Πεντάλεπτο

 

ΜΕ ΛΕΝΕ ΠΕΝΤΑΛΕΠΤΟ, γεννιέμαι και πεθαίνω κάθε πέντε λεπτά. Υπήρξα τα πέντε λεπτά πολλών ανθρώπων. Καλώς ή κακώς, όλοι έχουν τα δικά τους, δόξας ή ντροπής. Εμένα αυτό μού έτυχε να είμαι, όχι εκείνη η ώρα, η ολόκληρη, που κάνει τού κεφαλιού της και είναι διαστροφική. Εγώ είμαι εφήμερο, κάποιες φορές όχι πολύ ακριβές, μέχρι εκεί. Και θα είμαι έτσι, είτε το θέλω είτε όχι, μέχρι να μου ορίσουν τα τελευταία πέντε λεπτά μου. Κανείς δεν μου ζήτησε να είμαι αιώνιο.

Cecilia Eudave, Μικρο-Καταρρεύσεις, εκδ Οκτάνα

Ένα Σονέτο στον Θερβάντες - Ρούμπεν Δάριο (1867-1916)

https://edromos.gr/me-ochima-tin-poiisi-roympen-dario-1867-1916/

Ώρες πολλές μελαγχολίας και θλίψης

περνώ στη μοναξιά μου. Μα ο Θερβάντες

είναι φίλος καλός. Μου γλυκαίνει

τις πικρές μου στιγμές και μ’ αναπαύει.

Αυτός είναι για μένα ζωή και φύση,

κράνος χρυσό χαρίζει, όλο διαμάντια,

στα όνειρά μου που περιπλανιώνται.

Μου πάει: προσεύχεται, γελάει, στενάζει.

Χριστιανός κι ευγενής κι αγαπησιάρης

μιλάει σαν ένα ρυάκι κρυσταλλένιο.

Έτσι τον αγαπώ και τον θαυμάζω

σαν βλέπω πως η μοίρα

κάνει ν’αναγαλλιάζει ο κόσμος όλος

με του ισόθεου την τρισαιώνια θλίψη.

Nezahualcoyotl: Texcoco’s Warrior Poet, Philosopher and King

 

Πέθανε ο ποιητής και δοκιμιογράφος Ρομπέρτο Φερνάντες Ρεταμάρ

https://www.iefimerida.gr/politismos/pethane-poiitis-romperto-fernantez-retamar

Ο ποιητής και δοκιμιογράφος Ρομπέρτο Φερνάντες Ρεταμάρ, σπουδαία μορφή των γραμμάτων στην Κούβα, πέθανε χθες, Σάββατο σε ηλικία 89 ετών, ανακοίνωσε σήμερα το Casa de las Americas, ένας πολιτιστικός οργανισμός που έχει την έδρα του στην Αβάνα, του οποίου προήδρευε από το 1986, αφού κατά το παρελθόν είχε διατελέσει διευθυντής του.


Διανοούμενος, υποστηρικτής της κουβανικής επανάστασης του 1959 και συνεργάτης του Φιντέλ Κάστρο, ο Ρομπέρτο Φερνάντες Ρεταμάρ κατείχε διάφορα πολιτικά αξιώματα, μεταξύ των οποίων αυτό του μέλους του Κρατικού Συμβουλίου (κυβέρνηση) αρμόδιου για τον πολιτισμό.

«Αγαπητέ Ρομπέρτο, ευχαριστώ που μας άφησες το έργο σου, την πνευματική σου διαύγεια του και τη δέσμευσή σου», έγραψε ο πρόεδρος της Κούβας Μιγκέλ Ντίας-Κάνελ στο Twitter.

Sor Juana Inés de la Cruz:Κύκνε,τραγουδιστή

poets.org

Ανέστειλε , κύκνε  τραγουδιστή,τον γλυκό κόπο:
δες πώς ο άρχοντας που βλέπουν οι Δελφοί
ανταλλάσσει για σένα την απαλή λύρα με τον αυλό
και στον Άδμητο φτιάχνει  ποιμενικό ήχο.

Όπως το απαλό τραγούδι, αν και ισχυρό, κίνησε
πέτρες και δάμασε την οργή της κόλασης,
έτσι υποχωρεί, αφανίζεται, όταν ακούγεσαι:
το όργανό σας κατηγορεί την ίδια την εκκλησία.

Γιατί αν και τα έργα των αρχαίων κατασκευαστών
δεν μπορούν να φτάσουν τις  στήλες της,
τίποτα δεν είναι μεγαλύτερο από το τραγούδι σου

όταν η καθαρή φωνή σου χτυπά τις πέτρες της,
και οι γλυκοί ήχοι σου τη  ξεπερνούν,
τη μικραίνουν, ενώ παράλληλα τη κάνουν να μεγαλώνει περισσότερο.

Suspend, singer swan, the sweet strain:
see how the lord that Delphi sees
exchanges for you the gentle lyre for pipe
and to Admetus makes a pastoral sound.

As gentle song, though strong, moved
stones and tamed the wrath of hell,
so it retreats, abashed, when you are heard:
your instrument blames the church itself.

For though the works of ancient builders
cannot match its columns, 
nothing’s greater than your song 

when your clear voice strikes its stones,
and your sweet tones surpass it,

dwarf it, while making it grow the more.

