https://www.hplovecraft.com/writings/texts/poetry/p289.aspx
Χ. Φ. Λάβκραφτ
I. Το Βιβλίο
Ο τόπος ήταν σκοτεινός και σκονισμένος, μισοχαμένος
σε μπερδεμένα παλιά σοκάκια κοντά στις αποβάθρες,
ανάμεσα σε δυσωδίες παράξενων πραγμάτων που έφερναν οι θάλασσες,
και σε παράξενες σπείρες ομίχλης που σκόρπιζαν οι δυτικοί άνεμοι.
Μικρά ρομβοειδή τζάμια, θολά απ’ τον καπνό και την πάχνη,
μόλις που φανέρωναν τα βιβλία, στοιβαγμένα σαν στρεβλά δέντρα,
σαπίζοντας από το πάτωμα ως τη στέγη — σωροί
αρχαίας, θρυμματισμένης γνώσης, σε τιμή ευτελή.
Μπήκα, γοητευμένος, κι από έναν σωρό σκεπασμένο με ιστούς
πήρα τον κοντινότερο τόμο και τον ξεφύλλισα,
τρέμοντας μπροστά σε παράξενες λέξεις που έμοιαζαν να κρύβουν
κάποιο μυστικό, τερατώδες αν κανείς το γνώριζε.
Ύστερα, ψάχνοντας κάποιον παλιό, έμπειρο έμπορο,
δεν βρήκα τίποτε παρά μια φωνή που γέλασε.
II. Καταδίωξη
Κράτησα το βιβλίο κάτω απ’ το παλτό μου, προσέχοντας
να κρύψω το πράγμα από τα μάτια σ’ έναν τέτοιο τόπο·
βιαζόμουν στα αρχαία σοκάκια του λιμανιού,
γυρίζοντας συχνά το κεφάλι και περπατώντας νευρικά.
Θαμπά, κρυφά παράθυρα σε παλιούς ετοιμόρροπους τοίχους
με κοίταζαν παράξενα καθώς περνούσα βιαστικός,
κι αναλογιζόμενος τι έκρυβαν μέσα τους, αναγούλιαζα,
λαχταρώντας μια λυτρωτική ματιά στον καθαρό γαλάζιο ουρανό.
Κανείς δεν με είχε δει να το παίρνω — κι όμως
ένα άδειο γέλιο αντηχούσε μέσα στο στριφογυριστό μου μυαλό,
κι μπορούσα να μαντέψω τι νυχτερινοί κόσμοι κακού
παραμόνευαν μέσα στον τόμο που είχα ποθήσει.
Ο δρόμος γινόταν παράξενος — οι τοίχοι ίδιοι και τρελοί —
και πολύ πίσω μου, αόρατα πόδια σέρνονταν.
III. Το Κλειδί
Δεν ξέρω ποια στριψίματα μέσα στην ερημιά
εκείνων των παράξενων θαλασσινών δρόμων με έφεραν ξανά στο σπίτι,
μα στη βεράντα μου έτρεμα, λευκός απ’ τη βιασύνη
να μπω μέσα και να μανταλώσω τη βαριά πόρτα.
Είχα το βιβλίο που έδειχνε τον κρυφό δρόμο
μέσα από το κενό και μέσα από τα αιωρούμενα πετάσματα του χώρου
που κρατούν μακριά τους κόσμους χωρίς διαστάσεις
και φυλακίζουν χαμένες αιωνιότητες στους δικούς τους τόπους.
Επιτέλους, το κλειδί ήταν δικό μου για εκείνα τα ασαφή οράματα
με τους πύργους του δειλινού και τα δάση του λυκόφωτος,
που θολά παραμονεύουν στα χάσματα πέρα απ’ τα όρια της γης,
σαν αναμνήσεις του απείρου.
Το κλειδί ήταν δικό μου· μα καθώς καθόμουν εκεί μουρμουρίζοντας,
το παράθυρο της σοφίτας σείστηκε από ένα αχνό ψάξιμο.
IV. Αναγνώριση
Είχε έρθει ξανά η μέρα που, παιδί ακόμη,
είχα δει — μονάχα μία φορά — εκείνο το κοίλωμα των παλιών βελανιδιών,
γκρίζο από την ομίχλη του εδάφους που τυλίγει και πνίγει
τις έρπουσες μορφές που η τρέλα έχει διαφθείρει.
Ήταν το ίδιο — άγρια, πνιγηρή βλάστηση
τυλίγεται γύρω από έναν βωμό, του οποίου το σκαλισμένο σημάδι επικαλείται
Εκείνον τον Ανώνυμο, προς τιμήν του οποίου χίλιοι καπνοί
ανέβαιναν, αιώνες πριν, από ακάθαρτους πύργους στοιβαγμένους ψηλά.
Είδα το σώμα απλωμένο πάνω στην υγρή πέτρα
και κατάλαβα πως εκείνοι που έτρωγαν δεν ήταν άνθρωποι·
κατάλαβα πως αυτός ο παράξενος, γκρίζος κόσμος δεν ήταν δικός μου,
μα το Γιουγκόθ, πέρα απ’ τα έναστρα κενά — κι ύστερα
το σώμα ούρλιαξε προς εμένα με νεκρή κραυγή,
κι ήταν πολύ αργά όταν κατάλαβα πως ήμουν εγώ!
V. Επιστροφή
Ο δαίμονας είπε πως θα με πήγαινε στο σπίτι μου,
στη χλωμή, σκιώδη γη που μισοθυμόμουν
σαν τόπο ψηλό, με σκάλες και πεζούλια, περιτειχισμένο
με μαρμάρινα κιγκλιδώματα που χτενίζουν οι άνεμοι του ουρανού,
ενώ μίλια χαμηλότερα ένας λαβύρινθος από θόλους
κι από πύργους απλώνεται πλάι σε μια θάλασσα.
Για μια ακόμη φορά, μου είπε, θα στεκόμουν μαγεμένος
σε εκείνα τα παλιά ύψη και θα άκουγα τον μακρινό αφρό.
