμά της,

καθώς δείχνει την επιρροή του προς το πιο μακρινό στενό,
με κάτι από σύννεφο που το είδες σε όνειρο
και κάτι από πουλί που σαλεύει μέσα στον ύπνο του.

Νιώθω λύπη - Πάμπλο Νερούδα

 

https://edromos.gr/me-ochima-tin-poiisi-pamplo-neroyda-1904-1973-10/

Μπορεί να διαμαρτυρήθηκα, μπορεί οι διάφοροι εαυτοί μου

να διαμαρτυρήθηκαν,

μπορεί να είπα, δηλαδή να είπαν: φοβάμαι,

φεύγω, φεύγουμε, δεν είμαι από εδώ,

δεν γεννήθηκα καταδικασμένος σε εξοστρακισμό,

απ’ όλους ζητάω συγγνώμη,

γυρνάω να ψάξω τα φτερά των ρούχων μου,

επιτρέψτε μου να επιστρέψω στη χαρά μου,

στο άγριο σκοτάδι, στα άλογα,

στων δασών τη μαύρη χειμωνιάτικη μυρωδιά,

φώναζα, φωνάζαμε και παρ’ όλα αυτά

οι πόρτες δεν άνοιγαν

και έμενα αναποφάσιστος,

αναποφάσιστοι μέναμε,

χωρίς να ζούμε ή να πεθαίνουμε εκμηδενισμένοι

από τη διαφθορά και την εξουσία,

ανάξιοι πια, διωγμένοι

από την καθαρότητα και από τη γεωργία.

Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής

Το Διεθνές Φεστιβάλ Ποίησης της Μεδεγίν Απορρίπτει τη Γενοκτονία

 

https://www.saba.ye/en/news3517312.htm

Μεδεγίν – Σάμπα: Στην τελετή λήξης του 35ου Διεθνούς Φεστιβάλ Ποίησης της Μεδεγίν, στην Κολομβία, 46 ποιητές από όλο τον κόσμο υπέγραψαν δήλωση αλληλεγγύης προς την Παλαιστίνη, απορρίπτοντας τη γενοκτονία και τον πολιτισμικό αφανισμό στη Γάζα και σε ολόκληρη την Παλαιστίνη. Παράλληλα, κάλεσαν σε τερματισμό του πολέμου, άρση της πολιορκίας της Γάζας και παύση της σιωνιστικής επιθετικότητας κατά του παλαιστινιακού λαού.

Η ανακοίνωση αυτή εντάσσεται στο πλαίσιο της ευρείας διεθνούς αλληλεγγύης των ποιητών προς την Παλαιστίνη, οι οποίοι ύψωσαν τις φωνές τους δυνατά και ξεκάθαρα υπέρ της Παλαιστίνης και του δίκαιου αγώνα της, καταδικάζοντας την κατοχή και τις καθημερινές δολοφονίες της Παλαιστίνης και του λαού της.

Έρωτες: Στην πόλη

https://edromos.gr/me-ochima-tin-poiisi-pamplo-neroyda-1904-1973-4/

Πάμπλο Νερούδα

Φοιτητικός έρωτας εαρινός

με κερασιές φλεγόμενες στα φτωχικά δρομάκια

και με τα τραμ να στριγγλίζουν στις γωνίες,

με κορίτσια σαν το κρύο νερό, κορμιά

πλασμένα με χιλιάνικο πηλό, λάσπη και χιόνι,

και από φως και μαύρη νύχτα, όλα μαζί ένα,

αγιόκλημα ριγμένο στο κρεβάτι

με τη Ρόσα ή τη Λίνα ή την Κάρμεν ήδη γυμνές

και με το μυστήριό τους μάλλον εξηγημένο

ή να ’ναι, έστω, κάπως μυστήριες ακόμα, καθώς κυλούσαν

στην αγκαλιά, ή στη σπείρα ή στον πύργο

ή στον κατακλυσμό γιασεμιών και στομάτων.

Έγινε χτες ή αύριο εκείνη η φευγαλέα

άνοιξη; Ω ρυθμέ

της ηλεκτρισμένης μέσης,

ω πεντακάθαρε σπασμέ του σπέρματος

που πετάγεται απ’ το τούνελ του να γίνει είδος

και η νικημένη εσπέρα να ’ναι μ’ έναν νάρδο

μισοκοιμισμένη και στα χαρτιά μου ανάμεσα

με τις αράδες τις δικές μου εκεί συρμένες,

με τη ζύμη την άμιχτη, με το κύμα,

με την περιστέρα και με την κόμη λυμένη.

Έρωτες του χτες, γρήγοροι

και διψασμένοι, κλειδί το κλειδί συνταιριασμένοι,

μαζί με όλη την περηφάνια του μοιρασμένου πράγματος!

Η ποίησή μου – έχω τη γνώμη – δεν θεμελιώθηκε

στη μοναξιά, όχι, αλλά σ’ ένα κορμί,

σε κορμιά κι άλλα κορμιά, που

είχαν δέρμα όλο από φεγγαρήσιο φως

και απ’ των φιλιών της γης την αφθονία.

Μετάφραση: Γιώργος Κεντρωτής

Ο τραπεζίτης - Ledo Ivo

 

Ο τραπεζίτης σκέφτεται

στον καθεδρικό

όταν ρίχνει τον κυριακάτικο 

οβολό του

"Όποιος δίνει στον Θεό

Δανείζει στους φτωχούς".