Sor Juana Inés de Asbaje y Ramírez:μοναχή,ποιήτρια,φιλόσοφος και συνθέτρια στο Μεξικό του 17ου αιώνα

poets.org

Γεννημένη στις 12 Νοεμβρίου 1651 (αν και υπάρχει κάποια διαφωνία για το έτος) στο San Miguel Neplantla του Μεξικού, η Juana Inés de Asbaje y Ramírez ήταν η εξώγαμη κόρη ενός πατέρα Ισπανού και μητέρας Κρεολής. Ο παππούς της από τη μεριά της μητέρας της είχε ιδιοκτησία στην Amecameca και η Juana πέρασε τα πρώτα της χρόνια ζώντας με τη μητέρα της στο κτήμα του, στη Panoaya.

Η Juana ήταν μια αδηφάγος αναγνώστρια στην πρώιμη παιδική της ηλικία, κρυβόταν στο παρεκκλήσι της χασιέντα για να διαβάσει τα βιβλία του παππού της από την παρακείμενη βιβλιοθήκη. Έγραψε το πρώτο της ποίημα όταν ήταν οχτώ χρονών. Μέχρι την εφηβεία, είχε μελετήσει διεξοδικά την ελληνική λογική και δίδασκε λατινικά σε μικρά παιδιά στην ηλικία των 13 ετών. Επίσης, έμαθε Ναχουάτλ, μια γλώσσα των Αζτέκων που μιλιόταν στο Κεντρικό Μεξικό και έγραψε κάποια μικρά ποιήματα στη γλώσσα αυτή.

Στην ηλικία των οκτώ, μετά το θάνατο του παππού της, στάλθηκε να ζήσει στην πόλη του Μεξικού με τη θεία από τη μεριά της μητέρας της. Επιθυμούσε να μεταμφιεστεί ως άντρας , ώστε να μπορεί να πάει στο Πανεπιστήμιο, αλλά δεν της δόθηκε άδεια από την οικογένειά της για να το κάνει. Συνέχισε να μελετάει ιδιωτικά και, στα 16 της, παρουσιάστηκε στην αυλή του Viceroy Marquis de Mancera, όπου έγινε δεκτή στην υπηρεσία της συζύγου του Viceroy. Όταν ήταν 17 ετών, ο Viceroy συγκέντρωσε μια ομάδα ακαδημαϊκών για να δοκιμάσει την ευφυΐα της. Η τεράστια ποικιλία δεξιοτήτων και γνώσεων που παρουσίασε μπροστά στην επιτροπή έγινε γνωστή σε όλο το Μεξικό.

Η φήμη της και η εμφανής της ομορφιά προσέλκυσε μεγάλη προσοχή. Αφού δε ενδιαφερόταν για γάμο, αλλά για την προώθηση των σπουδών της, η Juana εισήλθε στο μοναστήρι των Ανυπόδητων Καρμελιτών του Αγίου Ιωσήφ, όπου παρέμεινε για μερικούς μήνες. Το 1669, στην ηλικία των 21 ετών εισήλθε στη Μονή του Τάγματος  του Αγίου Ιερωνύμου, όπου θα παραμείνει μέχρι το θάνατό της.

Στο μοναστήρι, η Sor Juana είχε δικό της γραφείο και βιβλιοθήκη και μπορούσε να μιλάει συχνά με μελετητές από την Αυλή και το Πανεπιστήμιο. Εκτός από τη συγγραφή ποιημάτων και έργων, οι μελέτες της περιελάμβαναν μουσική, φιλοσοφία και φυσικές επιστήμες. Το μικρό της δωμάτιο ήταν γεμάτο από βιβλία, επιστημονικά όργανα και χάρτες. Αν και επιτυχημένη, η Sor Juana αποτέλεσε αντικείμενο κριτικής από τους πολιτικούς και θρησκευτικούς ανωτέρους της. Όταν οι φίλοι της, ο Viceroy Marqués de la Laguna και η σύζυγός του María Luisa, η Condesa de Paredes (το θέμα μιας σειράς ποιημάτων αγάπης της Sor Juana), εγκατέλειψαν το Μεξικό το 1688, η Sor Juana έχασε μεγάλο μέρος της προστασίας στην οποία είχε συνηθίσει .

Το 1690, μια επιστολή της η οποία επέκρινε ένα πολύ γνωστό κήρυγμα Ιησουίτη δημοσιεύθηκε χωρίς την άδεια της από ένα άτομο που χρησιμοποίησε το ψευδώνυμο "Sor Filotea de la Cruz". Μαζί με την επιστολή της ήταν και μια επιστολή από τη "Sor Filotea" (στην πραγματικότητα ο επίσκοπος της Puebla, Manuel Fernandez de Santa Cruz) που επέκρινε τη Juana για τα σχόλιά της και για την έλλειψη σοβαρού θρησκευτικού περιεχομένου στα ποιήματά της. Η απάντηση της Sor Juana, το διάσημο Respuesta a Sor Filotea, χαιρετίστηκε ως το πρώτο φεμινιστικό μανιφέστο, υπερασπιζόμενο, μεταξύ άλλων, το δικαίωμα της γυναίκας στην εκπαίδευση. Η έντονη απάντησή της αποτέλεσε αντικείμενο περαιτέρω επικρίσεων και ο Αρχιεπίσκοπος και άλλοι ζήτησαν να παραιτηθεί από οποιαδήποτε μη θρησκευτικά βιβλία ή σπουδές. Συνέχισε να δημοσιεύει μη θρησκευτικά έργα, μεταξύ των οποίων αρκετά villancicos (μια ποιητική φόρμα που συνήθως τραγουδιέται ως θρησκευτική ακολουθία στις γιορτές του καθολικού ημερολογίου) σχετικά με την Αγία Αικατερίνη της Αλεξάνδρειας, γραμμένη σε έναν πιο φεμινιστικό απ' ό,τι θρησκευτικό τόνο.