Όλα αυτά μου τα υποσχέθηκε και μέσα από την πύλη του δειλινού
με παρέσυρε, περνώντας με πάνω απ’ τις φλεγόμενες λίμνες
και τους κόκκινους-χρυσούς θρόνους θεών δίχως όνομα,
που ουρλιάζουν φοβισμένοι μπροστά σε κάποια μοίρα που πλησιάζει.
Ύστερα, ένα μαύρο χάσμα με ήχους θάλασσας μέσα στη νύχτα:
«Εδώ ήταν το σπίτι σου», χλεύασε, «όταν είχες ακόμη όραση!»
VI. Η Λυχνία
Βρήκαμε τη λυχνία μέσα σ’ εκείνους τους κούφιους βράχους
που το σκαλισμένο τους σημάδι κανένας ιερέας στη Θήβα δεν μπορούσε να διαβάσει,
και από τις σπηλιές τους τρομαγμένα ιερογλυφικά
προειδοποιούσαν κάθε ζωντανό πλάσμα της γης.
Δεν υπήρχε τίποτε άλλο — μονάχα εκείνο το χάλκινο κύπελλο,
με ίχνη κάποιου παράξενου λαδιού στο εσωτερικό του,
χαραγμένο με κάποιο ασαφές περίτεχνο σχέδιο
και σύμβολα που υπαινίσσονταν αόριστα κάποιο παράξενο αμάρτημα.
Ελάχιστα μας ένοιαζαν οι φόβοι σαράντα αιώνων
καθώς μεταφέραμε το μικρό μας λάφυρο,
κι όταν το εξετάσαμε μέσα στη σκοτεινή σκηνή μας
ανάψαμε ένα σπίρτο για να δοκιμάσουμε το αρχαίο λάδι.
Φούντωσε — Θεέ μου!… Μα οι τεράστιες μορφές που είδαμε
μέσα σ’ εκείνη την παρανοϊκή λάμψη χάραξαν τη ζωή μας με δέος.
VII. Ο Λόφος του Ζαμάν
Ο μεγάλος λόφος κρεμόταν πάνω απ’ την παλιά πόλη,
ένας γκρεμός στο τέλος του κεντρικού δρόμου·
πράσινος, ψηλός και δασωμένος, κοιτούσε σκοτεινά κάτω
το καμπαναριό στη στροφή του δρόμου.
Διακόσια χρόνια ακούγονταν οι ψίθυροι
για όσα συνέβαιναν στην πλαγιά που οι άνθρωποι απέφευγαν —
ιστορίες για κάποιο ελάφι ή πουλί παράξενα κατακρεουργημένο,
ή για χαμένα αγόρια που οι συγγενείς τους είχαν πάψει να ελπίζουν.
Μια μέρα ο ταχυδρόμος δεν βρήκε πια κανένα χωριό,
ούτε τους ανθρώπους του ούτε τα σπίτια του·
ήρθαν άνθρωποι από το Έιλσμπερι να κοιτάξουν —
κι όμως όλοι είπαν στον ταχυδρόμο πως ήταν ολοφάνερο
ότι είχε τρελαθεί όταν είπε πως είχε δει
τα αδηφάγα μάτια του μεγάλου λόφου και τα σαγόνια του ορθάνοιχτα.
VIII. Το Λιμάνι
Δέκα μίλια απ’ το Άρκαμ είχα βρει το μονοπάτι
που ακολουθεί την άκρη του γκρεμού πάνω απ’ την παραλία του Μπόιντον,
ελπίζοντας πως, ακριβώς στο ηλιοβασίλεμα, θα έφτανα
στην κορυφή που κοιτάζει το Ίνσμουθ στην κοιλάδα.
Μακριά στη θάλασσα ένα πανί απομακρυνόταν,
λευκό σαν να το είχαν ξεθωριάσει σκληρά χρόνια αρχαίων ανέμων,
μα κακόβουλο με κάποιο προμήνυμα πέρα από κάθε λέξη,
έτσι που δεν σήκωσα το χέρι μου ούτε το χαιρέτησα.
Πανιά από το Ίνσμουθ! Ηχώ παλιάς φήμης
περασμένων εποχών, από καιρό νεκρών. Μα τώρα μια υπερβολικά γρήγορη νύχτα
κλείνει γύρω μου, κι έχω φτάσει στο ύψωμα
απ’ όπου τόσο συχνά κοιτάζω τη μακρινή πόλη.
Οι πύργοι και οι στέγες είναι εκεί — μα κοίτα! Η σκοτεινιά
βυθίζεται στα μαύρα σοκάκια, δίχως φως σαν τον τάφο!
IX. Η Αυλή
Ήταν η πόλη που είχα γνωρίσει παλιότερα·
η αρχαία, λεπρή πόλη όπου πλήθη μιγάδων
ψάλλουν σε παράξενους θεούς και χτυπούν ανίερες γκονγκ
σε κρύπτες κάτω από βρόμικα σοκάκια κοντά στην ακτή.
Τα σαπισμένα σπίτια, με μάτια σαν ψάρια, με κοίταζαν απειλητικά
από εκεί όπου έγερναν, μεθυσμένα και μισοζωντανά,
καθώς, μέσα απ’ τη βρωμιά, πέρασα την πύλη
προς τη μαύρη αυλή όπου θα βρισκόταν ο άνθρωπος.
Οι σκοτεινοί τοίχοι έκλεισαν γύρω μου και καταράστηκα δυνατά
την ώρα που είχα έρθει ποτέ σ’ ένα τέτοιο καταγώγιο,
όταν ξαφνικά είκοσι παράθυρα άνοιξαν
σε άγριο φως και γέμισαν με χορεύοντες άντρες:
τρελό, άφωνο γλέντι των νεκρών που σέρνονταν —
και ούτε ένα πτώμα δεν είχε χέρια ή κεφάλι!
X. Οι Περιστεράδες
Με πήγαν στις φτωχογειτονιές, όπου ισχνοί τοίχοι από τούβλα
φούσκωναν προς τα έξω από ένα παχύρρευστο, συσσωρευμένο κακό,
και στριφτές φάτσες, πυκνές και βρόμικες,
έκλειναν το μάτι σε μηνύματα προς ξένους θεούς και διαβόλους.