Η θάλασσα και τα πλοία, εκδ. Κοινωνία των (δε)κάτων

Οράσιο Κιρόγα

 

https://www.nyctophilia.gr/horacio-quiroga-%ce%bf-%ce%bb%ce%b1%cf%84%ce%b9%ce%bd%ce%bf%ce%b1%ce%bc%ce%b5%cf%81%ce%b9%ce%ba%ce%b1%ce%bd%cf%8c%cf%82-poe/

Ο  Οράσιο Κιρόγα (Horacio Quiroga, 1878-1937) γεννήθηκε στην πόλη Σάλτο της Ουρουγουάης και ήταν γιος ενός Αργεντινού υποπρόξενου και μιας Ουρουγουανής μεγαλοαστής. Παρά την καλή του ανατροφή, έζησε μια περιπετειώδη ζωή στο περιθώριο, όντας σημαδεμένος εξαρχής από μια σκληρή μοίρα. Σε ηλικία μόλις δυόμιση μηνών χάνει τον πατέρα του όταν η κυνηγετική του καραμπίνα εκπυρσοκρότησε τραυματίζοντάς τον θανάσιμα. Στα δεκαεπτά του χάνει τον πατριό του, ο οποίος, έχοντας μείνει παράλυτος, αυτοκτονεί με την κυνηγετική του καραμπίνα. Στα είκοσι τρία του χάνει τον αδερφό και την αδερφή του από τυφοειδή πυρετό, ενώ ένα χρόνο αργότερα πυροβολεί και σκοτώνει κατά λάθος έναν στενό του φίλο. Τέλος, στα τριάντα επτά του, η πρώτη του γυναίκα αυτοκτονεί. Όλα αυτά τα οδυνηρά βιώματα σε συνδυασμό με τις πολλές διακυμάνσεις στις ερωτικές και οικογενειακές του σχέσεις, τη νεανική και σπάταλη ζωή του δανδή, την έλξη που του ασκούσε η απομόνωση στα άγρια δάση του ποταμού Παρανά -που δεν συμβιβαζόταν με τα ανιαρά δημοσιοϋπαλληλικά του καθήκοντα- την περιστασιακή χρήση ουσιών και την αυτοκτονία του, αφότου πληροφορήθηκε πως έπασχε από καρκίνο, φέρνουν στο νου τη ζωή των Edgar Allan Poe (1809-1849), Charles Baudelaire (1821-1867) και Guy de Maupassant (1850-1893) που πάντα αγαπούσε. Αναμφισβήτητα, για τον Κιρόγα το γράψιμο ήταν ένας τρόπος για να ξορκίσει τον φόβο του θανάτου.

Στη λογοτεχνία εμφανίστηκε το 1899, σε ηλικία είκοσι ενός ετών, εκδίδοντας ένα εβδομαδιαίο περιοδικό όπου δημοσίευσε το γοτθικών καταβολών διήγημα «Για μια νύχτα αϋπνίας» («Para noche de insomnio») που είναι καθαρά επηρεασμένο από τον Poe. Έκτοτε, η λογοτεχνική σκιά του μεγάλου Αμερικανού συγγραφέα θα πέφτει πάνω του για όλη την υπόλοιπη ζωή του.

«Ολόκληρο το κεφάλι μου ήταν γεμάτο με Poe. Αυτός ο καταραμένος τρελός είχε καταφέρει να με κυριεύσει ολοκληρωτικά», δήλωσε κάποτε. 

Στην πορεία, ωστόσο, απομακρύνθηκε από τα γοτθικά πρότυπα αναπτύσσοντας το δικό του απλούστερο και αμεσότερο ύφος που χαρακτηριζόταν από έναν λανθάνοντα υπαινικτικό τρόμο, ο οποίος εκκινεί τόσο από τόσο από τα σκληρά του βιώματα όσο φυσικά και από τη μοναχική ζωή του στις αφιλόξενες και επικίνδυνες ζούγκλες της νοτιοαμερικανικής μεθορίου.

Έτσι, ενώ ο Poe συνήθως παρουσιάζει εκλεπτυσμένους και ασυνήθιστους χαρακτήρες με συχνά τερατώδη χαρακτηριστικά σε αστικά ή γενικά περιβάλλοντα εντός του πολιτισμού, οι ήρωες του Κιρόγα είναι ως επί το πλείστον συνηθισμένοι άνθρωποι του μόχθου που καλούνται να επιβιώσουν σ’ ένα εχθρικό, πρωτόγονο περιβάλλον. Σε αυτό το πλαίσιο, τα εξωτικά έργα των Rudyard Kipling (1865-1936) και Jack London (1876-1916) είναι μεταξύ αυτών που συνδιαμόρφωσαν τον λογοτεχνικό του κόσμο. Στις γνωστότερες και καλύτερες συλλογές διηγημάτων του Διηγήματα έρωτα, τρέλας και θανάτου (Cuentos de amor de locura y de muerte, 1917), Ιστορίες του παρθένου δάσους (Cuentos de la selva, 1918) και Ανακόντα (Anaconda, 1921) η μαγευτική και ταυτόχρονα απειλητική φύση πρωταγωνιστεί και ο θάνατος ενεδρεύει άλλοτε με τη μορφή σαρκοφάγων μυρμηγκιών και δηλητηριωδών φιδιών και άλλοτε με τον καυτό ήλιο, τους οργισμένους χειμάρρους και τις διάφορες μολυσματικές ασθένειες των τροπικών.

Ο Μπενινκάσα είχε ακούσει για τα παράξενα μυρμήγκια τα οποία ονομάζουμε «κολασμό». Είναι μικροσκοπικά, με γυαλιστερό μαύρο χρώμα και προχωρούν ταχύτατα σχηματίζοντας πλατιά, ως επί το πλείστον, ποτάμια. Είναι δε αποκλειστικώς σαρκοφάγα. Στο πέρασμά τους καταβροχθίζουν ό,τι βρουν: αράχνες, γρύλους, σκορπιούς, βατράχους, έχιδνες και γενικά κάθε πλάσμα ανίκανο να τους αντισταθεί. Δεν υπάρχει ζωντανό, ανεξαρτήτως μεγέθους και δύναμης, που που να μην τρέχει να γλιτώσει από δαύτα. Η είσοδός τους σ’ ένα σπίτι συνεπάγεται την ολοκληρωτική εξόντωση κάθε έμβιου όντος, γιατί δεν υπάρχει ούτε γωνιά ούτε τρύπα, όσο βαθιά κι αν είναι, όπου δεν θα εισχωρήσει ο αδηφάγος αυτός στρατός. Μπροστά τους τα σκυλιά αλυχτούν, τα βόδια μουγκανίζουν και δεν έχει κανείς άλλη επιλογή από το να εγκαταλείψει το σπίτι στο έλεός τους, αν θέλει να μη φαγωθεί ως το κόκκαλο μέσα σε δέκα ώρες.