Η διαμάχη γύρω από το γράψιμο και η πίεση στη Sor Juana από τους γύρω της, συμπεριλαμβανομένου και του εξομολογητή της Núñez de Miranda, οδήγησε στην αναγκαστική αποκήρυξη της Sor Juana. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, η Sor Juana υποχρεώθηκε να πουλήσει τα βιβλία της καθώς και όλα τα μουσικά και επιστημονικά όργανα. Η Sor Juana  απάντησε αφιερώνοντας τον εαυτό της σε αυστηρή μετάνοια, εγκαταλείποντας όλες τις σπουδές και τη γραφή.

Το 1695, μια επιδημία έπληξε το μοναστήρι. Στις 17 Απριλίου, αφού φρόντιζε τις αδελφές της, η Juana πέθανε από την ασθένεια γύρω στην ηλικία των σαράντα τεσσάρων.

Ο Χοακίν Λορένσο Λουάσες και η πτώση του Μεσολογγίου

atexnos.gr

Η πτώση του Μεσολογγίου είναι ο τίτλος ενός ποιήματος του Κουβανού Χοακίν Λορένσο Λουάσες (1826-1867). Μετά από το κείμενο της Αγγελικής Αλεξοπούλου για τη ζωή και το έργο του ποιητή ακολουθεί το ποίημα.

Οι άνθρωποι που γεννιούνται στην Κούβα γύρω στα 1850 έχουν μπροστά τους ένα τεράστιο ιστορικό έργο. Να λύσουν προβλήματα της αποικιακής εξάρτησης που είχαν οξυνθεί. Οι άνθρωποι εκείνων των χρόνων θα υιοθετήσουν δύο δρόμους: Άλλοι θα επιλέξουν ως λύση την επανάσταση, ζητώντας την πλήρη ανεξαρτησία της χώρας τους από την Ισπανία. Άλλοι θα στραφούν προς τη λύση της αυτονομίας, ζητώντας μεταρρυθμίσεις και σταδιακή βελτίωση της ζωής του νησιού, όμως μέσα στα πλαίσια της σφαίρας της «μητρόπολης», της αποικιοκρατικής Ισπανίας.

Στον καλλιτεχνικό τομέα θα επιχειρηθεί μια ανανέωση των καλλιτεχνικών γούστων. Οι πνευματικοί άνθρωποι θα αντδράσουν ενάντια στην παρακμή του ρεύματος του ρομαντισμού και θα επιχειρήσουν την ενδυνάμωση μιας ποίησης βασισμένης σε θέματα σχετικά με τον ιθαγενή πληθυσμό και θα πραγματευτούν πατριωτικά θέματα επείγουσας επικαιρότητας. Αυτές οι κατευθύνσεις, το ξεπέρασμα του ρομαντισμού, η στροφή προς θέματα για τον ιθαγενή πληθυσμό και η πατριωτική ποίηση θα οδηγήσουν σε μια ανανέωση ακόμα πιο ριζοσπαστική, την οποία προαναγγέλλει το ποιητικό έργο του Χουλιάν ντε Κασάλ και, κυρίως, το έργο, ποιητικό και πεζογραφικό, του μεγάλου ποιητή και επαναστάτη Χοσέ Μαρτί.

Μια νέα ποιητική γενιά, αποτελούμενη από τον Μεντίβε (δάσκαλο του Χοσέ Μαρτί), τον Χοακίν Λορένσο Λουάσες, τον Σενέα και τη Λουίζα Πέρες, θα δώσει νέα ώθηση στην ποίηση της Κούβας, τόσο στη μορφή όσο και στο περιεχόμενο. Τα ίδια τα μέλη αυτής της ποιητικής γενιάς αυτοπροσδιορίζονται ως «η αντίδραση του καλού γούστου».

Ο Χοακίν Λορένσο Λουάσες είναι κορυφαία μορφή του νέου ποιητικού κινήματος, αλλά και θεατρικός συγγραφέας. Ο Λουάσες γεννήθηκε στην Αβάνα το 1826 και πέθανε το 1867. Σπούδασε Δίκαιο και Φιλοσοφία, αλλά διέκοψε τις σπουδές για λόγους υγείας. Στράφηκε στη συστηματική μελέτη της Ιστορίας και λογοτεχνίας άλλων λαών, μεταξύ των οποίων και ο ελληνικός. Μετέφρασε μάλιστα ποιήματα του Γάλλου φιλέλληνα Ζαν-Πιερ Μπερανζέ (Βερανζέρου). Μεταξύ των θεατρικών έργων του ξεχωρίζει το εμπνευσμένο από την ελληνική αρχαιότητα δράμα του «Αριστόδημος». Ο Λουάσες έγραψε σονέτα, ανακρεόντεια ποιήματα (κατά το πρότυπο των ποιημάτων του αρχαίου Έλληνα λυρικού ποιητή Ανακρέοντα) και το εκτενές μυθολογικό ποίημα «Κούβα». Η πρώτη έκδοση ποιημάτων του έγινε το 1857.

Ο Χοακίν Λορένσο Λουάσες, μαζί με τον Χοσέ Φορνάρις δημιούργησαν την επιθεώρηση «Πιράγουα», όργανο της αναβίωσης της ιθαγενούς κουλτούρας της Κούβας. Επίσης, μαζί με τον Φορνάρις εξέδωσαν την ανθολογία «Ποιητική Κούβα». Η ποίηση του Λουάσες διακρίνεται για το πατριωτικό της περιεχόμενο, την πλαστικότητα και αισθαντικότητα στην επεξεργασία του στίχου. Ο πατριωτισμός της ποίησής του εκφράζεται έμμεσα. Λ.χ. όταν υμνεί την απελευθερωτική επανάσταση των Ελλήνων, εκφράζει τον πόθο του κουβανέζικου λαού για τη λευτεριά του.