Ένα εκατομμύριο φωτιές έκαιγαν στους δρόμους,
και από επίπεδες στέγες λίγοι κρυφοί άνθρωποι πετούσαν
ταλαιπωρημένα πουλιά στον αχανή ουρανό,
ενώ κρυμμένα τύμπανα βούιζαν μετρημένα.
Ήξερα πως εκείνες οι φωτιές έβραζαν τερατώδη πράγματα
και πως εκείνα τα πουλιά του διαστήματος είχαν βρεθεί Έξω —
μάντεψα σε ποιου σκοτεινού πλανήτη τις κρύπτες πετούσαν
και τι έφερναν από τον Θογκ κάτω απ’ τα φτερά τους.
Οι άλλοι γελούσαν — ώσπου έμειναν άφωνοι
από όσα διέκριναν στο απαίσιο ράμφος ενός πουλιού.
XI. Το Πηγάδι
Ο αγρότης Σεθ Άτγουντ είχε περάσει τα ογδόντα
όταν προσπάθησε να ανοίξει εκείνο το βαθύ πηγάδι δίπλα στην πόρτα του,
με μόνο τον Εμπ να τον βοηθά να σκάβουν και να σκάβουν.
Εμείς γελούσαμε και ελπίζαμε πως σύντομα θα ξανάβρισκε τα λογικά του.
Κι όμως, αντί γι’ αυτό, τρελάθηκε κι ο νεαρός Εμπ,
κι έτσι τον έστειλαν στο αγρόκτημα της κομητείας.
Ο Σεθ έκτισε το στόμιο του πηγαδιού τόσο σφιχτά όσο η κόλλα —
κι ύστερα έκοψε μια αρτηρία στο ροζιασμένο αριστερό του μπράτσο.
Μετά την κηδεία νιώσαμε υποχρεωμένοι να πάμε
ως εκείνο το πηγάδι και να γκρεμίσουμε τα τούβλα,
μα το μόνο που είδαμε ήταν σιδερένια σκαλοπάτια
μέσα σ’ ένα μαύρο άνοιγμα βαθύτερο απ’ όσο μπορούσαμε να πούμε.
Κι όμως, ξαναβάλαμε τα τούβλα — γιατί βρήκαμε
πως το βάθος της τρύπας ήταν τόσο μεγάλο, που κανένα σκοινί δεν έφτανε στον πάτο.
XII. Ο Ουρλιαχτής
Μου είπαν να μην πάρω το μονοπάτι του λόφου Μπριγκς
που κάποτε ήταν ο μεγάλος δρόμος προς το Ζόαρ,
γιατί η Γκούντι Γουότκινς, που κρεμάστηκε το δεκαεπτά-δεκατέσσερα,
είχε αφήσει πίσω της ένα ορισμένο τερατώδες κατάλοιπο.
Κι όμως, όταν παράκουσα και είδα μπροστά μου
το καλυμμένο με κισσό σπιτάκι κάτω απ’ τη μεγάλη βραχώδη πλαγιά,
δεν μπορούσα να σκεφτώ φτελιές ή σχοινιά της κρεμάλας,
μα αναρωτιόμουν γιατί το σπίτι έμοιαζε ακόμη τόσο καινούργιο.
Σταματώντας για λίγο να παρακολουθήσω τη μέρα που έσβηνε,
άκουσα αχνά ουρλιαχτά, σαν από δωμάτιο στον επάνω όροφο,
όταν, μέσα απ’ τα τζάμια με τον κισσό, μια ακτίνα του ηλιοβασιλέματος
μπήκε μέσα και έπιασε τον ουρλιαχτή απροετοίμαστο.
Διέκρινα — κι έφυγα τρέχοντας σαν τρελός
από εκείνον τον τετράποδο άνθρωπο με το ανθρώπινο πρόσωπο.
XIII. Εσπερία
Το χειμωνιάτικο ηλιοβασίλεμα, φλεγόμενο πέρα από πύργους
και καμινάδες μισοκομμένες από τούτη τη θαμπή σφαίρα,
ανοίγει μεγάλες πύλες σε κάποια ξεχασμένη εποχή
παλιότερων μεγαλείων και θεϊκών επιθυμιών.
Προσδοκώμενα θαύματα καίνε μέσα σ’ εκείνες τις πλούσιες φωτιές,
γεμάτα περιπέτεια, μα όχι δίχως φόβο·
μια σειρά από σφίγγες εκεί όπου ο δρόμος οδηγεί καθαρά
προς τείχη και πυργίσκους που τρέμουν στους μακρινούς ήχους της λύρας.
Είναι η γη όπου ανθίζει το νόημα της ομορφιάς·
όπου κάθε μνήμη που δεν ξέρουμε πού να τοποθετήσουμε έχει την πηγή της·
όπου ο μεγάλος ποταμός του Χρόνου αρχίζει την πορεία του
μέσα στο απέραντο κενό, σε έναστρο ρεύμα ωρών.
Τα όνειρα μας φέρνουν κοντά — μα η αρχαία παράδοση επαναλαμβάνει
πως ανθρώπινο βήμα δεν έχει ποτέ μολύνει αυτούς τους δρόμους.
XIV. Άνεμοι των Άστρων
Υπάρχει μια συγκεκριμένη ώρα της σκοτεινής δύσης,
κυρίως το φθινόπωρο, όταν ο άνεμος των άστρων χύνεται
στους δρόμους των λόφων, έρημους έξω,
μα με το πρώιμο φως των λαμπών να φαίνεται από ζεστά δωμάτια.
Τα νεκρά φύλλα ορμούν σε παράξενες, φανταστικές δίνες,
και ο καπνός των καμινάδων στροβιλίζεται με εξωγήινη χάρη,
υπακούοντας στις γεωμετρίες του εξωτερικού διαστήματος,
ενώ ο Φομαλχώ κοιτάζει μέσα απ’ τις ομίχλες του νότου.