Από το διήγημα «Το άγριο μέλι» της συλλογής “Διηγήματα έρωτα, τρέλας και θανάτου”

Παρόν, ωστόσο, στο έργο είναι και το αστικό περιβάλλον, όπου η βία, η τρέλα, οι παραισθήσεις και η αποξένωση κυριαρχούν.

Όμως το βλέμμα των ηλίθιων είχε ζωντανέψει· τις κόρες των ματιών τους φώτιζε μια επίμονη λάμψη. Δεν έπαιρναν τα μάτια τους από την αδερφή τους, ενώ μια αυξανόμενη αίσθηση κτηνώδους βουλιμίας αλλοίωνε λεπτό το λεπτό κάθε γραμμή του προσώπου τους. Προχώρησαν αργά προς την περίφραξη. Η μικρή, έχοντας καταφέρει να στηρίξει το πόδι της, ετοιμαζόταν να καβαλήσει το τοιχάκι και να πηδήξει στην άλλη πλευρά, όταν ένιωσε πιασμένη από το ένα πόδι.

Από το διήγημα «Η αποκεφαλισμένη κότα» της συλλογής “Διηγήματα έρωτα, τρέλας και θανάτου”

Παρότι ο Κιρόγα έγραψε και μυθιστορήματα, όπως τα Ιστορία ενός ταραγμένου έρωτα (Historia de un amor turbio, 1908) και Περασμένος έρωτας (Pasado amor, 1929), αναγνωρίστηκε ―κυρίως μετά θάνατον― ως ένας δεξιοτέχνης του διηγήματος, το οποίο, όπως και ο Poe στις Ηνωμένες Πολιτείες, ανέδειξε ως αυθύπαρκτο είδος στη Νότια Αμερική. Έτσι, πολλοί θεωρούν ότι οι σημαντικότεροι ισπανόφωνοι Λατινοαμερικανοί διηγηματογράφοι που ακολούθησαν ―από τον Jorge Luis Borges (1899-1986) ως τον Julio Cortázar (1914-1984)― έχουν ως αφετηρία το έργο του. Ο Κιρόγα έγραψε επίσης δοκίμια για τη λογοτεχνία και τον κινηματογράφο, άρθρα για μεγάλες μορφές του πνεύματος και των επιστημών, σενάρια κι ένα θεατρικό έργο, Οι θυσιασμένες, (Las sacrificadas) που παρουσιάστηκε επί σκηνής το 1921.

 

Πηγές

Quiroga, H. (2014), Διηγήματα έρωτα, τρέλας και θανάτου, εκδ. Ροές, Αθήνα, Μετάφραση: Δήμητρα Παπαβασιλείου.

airshipdaily.com

ttu-ir.tdl.org

Κασσάνδρες πάλι

https://www.kathimerini.gr/1064877/gallery/proswpa/synentey3eis/h-poihsh-san-na-einai-h-kassandra-ths-epoxhs-mas

Το φως έμπαινε στο σαλόνι από τον μικρό αλλά φροντισμένο κήπο στην πίσω πλευρά της παλιάς μονοκατοικίας. Τα μεταλλικά κάγκελα μπροστά από τις μεγάλες τζαμένιες πόρτες μπήκαν μετά τη διάρρηξη. Ο Ραούλ Σουρίτα και η σύζυγός του βρέθηκαν αιχμάλωτοι ληστών που τελικά –μη έχοντας κάτι άλλο μεγάλης αξίας– έκλεψαν τον υπολογιστή του. «Δεν με ένοιαξε για τον υπολογιστή, αλλά μετά προσπαθούσα να θυμηθώ τι είχα γράψει», θα μας πει αργότερα χαμογελώντας.

Ωστόσο, ο 70χρονος Σουρίτα, ένας από τους σημαντικότερους εν ζωή ποιητές της Χιλής, θύμα βασανισμών από τη δικτατορία του Πινοσέτ, τιμημένος μεταξύ άλλων με το Εθνικό Βραβείο Λογοτεχνίας της Χιλής και το Βραβείο Πάμπλο Νερούδα, δεν άλλαξε τόπο κατοικίας παρά την τρομάρα που πήρε. Εμεινε αμετακίνητος στο σπίτι του με τον ίδιο τρόπο που παραμένει αμετακίνητος στις θέσεις του και στην ποίησή του εδώ και πολλά χρόνια. «Αν κάποιος διάβαζε τους ποιητές του ’80 όλα αυτά (σ.σ. που ζούμε σήμερα) ήταν γραμμένα στα ποιήματά τους. Σαν να είναι η Κασσάνδρα της εποχής μας η ποίηση, αλλά κανείς δεν την ακούει», μας λέει και προσθέτει ότι οι ποιητές παραγκωνίζονται αλλά εκείνοι επανέρχονται «γιατί είναι δυνατοί». 