Μεταξύ των ποιημάτων του που δημοσιεύτηκαν το 1857 ήταν και το ποίημα Η πτώση του Μεσολογγίου. Ένα ηρωικό, πατριωτικό, επαναστατικό ποίημα, ύμνος στη λευτεριά. Η περιγραφή της πτώσης του Μεσολογγίου αποτελεί ύμνο στους αγωνιζόμενους για τη λευτεριά τους Έλληνες. Αν και σκλαβωμένοι, οι Έλληνες ξαναπολεμούν για να κατακτήσουν την ελευθερία. Ο ποιητής, υμνώντας την επανάσταση των Ελλήνων κατά του οθωμανικού ζυγού, την παραλλήλισε με τις απελευθερωτικές μάχες των Ελλήνων στο Μαραθώνα, στις Πλαταιές, στη Σαλαμίνα.

Η ΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ*
Ο αναγνώστης πρέπει να λαμβάνει υπ’ όψη τις συνθήκες, τις ιδέες και το κλίμα της εποχής, στο οποίο γράφτηκε το ποίημα που ακολουθεί. Η Λατινική Αμερική μόλις είχε περάσει απελευθερωτικούς αγώνες ενάντια στον ισπανικό ζυγό. Οι ιδέες του Σιμόν Μπολίβαρ για μια ενωμένη ανεξάρτητη Νότια Αμερική ήταν πρόσφατες. Άλλωστε και η ευρωπαϊκή ήπειρος και ιδιαίτερα η Γαλλία ήταν σε επαναστατικό αναβρασμό. Μέσα σ’ αυτό το κλίμα επόμενο ήταν η ελληνική επανάσταση του ’21 να ενέπνεε πολλούς στη Λατινική Αμερική και όχι μόνο. Επομένως κάποιοι τόνοι έπαρμένης αρχαιολατρείας και προσβλητικών χαρακτηρισμών όσον αφορά τους Τούρκους που υπάρχει σε κάποιους από τους στίχους του, καθώς και ο εξωραϊσμός του ρόλου της Αγγλίας και Γαλλίας στην τελευταία στροφή, πρέπει να εκτιμούνται στο χρονόχωρό τους.
***