Είναι η ώρα που οι φεγγαροχτυπημένοι ποιητές γνωρίζουν
τι μύκητες φυτρώνουν στο Γιουγκόθ και τι μυρωδιές
και αποχρώσεις λουλουδιών γεμίζουν τις ηπείρους του Νίθον,
τέτοιες που κανένας φτωχός γήινος κήπος δεν ανθίζει.
Κι όμως, για κάθε όνειρο που αυτοί οι άνεμοι μας φέρνουν,
δώδεκα ακόμη δικά μας τα παρασύρουν!
XV. Αντάρκτος
Βαθιά στο όνειρό μου το μεγάλο πουλί ψιθύρισε παράξενα
για τον μαύρο κώνο μέσα στην πολική ερημιά·
που υψώνεται πάνω απ’ το μοναχικό και θλιβερό παγοκάλυμμα,
χτυπημένος και παραμορφωμένος από αιώνες τρελαμένους απ’ τις θύελλες.
Εδώ κανένα ζωντανό πλάσμα της γης δεν έρχεται,
κι μόνο χλωρά σέλαα και αμυδροί ήλιοι
λάμπουν πάνω στον σημαδεμένο βράχο, του οποίου τις αρχέγονες απαρχές
οι Παλαιοί μαντεύουν αμυδρά.
Αν άνθρωποι τον αντίκριζαν, απλώς θα απορούσαν
ποιο παράξενο ανάχωμα της Φύσης είδαν μπροστά τους·
μα το πουλί μίλησε για απείρως μεγαλύτερα πράγματα, που κάτω
απ’ το κάλυμμα του πάγου, ενός μιλίου σε βάθος, κουρνιάζουν, φωλιάζουν και περιμένουν.
Ο Θεός να βοηθήσει τον ονειρευτή του οποίου τα τρελά οράματα θα δείξουν
εκείνα τα νεκρά μάτια, βυθισμένα στους κρυστάλλινους γκρεμούς από κάτω!
XVI. Το Παράθυρο
Το σπίτι ήταν παλιό, με μπερδεμένα φτερά απλωμένα ολόγυρα,
που κανείς δεν μπορούσε ποτέ να παρακολουθήσει μέχρι τέλους,
και σ’ ένα μικρό δωμάτιο, κάπως προς τα πίσω,
υπήρχε ένα παράξενο παράθυρο σφραγισμένο με αρχαία πέτρα.
Εκεί, σε μια παιδική ηλικία βασανισμένη από όνειρα, ολομόναχος
συνήθιζα να πηγαίνω, όπου η νύχτα βασίλευε αόριστη και μαύρη·
παραμερίζοντας τους ιστούς με μια παράξενη έλλειψη
φόβου και με μια απορία που μεγάλωνε κάθε φορά.
Κάποια μέρα αργότερα έφερα εκεί τους χτίστες
για να ανακαλύψω τι θέα είχαν αποφύγει οι θαμποί πρόγονοί μου·
μα καθώς τρύπησαν την πέτρα, ένα ρεύμα αέρα
ξεχύθηκε από τα εξωγήινα κενά που χάσκονταν πέρα.
Έφυγαν τρέχοντας — μα εγώ κοίταξα μέσα και βρήκα ξεδιπλωμένους
όλους τους άγριους κόσμους για τους οποίους μου είχαν μιλήσει τα όνειρά μου.
XVII. Μια Ανάμνηση
Υπήρχαν μεγάλες στέπες και βραχώδη οροπέδια
που απλώνονταν σχεδόν δίχως τέλος μέσα στην έναστρη νύχτα,
με εξωγήινες φωτιές καταυλισμών να ρίχνουν αδύναμο φως
σε θηρία με κουδουνιστά κουδούνια, σε δασύτριχες αγέλες.
Μακριά στον νότο η πεδιάδα κατηφόριζε χαμηλή και πλατιά
προς μια σκοτεινή τεθλασμένη γραμμή τείχους που απλωνόταν
σαν ένας τεράστιος πύθωνας κάποιας αρχέγονης εποχής,
που ο ατέλειωτος χρόνος είχε παγώσει και απολιθώσει.
Ανατρίχιασα παράξενα στον κρύο, αραιό αέρα
και αναρωτήθηκα πού βρισκόμουν και πώς είχα έρθει,
όταν μια μορφή με μανδύα, μπροστά στη λάμψη μιας φωτιάς,
σηκώθηκε, πλησίασε και με φώναξε με τ’ όνομά μου.
Κοιτάζοντας εκείνο το νεκρό πρόσωπο κάτω απ’ την κουκούλα,
έπαψα να ελπίζω — γιατί κατάλαβα.
XVIII. Οι Κήποι του Γιν
Πέρα απ’ εκείνο το τείχος, του οποίου η αρχαία τοιχοποιία
έφτανε σχεδόν ως τον ουρανό, σε πύργους πυκνούς από βρύα,
θα υπήρχαν κλιμακωτοί κήποι πλούσιοι σε λουλούδια,
και το πέταγμα πουλιών, πεταλούδων και μελισσών.
Θα υπήρχαν μονοπάτια και γέφυρες καμπυλωτές πάνω από
ζεστές λίμνες με λωτούς, που καθρέφτιζαν τις στέγες των ναών,
και κερασιές με λεπτά κλαδιά και φύλλα
κάτω από έναν ρόδινο ουρανό όπου αιωρούνταν οι ερωδιοί.
Όλα θα ήταν εκεί, γιατί δεν είχαν ανοίξει τα παλιά όνειρα
την πύλη σ’ εκείνον τον λαβύρινθο με τα πέτρινα φανάρια,
όπου νωχελικά ρυάκια ξετυλίγουν τις ελικοειδείς διαδρομές τους,
ακολουθούμενα από πράσινα κλήματα που κρέμονται απ’ τα λυγισμένα κλαδιά;
Βιάστηκα — μα όταν υψώθηκε μπροστά μου το τείχος, ζοφερό και τεράστιο,
βρήκα πως δεν υπήρχε πια καμιά πύλη.