Η πρώτη του συνάντηση με την ποίηση έγινε στα παιδικά του χρόνια και οφείλεται στην Ιταλίδα γιαγιά του, η οποία νοσταλγώντας τη χώρα της, διάβαζε στον ίδιο και στην αδελφή του αποσπάσματα από τη «Θεία Κωμωδία» του Δάντη. «Πάντα στη ζωή μου ήθελα να δημιουργώ ήχους που να μου θυμίζουν τη φωνή της γιαγιάς μου που μας διάβαζε αυτά τα έργα. Hταν ένας από τους λόγους που αγάπησα την ποίηση και ήθελα να δημιουργήσω ποίηση». Αργότερα του έγινε «έμμονη ιδέα» όταν σπούδαζε πολιτικός μηχανικός, ένα επάγγελμα που δεν άσκησε ποτέ. «Μετά έγραψα από απελπισία, από την απελπισία μου, στη διάρκεια των δύσκολων χρόνων της δικτατορίας. Σε χώρες που έχουν μια παράδοση στην ποίηση 150 ετών, η ποίηση σε καταλαμβάνει και αν σε καταλάβει κυριαρχεί επάνω σου», τονίζει.

Ο Σουρίτα ήταν 23 ετών όταν επιβλήθηκε η δικτατορία του Αουγκούστο Πινοσέτ που έριξε πάνω από τη Χιλή ένα πέπλο τρόμου. Ο νεαρός ποιητής, μέλος της Κομμουνιστικής Νεολαίας, φυλακίστηκε και βασανίστηκε για τρεις εβδομάδες. Με κανέναν τρόπο όμως δεν επιθυμεί να πάρει κάποια ειδική αναγνώριση γι’ αυτό. Το ίδιο, λέει, έκαναν σε όλους. «Είμαι ζωντανός, είμαι εδώ. Δεν θέλω να σκέφτεται κανείς αυτό και να με λυπάται. Εγώ πιστεύω ότι βγήκα πολύ εύκολα απ’ όλο αυτό. Οι υπόλοιποι πέθαναν. Εκείνη την περίοδο έμεινα μουγγός, δεν μπορούσα να γράψω τίποτα, ήταν τόσο έντονη η εμπειρία που έζησα, τα γεγονότα, που είχα μείνει άφωνος. Μου κόστισε πολύ μέχρι να βρω τη φωνή μου και να ξαναγράψω. Eμεινα χωρίς λέξεις. Σκεφτόμουν ότι έπρεπε να γράψω για τη βία της ομορφιάς», λέει, «ότι ακόμη και η ομορφιά μπορεί να είναι βίαιη όταν έρχεται αντιμέτωπη με τέτοια γεγονότα και ανθρώπους που συμπεριφέρονταν με αυτόν τον τρόπο».

Στα ελληνικά κυκλοφορεί η ανθολογία έργων του Ραούλ Σουρίτα «Ποιήματα» (εκδ. Γαβριηλίδη) σε μετάφραση Στ. Χουρμουζιάδη και Ν. Λάμπρου.

Οταν άρχισε να ξαναγράφει δεν προσπάθησε να ερμηνεύσει τα γεγονότα του παρόντος. Ηθελε να αποκαταστήσει, μας λέει, τις έννοιες και τα νοήματα που αλλοίωσε ο λόγος των στρατιωτικών της δικτατορίας. «Οι στρατιωτικοί χρησιμοποιούσαν πολύ τις λέξεις πατρίδα και έθνος για τη Χιλή. Αυτές οι λέξεις δεν ήταν των στρατιωτικών, ήταν της Βιολέτα Πάρα, του Βίκτορ Χάρα, του Πάμπλο Νερούδα, ποιητών που τις είχαν χρησιμοποιήσει πολύ πριν από αυτούς και η έννοια τους των λέξεων δεν ήταν αυτή που είχαν δώσει οι στρατιωτικοί. Εκανα έναν αγώνα για να διατηρήσω την έννοια των λέξεων, να μην παραποιηθεί η έννοιά τους».

Υπάρχει απειλή πραξικοπήματος στη Χιλή, σχεδόν τη βλέπουμε

Μπορεί να μη διακρίνεται το χαρακτηριστικό τρέμουλο που συνοδεύει τους ασθενείς με Πάρκινσον, αλλά τα σημάδια της εκφυλιστικής νόσου είναι εμφανή στη λεπτή του κράση. Σκυφτός, ντυμένος στα λευκά, μιλάει χαμηλόφωνα, με μια ένταση που αλλάζει όταν διαβάζει ποίηση. Σε ένα τέτοιο βίντεο από τις μέρες που ο Σουρίτα βρέθηκε στην Αθήνα, καλεσμένος του Φεστιβάλ ΛΕΑ, το 2017, είδα τον χαμηλών τόνων διανοούμενο που είχαμε μπροστά μας να μεταμορφώνεται και να παρασέρνει τους ακροατές σε μια παθιασμένη, βροντερή απαγγελία.

Παρά τα χρόνια που έχουν περάσει, παραμένει με έναν τρόπο αυτό που ήταν πάντα: ένα από τα «τρομερά παιδιά» της καλλιτεχνικής σκηνής της Χιλής. Μέσα στα χρόνια της χιλιανής δικτατορίας ο Σουρίτα έγραψε και εξέδωσε τη μεγάλη τριλογία του, «Καθαρτήριο», «Αντιπαράδεισος» και «Η Νέα Ζωή», που περιγράφει τη φρίκη της δικτατορίας και των βασανισμών. Ως ακτιβιστής έγραψε στίχους στον ουρανό της Νέας Υόρκης και στην έρημο Ατακάμα της Χιλής, που φαίνονται μόνο από ψηλά. Για να περάσει τον «Αντιπαράδεισο» από την επιτροπή λογοκρισίας παρουσίασε ένα βιβλίο με το ίδιο εξώφυλλο, αλλά με διαφορετικό, ανώδυνο περιεχόμενο και έπειτα εξέδωσε το αληθινό. «Αυτό που έκανα ήταν τόσο ανόητο και τόσο φανερό», λέει, «ελπίζοντας ότι δεν θα ανοίξουν ποτέ το ίδιο το βιβλίο για να το ελέγξουν», όπως και έγινε. Το 1975, έπειτα από μια νέα σύλληψη, έκαψε το μάγουλό του με ένα πυρωμένο σίδερο. Λίγα χρόνια μετά προσπάθησε να τυφλωθεί ρίχνοντας αμμωνία στα μάτια του. «Την πρώτη φορά η αστυνομία με ταπείνωσε, με κορόιδεψε και αμέσως σκέφτηκα ότι έπρεπε να δώσω και το άλλο μάγουλο (σ.σ.: Αγία Γραφή), αισθάνθηκα μια παρόρμηση να το κάνω. Τη δεύτερη φορά είχα μάθει πως σε πολλούς κρατούμενούς τους είχαν βγάλει τα μάτια και αυτό έπαιξε μεγάλο ρόλο στην απόφασή μου», εξηγεί.