Εκδίκηση, Ελληνες, το Μεσολόγγι έπεσε
κάτω από το σπαθί του Ιμπραήμ, σε ερείπια κείται.
Ο μουσουλμάνος Τούρκος θα έβρει μες στα τείχη του
τον Ελληνα νεκρό, αλλά όχι σκλάβο!
***
Επεσε ο προμαχώνας της αρχαίας Αιτωλίας
από το σίδερο του Ισλάμ στα ματωμένα νύχια,
που βοήθησε τα άπιστα σπαθιά του,
πιο πολύ κι απ’ την πείνα, η προδοσία η μιαρή.
Τα φτωχά μας αδέλφια νικημένα
κοιμούνται μες στο ματωμένο τάφο.
Στο σκοτεινό του κάστρο ας συντροφεύει πάντα
τον νέο Εφιάλτη, η εθνική ντροπή!
***
Είδα εγώ να πολεμάνε ως το θάνατο,
τους αντρειωμένους Ελληνες πολεμιστές,
που πριν απλώσει ξένο χέρι στην καλή τους
δίνουν αυτοί στο ατσάλι την καρδιά.
Αχ, είδα εγώ τις άμοιρες γυναίκες
να φλέγονται από ζωντανό ενθουσιασμό,
πριν το κορμί τους δώσουνε στο λάγνο νικητή
έδιναν την ψυχή τους στο θεό.
***
Μες στον κάμπο πεθάναν οι στρατιώτες,
αι πέθαν’ ο Αιτωλός στην άγια πόλη,
κι ήτανε τόσο το χυμένο αίμα,
που η θάλασσα από πράσινη έγινε πορφύρα.
Έκλεισε με χριστιανικά κουφάρια
απ΄την αέναη φωτιά των κανονιών…
«Σφάχτε, ρημάξτε, κάψετε, πιστοί του Αλλάχ!»
έκραζε βραχνά ο μουσουλμάνος αρχηγός.
***
Είναι πεσμένα σε ερείπια πια τα τείχη,
που έμοιαζαν πύργοι άτρωτοι, άπαρτες επάλξεις,
όπου κυμάτισε σε μεγαλειώδη λάβαρα
του θεανθρώπου ο κόκκινος Σταυρός,
Εκδίκηση, Ελληνες, το Μεσολόγγι έπεσε!
Αίμα αντί αιμάτου, σφαγή αντί σφαγής!
Ονειδος στους δειλούς που αρνιούνται
να εξαγοράσουν, πολεμώντας, ένα φέρετρο!
***
Δεν ακούτε την κραυγή της εκδίκησης
που αντιλαλεί απ’ άκρη σ’ άκρη στην Ελλάδα;
Προστρέξετε ανδρείοι! Ξαναγεννιέται ο αγώνας.
Η δόξα ήτανε πάντα εκείνου που τολμά!
Αν ο Τούρκος πολεμάει μες στα σπαρτά σας,
ριχτείτε άτρομα σ’ αυτόν με τα άλογά σας
και σπάστε με τη σιδερένια οπλή του
το υποταγμένο μέτωπο του άπιστου φονιά.
***
Στα όπλα, όλοι! Κι ύστερα στη μάχη
να μάθει ο Μωάμεθ, ο αιμοσταγής ο δήμιος,
πως το ελληνικό σπαθί σπάει τα δεσμά,
το βάρβαρο το γιαταγάνι λύγισε.
Στα όπλα, στα όπλα, ξεγυμνώστε το σπαθί!
Σπάστε, ρημάξετε τ’ αγαρηνά κεφάλια!
Με τις αλύσους σπάστε τους το μέτωπο,
κι ας ξεψυχήσουνε από θυμό κι από ντροπή!
***
Απ’ τη χαρά τους τρεμοπαίζουν κιόλας οι ίσκιοι
των ένδοξων, ευγενικών προγόνων σας.
Δείτε, ανδρείοι, εκεί είναι ο Μαραθώνας,
εκεί η Σαλαμίνα, οι Πλαταιές!
Όταν θριαμβευτές του ακάθαρτου Ισλάμ
υψώσετε ξανά και δοξασμένο το Σταυρό,
κομματιάζοντας το μάρμαρο του Τιμημένου τάφου,
το μέτωπο εκεί θα φανεί του Φιλοποίμενος.
***
Η σιωπή ας απαντήσει στις κραυγές τους,
στα στιλέτα τους ας απαντήσουν τα σπαθιά,
και στα ωραία χρωματιστά λοφία τους
αντιτάχτε, ανδρείοι, το φρυγικό μπερέ.
Εμπρός! Εμπρός! Πληγώστε, σφάχτε, κόψτε, είναι δικοί σας!
Ο θεός τους παράδοσε για τιμωρία σ’ εσάς.
Ας ηχήσουν οι σάλπιγγες κι η δοντιασμένη λόγχη
εκατό σώματα θα βρει να καρφωθεί!
***
Τι είν’ η ζωή του Ελληνα; Αργός θάνατος,
Ζωή μειωτική, ταπείνωση ντροπή,
Και υποταγμένος ή ριγμένος λείχει
Την άνανδρη αλυσίδα που τον δένει.
Ω, πνεύματα του Αρμοδίου, του Θρασύβουλου!
Ω, γιγαντόσωμε ίσκιε του Τυρταίου!
Κάντε καλύτερα να πέσει ο Ελληνας μαχόμενος, παρά να ζήσει
ατιμασμένος ο ίσκιος του Αλκαίου!
***
Ολη η Ελλάδα ας ξυπνήσει αρματωμένη.
Ελάτε στον αγώνα με αναπαμένο στήθος!
Ο θεός ας είναι με του δίκαιου το μέρος
και το μέτωπό σας θα στεφανώσει η δάφνη!
Να, του Μεσολογγίου την τρομερή κραυγή
επανέλαβε ο Πειραιάς με βραχνό πάταγο
την πήρε το Αιγαίο, την πήρε το Ιόνιο,
κι αντιλαλώντας έφτασε σε Ευρώπη και σε Ασία.
***
Η τρομερή ιαχή έφτασε στα σύννεφα
κι ως μες στα ουράνια ανυψώθηκαν οι λεγεώνες,
καταθέτοντας από τη γη τα πάθη,
οι Ελληνες ήρωες αλλοτινών καιρών.
Με τον ίσκιο του γενναίου Αριστομένη,
αγκαλιάστηκαν οι ίσκιοι του Φιλίππου και του Αρατου…
και τινάζοντας την πλάκα τους πετάχτηκαν
κι έπεσαν πάνω στους χαλίφες της Βαγδάτης.
***
Να, η Αγγλία πάει να πολεμήσει,
ανδρείους μας στέλνει η ευγενική Γαλλία.
Σαν νέος ήλιος θα υψωθεί η Ελλάδα,
σαν Μεσολόγγι θα πέσει η Ιστανμπούλ!
Κι όταν προελαύνει ο γενναίος Μοσκοβίτης,
και βλέπει ο Τούρκος τον πολεμικό στρατό του,
κείνος ο βάρβαρος Μογγόλος της Ευρώπης,
πρηνής, στο χώμα, θα λατρέψει τον Ιησού.

*Το ποίημα αυτό περιλαμβάνεται στο βιβλίο «Η παρουσία της Ελλάδας στην ποίηση της Λατινικής Αμερικής» (Ανθολόγηση-μετάφραση: Ρήγας Καππάτος-Πέδρο Λάστρα. Εκδόσεις «Εκάτη»).

Άγγιγμα

poemhunter

Τα χέρια μου 
Ανοίγουν τις κουρτίνες της ύπαρξής σου 
Σε ντύνουν με περαιτέρω  γυμνότητα 
Αποκαλύπτουν τα σώματα του σώματός σου 
Τα χέρια μου 
Ανακαλύπτουν ένα άλλο σώμα για το σώμα σου


Οκτάβιο Παζ

Ηφαίστειο

Quezaltepeque, 21 χλμ από το San Salvador

dailystar

Σε κοίταζα

Σήμερα Σε κοίταζα για πολλή ώρα με μάτια θλιμμένα και δακρυσμένα,με τα πεινασμένα της ψυχής μου·Εσένα την πηγή της ομορφιάς και της χάρης των γυναικών,της Μαρίας,της Κλαούντιας,της Σύλβιας,της Μίριαμ και όλων των άλλων,δημιουργέ των μαλλιών και των ματιών τους,του χαμόγελου και των φορεμάτων τους·Εσένα που δημιούργησες στον κόσμο όλες τις ομορφιές,οι οποίες είναι αντανακλάσεις της δικής Σου ομορφιάς·Εσένα που δημιούργησες στον κόσμο κάθε αγάπη,οι οποίες είναι καθρέφτισμα της δικής Σου αγάπης·Εσένα,που είσαι το φως που στραφταλίζει στα μάτια εκείνου που αγαπά όταν βλέπει την αγάπη του·η αγάπη δύο πουλιών που είναι μαζί,η αγάπη όλων των ανθρώπων και όλων των ζώων.Ήμασταν μόνοι στο παρεκκλήσι.Εσύ κι εγώ.