XIX. Οι Καμπάνες
Χρόνο τον χρόνο άκουγα εκείνο το αχνό, μακρινό κουδούνισμα
βαθύφωνων καμπανών στον μαύρο άνεμο των μεσάνυχτων·
ήχοι από κάποιο καμπαναριό που ποτέ δεν μπορούσα να βρω,
μα παράξενοι, σαν να διέσχιζαν πετώντας κάποιο απέραντο κενό.
Έψαχνα στα όνειρα και στις αναμνήσεις μου για κάποιο στοιχείο
και σκεφτόμουν όλους τους ήχους που κουβαλούσαν τα οράματά μου·
το ήσυχο Ίνσμουθ, όπου οι λευκοί γλάροι έμεναν
γύρω από ένα αρχαίο καμπαναριό που κάποτε γνώριζα.
Πάντα αμήχανος άκουγα εκείνες τις μακρινές νότες να πέφτουν,
ώσπου μια νύχτα του Μάρτη η ψυχρή βροχή
με κάλεσε πίσω, μέσα από πύλες αναμνήσεων,
στους παλιότερους πύργους όπου χτυπούσαν οι τρελοί κώδωνες.
Χτυπούσαν — μα από τις άφωτες παλίρροιες που χύνονται
μέσα από βυθισμένες κοιλάδες στον νεκρό πυθμένα της θάλασσας.
XX. Οι Νυχτοβόλοι
Από ποια κρύπτη σέρνονται, δεν μπορώ να πω,
μα κάθε νύχτα βλέπω τα ελαστικά εκείνα πλάσματα,
μαύρα, κερασφόρα και λεπτά, με μεμβρανώδη φτερά
και ουρές που φέρουν τη διχαλωτή ακίδα της κόλασης.
Έρχονται λεγεώνες πάνω στο κύμα του βόρειου ανέμου,
με άσεμνο άρπαγμα που γαργαλά και κεντρίζει,
αρπάζοντάς με για τερατώδη ταξίδια
σε γκρίζους κόσμους κρυμμένους βαθιά στο πηγάδι του εφιάλτη.
Πάνω απ’ τις οδοντωτές κορυφές του Θοκ πετούν,
αδιάφοροι για όλες τις κραυγές που προσπαθώ να βγάλω,
και κάτω, στα κατώτερα βάραθρα, προς εκείνη τη βρόμικη λίμνη
όπου οι φουσκωμένοι σγκόγκοθ πλατσουρίζουν σε αμφίβολο ύπνο.
Μα, αχ! Αν τουλάχιστον έβγαζαν κάποιον ήχο,
ή αν φορούσαν ένα πρόσωπο εκεί όπου θα έπρεπε να υπάρχουν πρόσωπα!
XXI. Νυαρλαθοτέπ
Και τελικά, από την εσώτερη Αίγυπτο ήρθε
ο παράξενος σκοτεινός Εκείνος, μπροστά στον οποίο υποκλίνονταν οι fellah,
σιωπηλός, ισχνός και αινιγματικά περήφανος,
τυλιγμένος σε υφάσματα κόκκινα σαν τη φλόγα του ηλιοβασιλέματος.
Πλήθη συνωστίζονταν γύρω του, ξέφρενα για τις διαταγές του,
μα όταν έφευγαν, δεν μπορούσαν να πουν τι είχαν ακούσει·
ενώ ανάμεσα στα έθνη διαδιδόταν γεμάτη δέος η φήμη
πως άγρια θηρία τον ακολουθούσαν και έγλειφαν τα χέρια του.
Σύντομα άρχισε από τη θάλασσα μια βλαβερή γέννηση·
ξεχασμένες χώρες με χρυσαφένιους πύργους γεμάτους φύκια·
η γη σχίστηκε και τρελά σέλαα κύλησαν
πάνω απ’ τα σειόμενα φρούρια των ανθρώπων.
Ύστερα, συντρίβοντας ό,τι έτυχε να πλάσει παίζοντας,
το ηλίθιο Χάος φύσηξε μακριά τη σκόνη της Γης.
XXII. Αζαθόθ
Μέσα στο άμυαλο κενό ο δαίμονας με πήρε,
πέρα από τα λαμπρά συμπλέγματα του διαστατοποιημένου χώρου,
ώσπου μπροστά μου δεν απλωνόταν ούτε χρόνος ούτε ύλη,
παρά μόνο Χάος, δίχως μορφή και τόπο.
Εδώ ο τεράστιος Άρχοντας των Πάντων μουρμούριζε στο σκοτάδι
πράγματα που είχε ονειρευτεί μα δεν μπορούσε να καταλάβει,
ενώ κοντά του άμορφα πλάσματα σαν νυχτερίδες πλατάγιζαν και φτερούγιζαν
σε ηλίθιες δίνες που τις κινούσαν ακτινωτά ρεύματα.
Χόρευαν παρανοϊκά στον ψηλό, λεπτό συριγμό
ενός ραγισμένου αυλού που κρατούσε ένα τερατώδες νύχι,
απ’ όπου ρέουν τα άσκοπα κύματα των οποίων οι τυχαίοι συνδυασμοί
δίνουν σε κάθε εύθραυστο σύμπαν τον αιώνιο νόμο του.
«Είμαι ο Αγγελιοφόρος Του», είπε ο δαίμονας,
καθώς, περιφρονητικά, χτύπησε το κεφάλι του Κυρίου του.
XXIII. Οφθαλμαπάτη
Δεν ξέρω αν υπήρξε ποτέ —
εκείνος ο χαμένος κόσμος που έπλεε αχνά στο ρεύμα του Χρόνου —
κι όμως τον βλέπω συχνά, μέσα σε βιολετί ομίχλη,
να λαμπυρίζει στο βάθος κάποιου ασαφούς ονείρου.
