Θλίψη - Grief

Όταν η θλίψη σού έρχεται σαν μωβ γορίλας

πρέπει να θεωρείς τον εαυτό σου τυχερό.

Πρέπει να της προσφέρεις ό,τι απέμεινε

από το δείπνο σου· το βιβλίο που προσπαθούσες να τελειώσεις

πρέπει να το αφήσεις στην άκρη

και να της φτιάξεις έναν χώρο να καθίσει στην άκρη του κρεβατιού σου,

με τα μάτια της να μετακινούνται από το ρολόι

στην τηλεόραση και πάλι πίσω.

Δεν φοβάμαι. Έχει ξανάρθει εδώ

και πλέον μπορώ να αναγνωρίσω το βάδισμά της

καθώς πλησιάζει στο σπίτι.

Κάποια βράδια, όταν ξέρω πως έρχεται,

ξεκλειδώνω την πόρτα, ξαπλώνω ανάσκελα,

και μετράω τα βήματά της

από τον δρόμο μέχρι το κεφαλόσκαλο.

Απόψε φέρνει μαζί της ένα μολύβι και μια στοίβα χαρτί,

μου λέει να γράψω τα ονόματα

όλων όσων γνώρισα ποτέ,

και τους χωρίζουμε σε ζωντανούς και νεκρούς

για να μπορεί να διαλέγει κάθε όνομα στην τύχη.

Της βάζω να ακούσει το αγαπημένο της άλμπουμ του Willie Nelson

γιατί της λείπει το Τέξας

αλλά δεν ρωτάω το γιατί.

Σιγοτραγουδάει λίγο,

όπως κάνει ο αδερφός μου όταν σκαλίζει τον κήπο.

Καθόμαστε για μια ώρα

ενώ εκείνη μου λέει πόσο παράλογος υπήρξα,

να κλαίω στην ουρά του ταμείου,

να αρνούμαι να φάω, να αρνούμαι να κάνω ντους,

όλο αυτό το κάπνισμα και όλο αυτό το ποτό.

Τελικά απλώνει ένα από τα βαριά

μωβ μπράτσα της γύρω μου, γέρνει

το κεφάλι της πάνω στο δικό μου,

και ξαφνικά τα πράγματα αρχίζουν να μοιάζουν ρομαντικά.

Οπότε της λέω,

τα πράγματα μοιάζουν ρομαντικά.

Εκείνη τραβάει ένα άλλο όνομα, αυτή τη φορά

από τους νεκρούς,

και στρέφεται προς το μέρος μου με εκείνον τον τρόπο που κάνουν οι γονείς

για να σε κάνουν να νιώσεις αμηχανία ή ντροπή για κάτι.

Ρομαντικά; Λέει,

διαβάζοντας το όνομα δυνατά, αργά

ώστε να συναισθάνομαι κάθε συλλαβή, κάθε φωνήεν

να τυλίγεται γύρω από τα κόκαλα σαν νέος μυς,

τον ήχο του σώματος εκείνου του ανθρώπου

και πόσο απερίσκεπτο είναι,

πόσο αμέλεια, το ότι το όνομά του βρίσκεται στη μία στοίβα και όχι στην άλλη.

----

When grief comes to you as a purple gorilla

you must count yourself lucky.

You must offer her what’s left

of your dinner, the book you were trying to finish

you must put aside

and make her a place to sit at the foot of your bed,

her eyes moving from the clock

to the television and back again.

I am not afraid. She has been here before

and now I can recognize her gait

as she approaches the house.

Some nights, when I know she’s coming,

I unlock the door, lie down on my back,

and count her steps

from the street to the porch.

Tonight she brings a pencil and a ream of paper,

tells me to write down

everyone I have ever known,

and we separate them between the living and the dead

so she can pick each name at random.

I play her favorite Willie Nelson album

because she misses Texas

but I don’t ask why.

She hums a little,

the way my brother does when he gardens.

We sit for an hour

while she tells me how unreasonable I’ve been,

crying in the check-out line,

refusing to eat, refusing to shower,

all the smoking and all the drinking.

Eventually she puts one of her heavy

purple arms around me, leans

her head against mine,

and all of a sudden things are feeling romantic.

So I tell her,

things are feeling romantic.

She pulls another name, this time

from the dead,

and turns to me in that way that parents do

so you feel embarrassed or ashamed of something.