Ερνέστο Καρντενάλ,Αγάπη,η χαραμάδα της αιωνιώτητας,εκδ.Εν Πλω

Νεσαουαλκόγιοτλ,ο ποιητής αυτοκράτορας

inside-mexico

“Yo soy Nezahualcóyotl, Soy el cantor”  
"Είμαι ο Νεσαουαλκόγιοτλ , είμαι ο τραγουδιστής"



Ηγέτης, ποιητής, πολεμιστής, αρχιτέκτονας·ο Νεσαουαλκόγιοτλ ήταν ένας μεγάλος στοχαστής, σοφός και πολυτάλαντος.Ο Νεσαουαλκόγιοτλ γεννήθηκε στο Texcoco το 1402 .



Ήταν γιος της πριγκίπισσας Matlalcihuatzin , κόρης του Huitzilíhuitl , βασιλιά των Αζτέκων και  δεύτερου άρχοντα του Τενοχτιτλαν και του  Ixtlilxóchitl έκτου άρχοντα του Chichimec και άρχοντα του Texcoco .



Κατά τη γέννησή του  ονομάστηκε Acolmiztli ή Ισχυρό Πούμα, αλλά οι τραγικές συνθήκες που έζησε στην εφηβεία του, τον έκαναν να αλλάξει το  όνομά του σε Νεσαουαλκόγιοτλ , ή Πεινασμένο Κογιότ.



Η όχθη της λίμνης του Texcoco τον 15ο αιώνα ήταν πυκνοκατοικημένη αφού η  λίμνη  διευκόλυνε τις επικοινωνίες, αλλά από την άλλη πλευρά, αυτός ο εξαιρετικά πυκνός πληθυσμός προκαλούσε την εξάντληση των κατάλληλων εδαφών για συγκομιδή και καλλιέργεια.

Λόγω αυτού του προβλήματος κάποιες φυλές άρχισαν να επεκτείνουν τα εδάφη τους σε περιοχές με μεγάλο γεωργικό δυναμικό. Οι ενέργειες αυτές δημιούργησαν εχθρότητα και πολέμους μεταξύ των φυλών της λίμνης, με πιο  αξιοσημείωτη αυτή που  πραγματοποιήθηκε  εις βάρος του λαού του Azcapotzalco .



Η πόλη τους είχε εξαντλήσει τα καλλιεργήσιμα εδάφη και μην μπορώντας  να θρέψουν τους ανθρώπους τους, στη συνέχεια κατέλαβαν το έδαφος των  Texcoco .

Ο Νεσαουαλκόγιοτλ , μόνο δεκαέξι ετών, αντιμετώπισε την εισβολή των  Tepanec υπό την ηγεσία από τον του άρχοντα του Azcapotzalco , Tezozómoc , του  οποίου η πρόθεση ήταν να δολοφονήσει τον πατέρα του και όλη την οικογένειά του για να μπορέσει  να πάρει στην κατοχή του θρόνου.



Ο Νεσαουαλκόγιοτλ ήθελε να αποκρούσει και να αντιμετωπίσει την επίθεση, αλλά ο πατέρας του προτίμησε να φύγουν και να παραμείνουν κρυμμένοι μέχρι να βρουν υποστήριξη από τις γειτονικές φυλές.



Ο βασιλιάς και ο πρίγκιπας τουTexcoco   βρήκαν καταφύγιο στις σπηλιές του Tzinacanoztoc και Cualhyacac , ενώ οι εισβολείς Tezozómoc έψαχναν  την πόλη και τις γύρω περιοχές είναι για να τους βρουν.



Δεν μπορούσαν να κρυφτούν εκεί για πολύ καιρό, και έτσι ο Ixtlilxóchitl διέταξε το γιο του να πάει μέσα στο δάσος, ενώ ο ίδιος και μερικοί πιστοί άνδρες προσπάθησαν, με μικρή επιτυχία, να κρατήσουν τους κατακτητές  της πόλης.



Ο Νεσαουαλκόγιοτλ επέστρεψε και πήγε στη Tlaxcala , διέταξε τους υποστηρικτές της να εγκαταλείψουν την αντίσταση, ενώ βρήκε έναν τρόπο να τους απελευθερώσει από  την τυραννία.



Ο Tezozómoc προσφέρει μια μεγάλη ανταμοιβή για την σύλληψη του, αλλά ο Νεσαουαλκόγιοτλ με την  οξύνοια του, κατάφερε να εξαπατήσει τους διώκτες του, μέχρι που οι σύζυγοι των αρχόντων του Τλατελόλκο και του Μεξικού το 1420, έπεισαν τον  Tezozómoc να τον συγχωρήσει.



Μετά το θάνατο του Tezozómoc το 1427, τον διαδέχθηκε ο Maxtla . Έστησε πολλές ενέδρες στον  Νεσαουαλκόγιοτλ , καμία από τις οποίες δεν  ήταν επιτυχημένη.



Ο Νεσαουαλκόγιοτλ διοργάνωσε ένα κοινό μέτωπο με μεγάλες διπλωματικές δεξιότητες και ικανότητες, προσελκύοντας  άλλες πόλεις που ήταν δυσαρεστημένες με την τυραννία των  Tepanec , κυρίως τις Huejotzincas και Tlaxcaltecas .