Υπήρχαν παράξενοι πύργοι και παράξενα ποτάμια που έγλειφαν τις όχθες,
λαβύρινθοι θαυμάτων και χαμηλές καμάρες φωτός,
και ουρανοί σταυρωμένοι από κλαδιά και φλόγες, σαν εκείνη που τρεμοπαίζει
νοσταλγικά λίγο πριν από μια χειμωνιάτικη νύχτα.
Μεγάλοι ερεικώνες κατηφόριζαν προς βαλτώδεις, ακατοίκητες ακτές,
όπου πελώρια πουλιά πετούσαν σε κύκλους, ενώ σ’ έναν ανεμοδαρμένο λόφο
υπήρχε ένα χωριό, αρχαίο και λευκό με το καμπαναριό του,
με βραδινές καμπάνες που ακόμη ακούω.
Δεν ξέρω ποια γη είναι αυτή — ούτε τολμώ
να ρωτήσω πότε ή γιατί ήμουν, ή θα είμαι, εκεί.
XXIV. Το Κανάλι
Κάπου στο όνειρο υπάρχει ένας κακός τόπος
όπου ψηλά, έρημα κτίρια συνωστίζονται
πλάι σ’ ένα βαθύ, μαύρο, στενό κανάλι, που αναδίδει έντονα
τη δυσωδία τρομακτικών πραγμάτων, απ’ όπου κυλούν λιπαρά ρεύματα.
Σοκάκια με παλιούς τοίχους που σχεδόν ενώνονται πάνω απ’ το κεφάλι
στρίβουν προς δρόμους που μπορεί κανείς να γνωρίζει ή και όχι,
και το αδύναμο φως του φεγγαριού ρίχνει μια φασματική λάμψη
πάνω σε μακριές σειρές παραθύρων, σκοτεινών και νεκρών.
Δεν ακούγονται βήματα, και ο μοναδικός απαλός ήχος
είναι το λιπαρό νερό καθώς κυλά
κάτω από πέτρινες γέφυρες και κατά μήκος των πλευρών
του βαθιού αυλακιού του, προς κάποιο ασαφές πέλαγος.
Κανείς δεν ζει για να πει πότε εκείνο το ρεύμα παρέσυρε
την ονειροχαμένη περιοχή του μακριά από τον κόσμο του πηλού.
XXV. Του Αγίου Φρύνου
«Φυλάξου απ’ τις ραγισμένες καμπάνες του Αγίου Φρύνου!» τον άκουσα να ουρλιάζει
καθώς βουτούσα σ’ εκείνα τα τρελά σοκάκια που στριφογυρίζουν
σε λαβυρίνθους ασαφείς και απροσδιόριστους
νότια του ποταμού, όπου ονειρεύονται παλιοί αιώνες.
Ήταν μια κρυφή μορφή, σκυφτή και κουρελιασμένη,
και μέσα σε μια στιγμή είχε χαθεί απ’ τα μάτια μου,
έτσι συνέχισα να προχωρώ μέσα στη νύχτα
προς εκεί όπου υψώνονταν περισσότερες γραμμές στεγών, κακόβουλες και οδοντωτές.
Κανένας οδηγός δεν έλεγε τι παραμόνευε εδώ —
μα τώρα άκουσα έναν άλλον γέρο να ουρλιάζει:
«Φυλάξου απ’ τις ραγισμένες καμπάνες του Αγίου Φρύνου!» Κι αδυνατώντας να συνεχίσω,
σταμάτησα, όταν ένας τρίτος ασπρομάλλης ψιθύρισε με φόβο:
«Φυλάξου απ’ τις ραγισμένες καμπάνες του Αγίου Φρύνου!» Έντρομος, έφυγα —
ώσπου ξαφνικά ο μαύρος πύργος υψώθηκε μπροστά μου.
XXVI. Οι Οικείοι
Ο Τζον Γουέιτλι ζούσε περίπου ένα μίλι απ’ την πόλη,
εκεί όπου οι λόφοι άρχιζαν να πυκνώνουν·
ποτέ δεν νομίζαμε πως ήταν ιδιαίτερα οξυδερκής,
βλέποντας τον τρόπο που άφηνε το αγρόκτημά του να ρημάζει.
Συνήθιζε να σπαταλά τον χρόνο του σε κάτι παράξενα βιβλία
που είχε βρει στη σοφίτα του σπιτιού του,
ώσπου παράξενες γραμμές χαράχτηκαν στο πρόσωπό του
και όλοι έλεγαν πως δεν τους άρεσε η όψη του.
Όταν άρχισε εκείνα τα νυχτερινά ουρλιαχτά, δηλώσαμε
πως καλύτερα να τον κλείσουν κάπου, για να μην κάνει κακό,
κι έτσι τρεις άντρες από το αγρόκτημα της κομητείας του Έιλσμπερι
πήγαν να τον πάρουν — μα γύρισαν μόνοι και τρομαγμένοι.
Τον είχαν βρει να μιλά σε δύο κουλουριασμένα πλάσματα
που, μόλις τους είδαν, πέταξαν μακριά πάνω σε μεγάλα μαύρα φτερά.
XXVII. Ο Πρεσβύτερος Φάρος
Από το Λενγκ, όπου βραχώδεις κορυφές ανεβαίνουν γυμνές και ζοφερές
κάτω από κρύα άστρα αόρατα στα ανθρώπινα μάτια,
κάθε σούρουπο ξεχύνεται μια μοναχική δέσμη φωτός,
της οποίας οι μακριές γαλάζιες ακτίνες κάνουν τους βοσκούς να κλαίνε προσευχόμενοι.
Λένε — αν και κανείς δεν έχει πάει εκεί — πως βγαίνει
από έναν φάρο μέσα σε πέτρινο πύργο,
όπου ο τελευταίος Παλαιός ζει μόνος,
μιλώντας με το Χάος υπό τον ήχο τυμπάνων.
Το Πλάσμα, ψιθυρίζουν, φορά μεταξωτή μάσκα
κίτρινη, της οποίας οι παράξενες πτυχές μοιάζουν να κρύβουν
ένα πρόσωπο όχι αυτού του κόσμου, αν και κανείς δεν τολμά να ρωτήσει
τι ακριβώς είναι εκείνα τα χαρακτηριστικά που φουσκώνουν από μέσα.