Επηρεασμένος από την ποίηση των αυτοχθόνων Μαπούτσε και το μεγαλείο της φύσης, ο Σουρίτα υμνεί επίσης τις Κορδιλιέρες, τα ποτάμια και τα δέντρα της Χιλής του, μιλάει για τον έρωτα, καταδύεται σε υπαρξιακές αναζητήσεις. Πάντα όμως επιστρέφει στη δικτατορία, στα βασανιστήρια, στην εξορία. «Η δικτατορία ήταν πάντα το θέμα μου. Δείχνει τη βία που ένας άνθρωπος είναι ικανός να δείξει σε έναν συνάνθρωπό του. Πάντα αυτό προσπαθούσα να εκφράσω στα ποιήματά μου», μας λέει κατηγορηματικά. Τον ρωτάμε εάν η Χιλή κατάφερε να βρει τον εαυτό της μετά τη δικτατορία του Πινοσέτ και απαντάει αρνητικά. Γιατί όμως υπάρχουν ακόμη τόσα θέματα ανοιχτά, όπως οι αγνοούμενοι, μετά τόσα χρόνια, επιμένουμε. «Γιατί εδώ στη Χιλή φύτεψαν τον νεοφιλελευθερισμό. Ηταν το πιο τραγικό πράγμα που μπορούσαν να κάνουν στη χώρα. Η γραμμή ήταν να κοιτάς μπροστά και ποτέ πίσω. Οι άνθρωποι που έψαχναν τους δικούς τους και ακόμη τους ψάχνουν είναι ένα ενοχλητικό θέμα.

Πάντα ήταν και είναι ακόμη. Δυστυχώς, όλη αυτή την ιδεολογία την υιοθέτησαν οι πλούσιοι που έγιναν πλουσιότεροι και φτάσαμε σε αυτό που είμαστε σήμερα», εξηγεί.

Παρακολουθεί τις διαδηλώσεις εναντίον της κυβέρνησης του Σεμπαστιάν Πινιέρα με την ελπίδα ότι οι προνομιούχες τάξεις θα παραχωρήσουν κάποια προνόμια στον λαό, αλλά και με φόβο ότι η ιστορία θα επαναληφθεί. «Αν και τώρα δεν καταλάβει η Δεξιά ότι πρέπει να κάνει παραχωρήσεις, θα γίνουν τραγικά πράγματα. Υπάρχει μια απειλή πραξικοπήματος, σχεδόν τη βλέπουμε. Αν γίνει κάποιο πραξικόπημα, θα σκοτωθεί πολύς κόσμος. Ο Αλιέντε στον τελευταίο του λόγο κάλεσε τον κόσμο να μην βγει στον δρόμο, να μην θυσιάζονται. Φοβόταν ότι μπορεί να γίνει ό,τι έγινε, ένα πραξικόπημα. Αυτό με ανησυχεί, αλλά ας ελπίσουμε ότι δεν θα γίνει έτσι. Η ιστορία της Χιλής είναι μια ιστορία πολύ βίαιη».

Μια υποψία βίας παρατηρώ σε μια ασπρόμαυρη φωτογραφία στο σαλόνι του. Κάποιοι μοιάζουν να είναι πεσμένοι στο έδαφος και μάλλον δεμένοι πισθάγκωνα. Ο ποιητής με καθησυχάζει, εν μέρει. Πρόκειται για το αναμνηστικό μιας περφόρμανς με τον ίδιο ανάμεσά τους. «Την περισσότερη ώρα φωνάζαμε, ήταν τραγικό. Εκεί που έγινε, όμως, ήταν στο πανεπιστήμιο της Χιλής, που αργότερα μετατράπηκε σε ένα αρχηγείο της δικτατορίας. Οι φωνές μας ήταν λίγο πρώιμες σε σχέση με αυτό που συνέβη αργότερα. Κασσάνδρες πάλι».

Ευχαριστούμε τον Κώστα Βραχνό για τη βοήθειά του.

Μὲ τοὺς στίχους μου

http://users.uoa.gr/~nektar/orthodoxy/tributes/symewn/index.htm

Μὲ τοὺς στίχους μου
νὰ μὲ καταφρονήσουν
τὸ φθινόπωρο;

20-10-93 Νύχτα στὸ Κελλί


π. Συμεὼν ντε λα Χάρα

Ζητῶ σε αὔρα

http://users.uoa.gr/~nektar/orthodoxy/tributes/symewn/index.htm

Ζητῶ σε αὔρα
μὰ γιατὶ μοῦ ξεφεύγεις 
ἐνῶ σ᾿ ἀγαπῶ;

22-10-93 Νύχτα στὸ Κελλί


π. Συμεὼν ντε λα Χάρα 

Σελήνη λαμπρή

Σελήνη λαμπρή 
μίλα λαμπρή σελήνη 
ω αμίλητη !