Ο στρατός του, που αποτελούνταν από περισσότερα από χίλια άτομα, πέτυχε την κατάκτηση των Acolman και Otumba, και κατάφερε να πάρει το Texcoco .



Μετά απελευθέρωσε τις πόλεις Τλατελόλκο και Tenochtitlan  μετά από μια τεράστια μάχη, και μετά από 114 ημέρες,  ο  Νεσαουαλκόγιοτλ κατέστρεψε το Azcapotzalco .



Ο Νεσαουαλκόγιοτλ σκότωσε τον Maxtla στη μάχη. Αποφασισμένος να δημιουργήσει μια ένδοξη εποχή στο Μεξικό, ο ίδιος συνέταξε τη συμφωνία της Τριπλής Συμμαχίας με τον Totoquihuatzin , άρχοντα του Tacuba , και τον Itzcóatl , άρχοντα του Τενοχτιτλαν .


Ο Tacuba εξαφανίστηκε από τη σκηνή κάποια στιγμή μετά την ολοκλήρωση του αγώνα , αλλά η συνεργασία του κράτησε όλη τη διάρκεια του 15ου αιώνα.



Ο Νεσαουαλκόγιοτλ έχασε την εξουσία  από τα χέρια του εξαγριωμένου Acolhuas και αναζήτησε καταφύγιο στο δάσος Chapultepec , αν και το 1429 είχε ανακτήσει τη δύναμή του  για μια ακόμη φορά και μεταφέρθηκε την κυρίαρχη  θέση του στη λίμνη υπέρ της Τενοχτιτλαν , η οποία μετατράπηκε σε μια ανεξάρτητη πολιτεία .

Μετά το θάνατο του  Νεσαουαλκόγιοτλ κατά το έτος 1472, ο γιος του, Nezahualpilli , ανήλθε στο θρόνο για να συνεχίσει να κυβερνά με τα ίδια επεκτατική πολιτική που ασκήθηκε από τον πατέρα του μέχρι  το 1516.

Ο Νεσαουαλκόγιοτλ πραγματοποίησε ένα μεγάλο αρχιτεκτονικό επίτευγμα στο Texcoco , όπου έχτισε πολλούς κήπους, υδραγωγεία, μνημεία και παλάτια.

Μεταξύ των πιο περίλαμπρων δημιουργιών του είναι το υδραγωγείο που είχε κατασκευαστεί για την παροχή πόσιμου νερού στο  Τενοχτιτλαν στο δάσος του Chapultepec , και ένα υπέροχο παλάτι που είχε λουτρά σκαλισμένα από βράχο.



Σήμερα, περίπου τριάντα ποιητικές συνθέσεις που γράφτηκαν από τον Νεσαουαλκόγιοτλ επιβιώνουν.



Η ποίησή του έχει μια βαθιά φιλοσοφία που του έδωσε, κατά τη διάρκεια της ζωής του, τον τίτλο του σοφού ανθρώπου.



Η ποίησή του αγγίζει ουσιώδη θέματα που υπερβαίνουν το χρόνο.



Περιέχει αυτοβιογραφικά στοιχεία που μιλούν για την πορεία του ως πολεμιστή, που τώρα χρησιμεύουν ως ιστορικές αναφορές.



Θλίβεται για το μεταβατικό χαρακτήρα των εγκόσμιων, ενώ την ίδια στιγμή γιορτάζει την άφιξη της εποχής της βροχής, τη γέννηση των λουλουδιών, και το τραγούδι της άνοιξης.



Ικετεύει τα ζωντανά πλάσματα να μην μαραζώσουν  και λαχταρά για την ύπαρξη μετά  το θάνατο. Μερικές στιγμές φαίνεται σαν να μιλάει σε ένα μοναδικό Θεό.



Η λεπτότητα και η μαεστρία της γλώσσας του, έχει την ικανότητα να διατηρεί ένα τεράστιο  συμβολικό και λυρικό βάρος, ακόμα και σε άλλες γλώσσες .



Η πνευματική λαμπρότητα του Texcoco , τώρα γνωστή ως η Χρυσή Εποχή του Texcoco , όπου αναπτύχθηκαν οι τέχνες,ιδρύθηκε  η πολιτική τάξη , και ενθαρρύνθηκαν ο πολιτισμός και η εκπαίδευσης αποδίδεται στον Νεσαουαλκόγιοτλ.



Η απίστευτη πολιτιστική ανάπτυξη στο Texcoco ξεπέρασε τα σύνορα και επηρέασε σε μεγάλο βαθμό τις γύρω περιοχές.

Τι θα αφήσουμε;

inside-mexico


Τι θα πάρω μαζί μου;

Θα αφήσω τίποτα δικό μου μετά από μένα 
 στη γη;

Τι θα κάνει η καρδιά μου;

Ίσως να ερχόμαστε να ζήσουμε μάταια, να φυτρώσουμε στο έδαφος;

Ας αφήσουμε τουλάχιστον λουλούδια.

Ας αφήσουμε τουλάχιστον τραγούδια. 



Nezahualcoyotl

Ελπίδα

inside-mexico

Quien con la esperanza vive, alegre muere.

Αυτός που ζει με την ελπίδα πεθαίνει ευτυχισμένος.