Πολλοί, στα πρώτα χρόνια του ανθρώπινου γένους, αναζήτησαν εκείνο το φως,
μα τι βρήκαν, κανείς ποτέ δεν θα το μάθει.
XXVIII. Προσμονή
Δεν μπορώ να πω γιατί κάποια πράγματα μου προκαλούν
την αίσθηση ανήκουστων θαυμάτων που πρόκειται να συμβούν,
ή ενός ρήγματος στον τοίχο του ορίζοντα
που ανοίγει σε κόσμους όπου μπορούν να υπάρχουν μόνο θεοί.
Υπάρχει μια άπνοη, ασαφής προσμονή,
σαν τεράστιες αρχαίες τελετές που μισοθυμάμαι,
ή άγριες περιπέτειες, ασώματες,
γεμάτες έκσταση και ελεύθερες σαν όνειρο ημέρας.
Βρίσκεται στα ηλιοβασιλέματα και στους παράξενους πύργους των πόλεων,
στα παλιά χωριά και στα δάση και στους ομιχλώδεις λόφους,
στους νότιους ανέμους, στη θάλασσα, στους χαμηλούς λόφους και στις φωτισμένες πόλεις,
στους παλιούς κήπους, στα μισοακουσμένα τραγούδια και στις φωτιές του φεγγαριού.
Μα, αν και μονάχα η έλξη της κάνει τη ζωή άξια να τη ζεις,
κανείς δεν κερδίζει ούτε μαντεύει τι υπαινίσσεται πως θα δώσει.
XXIX. Νοσταλγία
Μια φορά κάθε χρόνο, μέσα στη μελαγχολική λάμψη του φθινοπώρου,
τα πουλιά πετούν πάνω από μια απέραντη θάλασσα,
φωνάζοντας και κελαηδώντας χαρούμενα και βιαστικά
για να φτάσουν σε κάποια γη που γνωρίζουν οι εσωτερικές τους μνήμες.
Μεγάλοι κλιμακωτοί κήποι όπου ανθίζουν λαμπρά λουλούδια,
σειρές από μάνγκο, γλυκά και λαχταριστά,
και άλση ναών με κλαδιά μπλεγμένα μεταξύ τους
πάνω από δροσερά μονοπάτια — όλα αυτά δείχνουν τα αόριστα όνειρά τους.
Ψάχνουν τη θάλασσα για σημάδια της παλιάς τους ακτής —
για την ψηλή πόλη, λευκή και γεμάτη πυργίσκους —
μα μπροστά τους απλώνονται μόνο άδεια νερά,
κι έτσι, στο τέλος, γυρίζουν ξανά πίσω.
Κι όμως, βαθιά βυθισμένοι, εκεί όπου συνωστίζονται εξωγήινοι πολύποδες,
οι παλιοί πύργοι νοσταλγούν το χαμένο τραγούδι που θυμούνται.
XXX. Φόντο
Ποτέ δεν μπορώ να δεθώ με ωμά, καινούργια πράγματα,
γιατί πρωτοείδα το φως σε μια παλιά πόλη,
όπου από το παράθυρό μου οι μαζεμένες στέγες κατηφόριζαν
προς ένα γραφικό λιμάνι γεμάτο οράματα.
Δρόμοι με σκαλιστές πόρτες, όπου οι ακτίνες του ηλιοβασιλέματος
πλημμύριζαν παλιούς φεγγίτες και μικρά τζάμια,
και γεωργιανά καμπαναριά με επίχρυσους ανεμοδείκτες —
αυτά ήταν τα θεάματα που έπλασαν τα παιδικά μου όνειρα.
Τέτοιοι θησαυροί, απομεινάρια εποχών προσεκτικής ζύμωσης,
δεν μπορούν παρά να χαλαρώνουν τον δεσμό των πιο εύθραυστων φαντασμάτων
που περνούν με μεταβαλλόμενους τρόπους και μπερδεμένες πίστεις
πάνω απ’ τους αμετάβλητους τοίχους της γης και του ουρανού.
Κόβουν τα δεσμά της στιγμής και με αφήνουν ελεύθερο
να σταθώ μόνος μπροστά στην αιωνιότητα.
XXXI. Ο Ένοικος
Ήταν ήδη παλιό όταν η Βαβυλώνα ήταν καινούργια·
κανείς δεν ξέρει πόσο καιρό κοιμόταν κάτω απ’ εκείνο το ανάχωμα,
όπου, τελικά, τα σκαπάνημά μας βρήκαν
τους γρανιτένιους όγκους του και τον έφεραν ξανά στο φως.
Υπήρχαν τεράστιες πλακοστρώσεις και τοίχοι θεμελίων,
θρυμματισμένες πλάκες και αγάλματα, σκαλισμένα ώστε να δείχνουν
φανταστικά πλάσματα κάποιου μακρινού παρελθόντος,
πέρα από οτιδήποτε θυμάται ο κόσμος των ανθρώπων.
Και τότε είδαμε εκείνα τα πέτρινα σκαλοπάτια που κατέβαιναν
μέσα από μια φραγμένη πύλη από σκαλισμένο δολομίτη
σε κάποιο μαύρο καταφύγιο αιώνιας νύχτας,
όπου οι αρχαιότεροι οιωνοί και τα πρωταρχικά μυστικά συνοφρυώνονταν.
Καθαρίσαμε ένα πέρασμα — μα τραπήκαμε σε τρελή φυγή
όταν από κάτω ακούσαμε εκείνα τα βαριά βήματα.
XXXII. Αποξένωση
Η στέρεη σάρκα του δεν είχε φύγει ποτέ,
γιατί κάθε αυγή τον έβρισκε στη συνηθισμένη του θέση,
μα κάθε νύχτα το πνεύμα του αγαπούσε να τρέχει
μέσα από χάσματα και κόσμους μακρινούς απ’ την κοινή μέρα.