Ιερομόναχος Συμεών , Με ιμάτιον μέλαν, εκδ. Άγρα

Μοναχός μιλώ

Μοναχός μιλώ
με το μελάνι μόνος
είμαι ντυμένος 

20-12-94
Νύχτα στο Κελλί

Ιερομόναχος  Συμεών , Με Ιμάτιον Μέλαν, εκδ. Άγρα

Η ποίηση του Νερούδα σε ύφος pansori(κορεατικό είδος αφηγηματικού τραγουδιού)

koreatimes


Kwon Mee-yoo

Πώς θα ακούγονταν οι στίχοι του Χιλιανού ποιητή Pablo Neruda στο «pansori», μια μορφή παραδοσιακού κορεατικού αφηγηματικού τραγουδιού;

 Η «Ποίηση», ένα νέο changgeuk, ένας τύπος θεάτρου που βασίζεται στο pansori, μεταφέρει την παθιασμένη ποίηση του Neruda που εξερευνά τη αγάπη, την απώλεια, την ελπίδα, τη ζωή και τον θάνατο και την τραγουδά μέσω των φωνητικών τεχνικών του pansori. 

Η Εθνική Εταιρεία Changgeuk της Κορέας (NCCK) επέλεξε την σκηνοθέτη Park Ji-hye να εργαστεί στο τρίτο κομμάτι της σειράς "Different Angle on Changgeuk". Η σκηνοθέτης Park εργάζεται κυρίως με το Yangson Project, μια συνεργασία μεταξύ της και των ηθοποιών Son Sang-kyu, Yang Jo-ah και Yang Jong-ook και έχει εμπειρία στο pansori έχοντας συνεργαστεί με τον ερμηνευτή Pansori  Lee Ja-ram στο "The Stranger's Song"  και "An Ugly Person/Murder."

Για αυτό το νέο έργο, η θεατρική συγγραφέας και σκηνοθέτης Park δοκίμασε το απρόσμενο μείγμα του pansori με την ποίηση στη μορφή changgeuk. 

"Νομίζω ότι το pansori μπορεί να συνδυαστεί με μια ποικιλία λογοτεχνικών ειδών. Προηγουμένως στη σειρά" Different Angle on Changgeuk ", η γαλλική παιδική ιστορία Little Red Riding Hood(Κοκκινοσκουφίτσα) και το μυθιστόρημα επιστημονικής φαντασίας" The Only Neat Thing to Do "του James Tiptree Jr. μετατράπηκαν σε changgeuk.Όπως το σκέφτηκα, μια προσδοκία για τον συνδυασμό ποίησης και pansori γεννήθηκε και σκέφτηκα ότι η ποίηση θα μπορούσε να δημιουργήσει ένα ασυνήθιστο αφηγηματικό ύφος σε μορφή changgeuk », δήλωσε η σκηνοθέτης Park.

Ο Yu Tae-pyung-yang εκτελεί σε μια σκηνή από την Εθνική Εταιρεία Changgeuk της Κορέας "Ποίηση". / Ευγενική παραχώρηση του Εθνικού Θεάτρου της Κορέας

Ανάμεσα σε πολλούς ποιητές σε όλο τον κόσμο, η Park διάλεξε τον Neruda για το δυναμικό και έντονο ποιητικό του ύφος. «Διάβασα τα περισσότερα ποιήματα του Neruda που  μεταφράστηκαν στα Κορεάτικα.Τα ποιήματα που με ενέπνευσαν περισσότερο ήταν το  Πλήρως Ενισχυμένος και η Ποίηση, καθώς αυτά περιλάμβαναν τον κύκλο της ζωής. Απέκλεισα τα πολιτικά του για  να επικεντρωθώ στο θέμα της ζωής», δήλωσε η Park. 

Η "Ποίηση" είναι εντελώς αντίθετη με το changgeuk στο οποίο ένας αφηγητής λέει την ιστορία και οι ηθοποιοί παίζουν ορισμένους χαρακτήρες. Αντ 'αυτού, οι ερμηνευτές ερμηνεύουν την ποίηση του Neruda με το σώμα και τις φωνές τους στην "Ποίηση". 

Το ζοφερό λευκό σετ θυμίζει το χάλι μετά από ένα πάρτι με ένα τραπέζι γεμάτο από άδειες φιάλες και διάσπαρτα πιάτα. Μπαλόνια πετάνε και πυροτεχνήματα σκάνε στο δωμάτιο, ενώ τέσσερεις γλεντζέδες πηγαίνουν μέσα και έξω από το δωμάτιο, τραγουδώντας ποιήματα Neruda του σε στυλ pansori.

Οι ερμηνευτές Pansori του NCCK Yu Tae-pyung-yang και Jang Seo-yoon ένωσαν τις δυνάμεις τους με τους ηθοποιούς Yang Jong-ook και Yang Jo-ah για τους τέσσερις ανώνυμους ανθρώπους με εντελώς διαφορετικά στυλ. 

Αντί της παραδοσιακής αφηγηματικής απαγγελίας, η "Ποίηση" μιλά για τη ζωή μέσα από τους ποιητικούς στίχους του Neruda, διασκευασμένους για το pansori από τους καλλιτέχνες, καθώς και τον συνθέτη pansori  Lee Ja-ram. Δεν υπάρχει αφηγηματική συνέχεια και οι καλλιτέχνες πετάγονται από ένα παράθυρο ή εμφανίζονται μέσα από μια κουρτίνα πίσω από μια πόρτα, τραγουδώντας και διαβάζοντας την ποίηση του Neruda και αιχμαλωτίζοντας κρίσιμες στιγμές της ζωής, όπως η γέννηση, η αγάπη, ο πόλεμος, ο χωρισμός και η εξαφάνιση.

Μια σκηνή από την Εθνική Εταιρεία Changgeuk της Κορέας "Poetry" / Ευγενική παραχώρηση του Εθνικού Θεάτρου της Κορέας

Ο ερμηνευτής Yu είπε ότι έμαθε να αισθάνεται την ποίηση όπως είναι, αντί να απομνημονεύει τυποποιημένες ερμηνείες ποιημάτων. 