Μεξικάνικο ρητό

Παράκληση για τη Μαίριλυν Μονρόε

moschoblog
ΕΡΝΕΣΤΟ ΚΑΡΝΤΕΝΑΛ (ΝΙΚΑΡΑΓΟΥΑ)


Κύριε,/
Δέξου την κοπέλα αυτή, γνωστή σε όλη τη γη,/
με το όνομα Μαίριλυν Μονρόε./
Αν και δεν είναι αυτό το αληθινό της όνομα /
(αλλά Εσύ ξέρεις το αληθινό της/, 
αυτό της μικρής ορφανής που βιάστηκε στα εννια της χρόνια /
και της μικρής εργάτριας που στα δεκάξι της ήθελε να αυτοκτονήσει),/
που παρουσιάζεται τώρα μπροστά Σου/
χωρίς κανένα μακιγιάζ, χωρίς τον ατζέντη της,/
χωρίς φωτογράφους και χωρίς να υπογράφει αυτόγραφα,\
μόνη σαν ένας αστροναύτης στη διαστημική νύχτα. /
Όταν ήταν παιδί ονειρεύτηκε, ότι στεκόταν γυμνή σε μια εκκλησιά/
Σύμφωνα με τη διήγηση του ΤΙΜΕ)/
μπροστά σ΄ ένα πλήθος που γονάτιζε με τα πρόσωπα στο έδαφος/
κι έπρεπε να περπατήσει στις μύτες των ποδιών της, για να μην πατήσει τα κεφάλια./
Εσύ ξέρεις τα όνειρά μας καλύτερα παρά οι ψυχίατροι./
Εκκλησία, σπίτι, υπόγειο, είναι η σιγουριά της μητρικής αγκαλιάς/
Αλλά και κάτι περισσότερο από αυτό επίσης… /
Τα κεφάλια είναι φανερό ότι είναι οι θαυμαστές /
(η μάζα των κεφαλιών στο σκοτάδι κάτω από μια φωτοπλημμύρα). /
Όμως το τέμπλο δεν είναι στούντιο της 20TH CENTURY –FOX/
Που έκαναν το ναό σπηλιά ληστών. 

Κύριε,
Σ’ αυτόν τον κόσμο, το μολυσμένο από αμαρτίες και ραδιενέργεια /
Εσύ δεν θα ενοχοποιήσεις τόσο πολύ μια μικρή εργάτρια,/
Που όπως κάθε μικρή εργάτρια ονειρεύτηκε να γίνει σταρ του σινεμά./
Το όνειρο βγήκε αληθινό (αλλά σαν την αλήθεια του τεχνικολόρ)./
Εκείνη αυτό που έκανε ήταν να παίξει αυτό που της είπαμε /
-το έργο της ίδιας μας της ζωής- κι ήταν ένα έργο παράλογο./

Συγχώρα την ,Κύριε, και συγχώρα μας για την 20TH CENTURY-FOXμας /
γι’ αυτήν την τεράστια Υπέρ-Παραγωγή, όπου όλοι μας έχουμε δουλέψει./
Πεινούσε γι΄ αγάπη και της προσφέραμε ηρεμιστικά.\
Για τη θλίψη που δεν είμαστε άγιοι της συστήσαμε την ψυχανάλυση./
Θυμήσου, Κύριε, τον αυξανόμενο φόβο στο δωμάτιο
Και το μίσος για το μακιγιάζ –επιμένοντας να την μακιγιάρουν σε κάθε σκηνή-\
Και πόσο μεγάλωνε η φρίκη κι η σύγχυση στο στούντιο./
Σαν κάθε μικρή εργάτρια ονειρεύτηκε να γίνει σταρ του σινεμά\
κι η ζωή της υπήρξε τόσο μη πραγματική/
σαν ένα όνειρο που ένας ψυχίατρος το αναλύει και το αρχειοθετεί./
Τα ειδύλιά της ήταν ένα φιλί με κλεισμένα μάτια, που όταν τα άνοιγε/
ανακάλυπτε ότι βρισκόταν κάτω από προβολείς/
κι οι προβολείς έσβηναν κι αποσυναρμολογούνταν οι δυο τοίχοι (ήταν ένα σετ/
κινηματογραφικό), ενώ ο σκηνοθέτης απομακρύνονταν με το λιμπρέτο του/
γιατί η σκηνή είχε γυριστεί./
Ή σαν ένα ταξίδι με γιωτ, ένα φιλί στη Σιγκαπούρη, ένας χορός στο Ρίο,\
η υποδοχή στην κατοικία του Δούκα και της Δούκισσας του Ουίνδσορ\
ειδωμένους στη μικρή σάλα του θλιβερού διαμερίσματος.\
Το φιλμ τελείωσε χωρίς το φιλί στο τέλος./
Τη βρήκαν νεκρή στην κάμαρή της με το χέρι στο τηλέφωνο./
Κι οι αστυνομικοί δεν έμαθαν ποιον καλούσε./


‘Εφυγε
σαν κάποιον που σχημάτισε τον αριθμό της μοναδικής φιλικής φωνής/
κι ακούει από ένα δίσκο να του λένε: ΡΟΝΓΚ ΝΑΜΠΕΡ (Λάθος Αριθμός)/

ή σαν κάποιον πληγωμένο απ΄ τους γκάγκστερς/
που τεντώνει το χέρι του σ΄ ένα τηλέφωνο αποσυνδεμένο./

Κύριε,\
Όποιον κι αν ήθελε να καλέσει και δεν τον κάλεσε (κι ίσως να μην ήταν κανείς/
Ή ήταν κάποιος που ο αριθμός του στον τηλεφωνικό κατάλογο του Λος Άτζελες/
δεν υπάρχει)/
απάντησε Εσύ στο τηλέφωνο./

Μετάφραση απ΄ τα Ισπανικά: Μόσχος Ε.Λαγκουβάρδος/

(Περιοδικό «ΣΤΙΓΜΕΣ» Λαρίσης)