Είχε δει το Γιαντίθ κι όμως διατήρησε το μυαλό του,
και είχε επιστρέψει ασφαλής από τη ζώνη του Γκούρικ,
όταν, μια νύχτα ακίνητη, μέσα από τον καμπυλωμένο χώρο
ακούστηκε εκείνο το καλούν, οξύ σφύριγμα από τα κενά πίσω του.
Ξύπνησε εκείνο το πρωί σαν γηραιότερος άνθρωπος
και τίποτε έκτοτε δεν του φάνηκε ίδιο.
Τα αντικείμενα γύρω του έπλεαν νεφελώδη και θαμπά —
ψεύτικα, φασματικά μικροπράγματα κάποιου απέραντου σχεδίου.
Οι άνθρωποι και οι φίλοι του είναι τώρα ένα ξένο πλήθος
στο οποίο πασχίζει μάταια να ανήκει.
XXXIII. Σφυρίγματα του Λιμανιού
Πάνω από παλιές στέγες και δίπλα από σαπισμένα καμπαναριά
τα σφυρίγματα του λιμανιού τραγουδούν όλη τη νύχτα·
λαιμοί από παράξενα λιμάνια και μακρινές λευκές ακτές,
και μυθικοί ωκεανοί, παραταγμένοι σε ποικίλες χορωδίες.
Το καθένα ξένο και άγνωστο στο άλλο,
κι όμως όλα, από κάποια σκοτεινά εστιασμένη δύναμη
που έρχεται από συλλογισμένα χάσματα πέρα απ’ την πορεία του Ζωδιακού,
συγχωνεύονται σ’ ένα μυστηριώδες κοσμικό βούισμα.
Μέσα από σκιώδη όνειρα στέλνουν μια παρέλαση
από ακόμη πιο σκιώδεις μορφές, υπαινιγμούς και θεάματα·
ηχώ από εξωτερικά κενά και λεπτά σημάδια
για πράγματα που ούτε τα ίδια μπορούν να ορίσουν.
Και πάντοτε, μέσα σ’ εκείνη τη χορωδία, αχνά ανακατεμένες,
πιάνουμε κάποιες νότες που κανένα γήινο πλοίο δεν έστειλε ποτέ.
XXXIV. Ανάκτηση
Ο δρόμος κατηφόριζε σε έναν σκοτεινό, μισοδασωμένο χέρσο τόπο,
όπου βρύα-γκρίζοι ογκόλιθοι εξείχαν πάνω απ’ το χώμα,
και παράξενες σταγόνες, ανησυχητικές και παγωμένες,
πετάγονταν από αόρατα ρεύματα μέσα σε χάσματα από κάτω.
Δεν υπήρχε άνεμος ούτε ίχνος ήχου
στους αινιγματικούς θάμνους ή στα δέντρα με τα εξωγήινα χαρακτηριστικά,
ούτε υπήρχε θέα μπροστά μου — ώσπου ξαφνικά,
ακριβώς στον δρόμο μου, είδα έναν τερατώδη λόφο.
Οι απότομες πλευρές του υψώνονταν μισές ως τον ουρανό,
καλυμμένες με πυκνό χορτάρι και γεμάτες με μια ερειπωμένη σκάλα
από λάβα, που ανέβαινε στο φοβερό ύψος
με σκαλοπάτια υπερβολικά μεγάλα για ανθρώπινο βήμα.
Ούρλιαξα — και γνώρισα ποιο αρχέγονο άστρο και ποια χρονιά
με είχαν ρουφήξει πίσω από τη φευγαλέα σφαίρα του ανθρώπινου ονείρου!
XXXV. Αποσπερίτης
Τον είδα από εκείνο το κρυφό, σιωπηλό μέρος
όπου το παλιό δάσος μισοκλείνει το λιβάδι.
Έλαμπε μέσα σ’ όλη τη δόξα του ηλιοβασιλέματος — αχνός
στην αρχή, μα με πρόσωπο που σιγά σιγά γινόταν φωτεινότερο.
Ήρθε η νύχτα, κι εκείνος ο μοναχικός φάρος, κεχριμπαρένιος,
χτύπησε το βλέμμα μου όπως ποτέ άλλοτε·
ο αποσπερίτης — μα χίλιες φορές πιο στοιχειωτικός
μέσα σε αυτή τη σιωπή και την ερημιά.
Σχεδίαζε παράξενες εικόνες στον τρεμάμενο αέρα —
μισές αναμνήσεις που πάντα γέμιζαν τα μάτια μου —
τεράστιους πύργους και κήπους· παράξενες θάλασσες και ουρανούς
κάποιας αμυδρής ζωής — ποτέ δεν μπορούσα να πω πού.
Μα τώρα γνώριζα πως μέσα από τον κοσμικό θόλο
εκείνες οι ακτίνες με καλούσαν από το μακρινό, χαμένο σπίτι μου.
XXXVI. Συνέχεια
Υπάρχει σε ορισμένα αρχαία πράγματα ένα ίχνος
κάποιας αμυδρής ουσίας — περισσότερης από μορφή ή βάρος·
ένας λεπτός αιθέρας, απροσδιόριστος,
κι όμως δεμένος με όλους τους νόμους του χρόνου και του χώρου.
Ένα αχνό, καλυμμένο σημάδι συνεχειών
που τα εξωτερικά μάτια δεν μπορούν ποτέ εντελώς να διακρίνουν·
κλειδωμένες διαστάσεις που φιλοξενούν χρόνια περασμένα,
και απρόσιτες, εκτός αν βρεθούν κρυφά κλειδιά.
Με συγκινεί περισσότερο όταν λοξές ακτίνες του ήλιου λάμπουν
πάνω σε παλιά αγροτόσπιτα χτισμένα στην πλαγιά ενός λόφου
και ζωγραφίζουν με ζωή τις μορφές που ακόμη παραμένουν
από αιώνες λιγότερο όνειρο απ’ αυτόν που γνωρίζουμε.
Μέσα σ’ εκείνο το παράξενο φως νιώθω πως δεν απέχω πολύ
από τη σταθερή μάζα που οι πλευρές της είναι οι ίδιοι οι αιώνες.