«Δεν μου άρεσε πολύ η ποίηση όταν ήμουν νεαρός, αλλά δουλεύοντας στην Ποίηση  μπόρεσα να αισθάνομαι και να βιώνω τα ποιήματα και να εκφράζω τα συναισθήματα μέσα με το σώμα και τη φωνή μου. Ήταν ενδιαφέρον να αισθάνομαι την ποίηση», είπε ο Yu. 

"Προηγουμένως, έπαιζα ορισμένους χαρακτήρες στο changgeuk και προσπαθούσα να σκεφτώ τι θα έκανε ο χαρακτήρας  . Ωστόσο, για την Ποίηση έπρεπε να είμαι ο εαυτός μου και το να κάνω αυτό το changgeuk ήταν μια πολύ προσωπική εμπειρία καθώς όλοι οι δημιουργοί είχαν διαφορετικές σκέψεις και ιδέες για το ίδιο ποίημα.Έπρεπε να το ερμηνεύσουμε από μόνοι μας.Δεν υπάρχει καμία σαφής περίληψη της πλοκής  στην Ποίηση, αλλά παρακαλώ ακούστε το τραγούδι των ποιημάτων του Neruda και κάντε ένα προσωπικό ταξίδι στον ποιητικό σας κόσμο ", δήλωσε ο Jang.

Το changgeuk κλείνει με το "Αντίο", που λέει"Αντίο, στη φευγαλέα σκηνή όλων των αποχωρισμών, Στην καρέκλα, μέρος αυτής της σκοτεινιάς, Στον δρόμο που φτιάχτηκε από τα παπούτσια μου, Αντίο." 

Η Γέννηση στην τέχνη των εθνών

Αυστραλία (Aboriginal) - Greg Weatherby, Dreamtime Birth, 1990s, 51 x 64 cm.

panagiotisandriopoulos

Εικόνες της Γέννησης από έναν άλλο κόσμο...
Ανθολόγηση: Π.Α. Ανδριόπουλος

Γυρεύω έναν ντόπιο ζωγράφο,
για να μου φτιάσει ένα μαύρο Χριστό.
Να μου ζωγραφίσει τον Κύριό μου και Πατέρα μου
μ’ έναν όμορφο χιτώνα
σαν κι αυτόν που φοράει ο δικός μου γονιός.
Άκουσέ με, Χριστέ μου και Πατέρα μου:
οι λευκοί σε παράστησαν
σαν έναν ωραίο άντρα από τη δική τους φυλή, οι κόκκινοι
Ινδιάνοι σε ζωγράφισαν ίδιο μαζί τους,
οι κίτρινοι σου δάνεισαν το χρώμα τους.
Θα αρνηθείς τώρα να πάρεις και το δικό μου χρώμα,
το μαύρο;
(Aφρικανική ποίηση από το περιοδικό «Πάντα τα Έθνη», τεύχος 3, 1982) 

"Ο Χριστός στην φάτνη", του Francis Musango, από την Ουγκάντα

"Η Γέννηση του Χριστού" (2001), του Joseph Mulamba-Mandangi, από την Δημοκρατία του Κονγκό

Η "Γέννηση" στο Ναό Κεουρ Μούσα από τον George Saget to 1963
Σενεγάλη, Δυτική Αφρική

Κινεζική απεικόνιση της "Γέννησης του Χριστού" (1948),
του John Lü Shih-yun

"Η Γέννηση του Χριστού", αρχές 19ου αι., απεικόνιση φιλοτεχνημένη στην Ιαπωνία

John Giuliani, Guatemalan Nativity, 1990s

Malaysia - Hanna Varghese, God is with us, 2006

Κορέα, Woonbo Kim Ki - chang, The birth of Jesus Christ, 1952-53

Θιβέτ - A thangka (sacred wall hanging) given by H.H.
the Dalai Lama to Fr. Laurence Freeman and
the World Community
for Christian Meditation in 1998.

Ταϋλάνδη, Sawai Chinnawong, Nativity, 2004. Acrylic on canvas, 32 x 37 in.

Ινδία, P. Solomon Raj, Nativity, 1980s. Batik. 

Φιλιππίνες - Kristoffer Ardena, The Meaning of Christmas, 1995.
Oil on canvas, 62 x 46 cm.

Λίγα λόγια για τον Νεφταλί Ρικάρδο Ρέγιες Μπασοάλτο

fosonline.gr
Ο. ΝΙΚΟΛΑΪΔΟΥ


Ο Νεφταλί Ρικάρδο Ρέγιες Μπασοάλτο, γεννήθηκε στην πόλη Παράλ της Χιλής το 1904 και είναι αναμφίβολα ένας από τους σημαντικότερους ποιητές του περασμένου αιώνα. Και αν το όνομά του, δικαίως, «δεν σας λέει τίποτα», είναι γιατί με ψευδώνυμο έγραψε τους υπέροχους στίχους του. Στην αρχή θέλοντας να μην τον πάρει είδηση ο πατέρας του- σιδηροδρομικός υπάλληλος στο επάγγελμα- που δεν έβλεπε με καλό μάτι την ενασχόληση του γιου του με την ποίηση και στην συνέχεια , γιατί με αυτό το ψευδώνυμο (δηλαδή με το Πάμπλο Νερούδα), είχε γίνει παγκοσμίως γνωστός.

Το Νερούδα το δανείστηκε, από τον Τσέχο ποιητή Γιαν Νερούντα και το Πάμπλο, ήταν η ισπανόφωνη εκδοχή του Πωλ, μικρού ονόματος του Γάλλου ποιητή Βερλαίν. Κατά μία περίεργη σύμπτωση, η ζωή του Νερούδα έχει κάποια κοινά σημεία με την ζωή του δικού μας μεγάλου ποιητή Γιώργου Σεφέρη.

Κι εκείνος μπήκε στο Διπλωματικό Σώμα, γεγονός που του έδωσε την ευκαιρία να ταξιδέψει πολύ, κι εκείνος βραβεύτηκε με Νόμπελ Λογοτεχνίας (το 1971), ενώ όταν πέθανε, δύο χρόνια αργότερα, στις 23/9/1973, η κηδεία του έγινε αφορμή για να διαδηλώσει ο λαός της Χιλής ενάντια σ’ ένα δικτατορικό καθεστώς. Στην περίπτωση του Σεφέρη, η διαμαρτυρία ήταν τον Σεπτέμβρη του 1971 στην Αθήνα, απέναντι στην χούντα των συνταγματαρχών, στην περίπτωση του Νερούδα, η διαμαρτυρία ήταν τον Σεπτέμβρη του 1973 στο Σαντιάγο, απέναντι στην χούντα του Πινοσέτ. Και μάλιστα πολλοί Χιλιανοί συνελήφθησαν μετά την κηδεία για να προστεθούν στον μακρύ κατάλογο των «αγνοούμενων». Όσο για τα έργα του ποιητή στην χώρα του, ήταν απαγορευμένα, μέχρι το 1990.

Άλλωστε ο Πινοσέτ, δεν ήταν ο μόνος που τον κυνήγησε. Είχε προηγηθεί το 1948, ο Γκονσάλες Βιντέλα, ο πρόεδρος (και μετέπειτα δικτάτορας) που έθεσε εκτός νόμου το κομμουνιστικό κόμμα της Χιλής. Τότε ο ποιητής, μέλος του κόμματος, για να γλιτώσει αναγκάστηκε να διασχίσει τις Άνδεις, περνώντας μέσα από φαράγγια και λίμνες.

Ένας από τους τόπους της αυτοεξορίας του, ήταν και το Κάπρι της Ιταλίας, όπου και έχει γυριστεί η ταινία του Μάικλ Ράντφορντ «Il Postino» («Ο Ταχυδρόμος»). Μια ταινία που διηγείται την φιλία ενός ταχυδρόμου με τον μεγάλο ποιητή και τις πολύτιμες συμβουλές που δίνει ο δεύτερος στον πρώτο, προκειμένου να τον μάθει πώς να φλερτάρει.

Ο Νερούδα, ήταν εξαιρετικός και σε αυτόν τον τομέα. Γοήτευε τις γυναίκες, ακριβώς γιατί κι ο ίδιος επέτρεπε στον εαυτό του να γοητευτεί από αυτές. Παντρεύτηκε τρεις φορές και αγαπήθηκε πολλές περισσότερες. Αλήθεια ποια γυναίκα, δεν θα αγαπούσε κάποιον που θα της έγραφε στίχους σαν κι αυτούς:

«Ωστόσο δεν αγαπώ τα πόδια σου, παρά μόνο γιατί περπάτησαν πάνω στην γη και πάνω στον άνεμο και πάνω στο νερό, μέχρι να με συναντήσουν». «Κοιμήθηκα μαζί σου και μόλις ξύπνησα το στόμα σου, βγαλμένο από το όνειρό σου μου έδωσε την γεύση της γης, του θαλασσινού νερού, των φυκιών, του βυθού της ζωής σου, και δέχτηκα το φιλί σου μουσκεμένο από την αυγή, σα να μου ερχόταν από την θάλασσα που μας κυκλώνει».

Η ποίηση του Πάμπλο Νερούδα πάντως, εκτός από βαθιά ερωτική, είναι ταυτόχρονα, βαθιά πολιτική. Το γνωστό σε εμάς από την μελοποίηση του Μίκυ Θεοδωράκη «Canto General», το επικό ποίημα με τους περισσότερους από 15.000 στίχους, αποτελεί έναν διαχρονικό ύμνο στην ελευθερία των λαών και στην ειρήνη. Πάντως το πιο υπέροχο με την ποίηση του Νερούδα είναι ο τρόπος που ο ίδιος την προσέγγιζε:

«Όσον αφορά την ποίηση, στην πραγματικότητα καταλαβαίνω πολύ λίγα πράγματα. Η ποίηση διδάσκεται βήμα- βήμα ανάμεσα στα πράγματα και στις υπάρξεις, χωρίς να τα χωρίσουμε, αλλά ενώνοντάς τα με την ανιδιοτελή απλωσιά της αγάπης».

Μοσχάτο

Δυνατό κρασί 
στις κόρες ανάμεσα
λάμπει μοσχάτο 

Νύχτα στο Ayacucho ο ουρανός με σύννεφα

Ορεινό άστρο
φιλικό χαμόγελο
ακόμη άνθος
ελλειπτικό αστράπτεις
έως πότε ποθητό;

Ιερομόναχος Συμεών,με ιμάτιον μέλαν,εκδ. Άγρα

Αναμονή

Μόνη στην πηγή
ημέρες περιμένει 
πλήρης η στάμνα

Ιερομόναχος Συμεών,Συμεών Μνήμα,εκδ.Άγρα

Μαγικές δυνάμεις

poemhunter

Δεν έχει σημασία ο χρόνος ή η ημέρα
κλείσε τα μάτια σου
χτύπα το πόδι σου τρεις
φορές στο πάτωμα
άνοιξε τα μάτια σου
και όλα συνεχίζονται ακριβώς όπως ήταν

Blanca Varela

Ίμερος

Ίμερος ερημίτη ήμερος

Συμεών μνήμα,Ιερομονάχου Συμεών,εκδ.Άγρα

Άγιος Μάμας

Νέος εν όρεσι
επί λέοντος
Μάμας

Ιερομονάχου Συμεών,Συμεών Μνήμα,εκδ.Άγρα