Romantic? She says,

reading the name out loud, slowly

so I am aware of each syllable, each vowel

wrapping around the bones like new muscle,

the sound of that person’s body

and how reckless it is,

how careless that his name is in one pile and not the other.

 

 

Μωβ Αγελάδα - Gelett Burgess

 

Αγελάδα μωβ να δω δεν έχει λάχει,

ούτε και πρόκειται να δω καμία·

αλλά σας λέω, όπως και να 'χει,

κάλλιο να τη δω παρά να είμαι μία.

Σέλερι - Ogden Nash

 

Το σέλερι ωμό

κάνει σαγόνι γερό,

μα το σέλερι βρασμένο

μασιέται ήσυχα το σκασμένο

Ralph Waldo Emerson - Το νερό

 

Το νερό καταλαβαίνει

Τον πολιτισμό καλά·

Μου βρέχει το πόδι, μα όμορφα,

Μου παγώνει τη ζωή, μα έξυπνα,

Δεν χάνει την ψυχραιμία του,

Δεν ραγίζει η καρδιά του:

Σαν χρησιμοποιηθεί σωστά, στολίζει τη χαρά,

Την κοσμεί, τη διπλασιάζει·

Σαν χρησιμοποιηθεί κακά, θα καταστρέψει,

Σε τέλειο χρόνο και μέτρο

Με ένα πρόσωπο χρυσής ηδονής

Κομψά θα καταστρέψει.

To σκοτεινιασμένο πέπλο - Nathaniel Hawthorne

 

Αν μπορούσα να σηκώσω το σκοτεινιασμένο πέπλο

που κρύβει από μένα τη μελλοντική μου ζωή,

αν οι αγέννητοι αιώνες μπορούσαν αργά να πλεύσουν

μπροστά στα μάτια μου — κι αν μπορούσα να δω

κάθε μου πράξη ζωγραφισμένη εκεί,

ούτε ένα βλέμμα δεν θα τολμούσα να ρίξω.

Εκεί ίσως η φτώχεια και η θλίψη να στέκονταν,

κι η διαβρωτική παλάμη της σκοτεινής Απόγνωσης

θα μ’ έκανε να ζητήσω τον μοναχικό τάφο

για να κοιμηθώ στο ατέλειωτο σκοτάδι του.

Γι’ αυτό ας μην ρίξω ποτέ το βλέμμα μου

στο μυστηριώδες βιβλίο της αμετάβλητης Μοίρας.

Καθώς αναλογιζόμουν σιωπηλά - Walt Whitman

Καθώς αναλογιζόμουν σιωπηλά,

Επιστρέφοντας στα ποιήματά μου, εξετάζοντας, προσμένοντας επί μακρόν,

Ένα Φάντασμα ορθώθηκε μπροστά μου, με βλέμμα καχύποπτο,

Τρομερό σε ομορφιά, ηλικία και δύναμη,

Το πνεύμα των ποιητών των αρχαίων τόπων,

Στρέφοντας πάνω μου τα μάτια του σαν φλόγες,

Με το δάχτυλο να δείχνει πολλά αθάνατα τραγούδια,

Και φωνή απειλητική: Τι τραγουδάς εσύ; είπε·

Δεν γνωρίζεις πως ένα είναι το θέμα για τους αιώνιους αοιδούς;

Και αυτό είναι το θέμα του Πολέμου, η τύχη των μαχών,

Η σμίλευση τέλειων στρατιωτών;

Έστω, λοιπόν, απάντησα,

Κι εγώ, υπερόπτη Ίσκιε, κι εγώ τον πόλεμο τραγουδώ — έναν πόλεμο μακρύτερο και σπουδαιότερο από κάθε άλλον,

Που διεξάγεται στο βιβλίο μου με τύχη μεταβλητή — με φυγή, προέλαση και υποχώρηση — με τη Νίκη αναβληθείσα και αμφίρροπη,

(Κι όμως, θαρρώ, βέβαιη, ή σχεδόν βέβαιη, στο τέλος,) — Με πεδίο μάχης τον κόσμο·

Για τη ζωή και τον θάνατο — για το Σώμα και για την αιώνια Ψυχή,

Ιδού! έρχομαι κι εγώ, ψάλλοντας τον ψαλμό των μαχών,

Εγώ, πάνω απ' όλα, εξυμνώ τους γενναίους στρατιώτες.

Κανίβαλοι

 

«Κανίβαλοι; Ποιος δεν είναι κανίβαλος; Σας λέω πως θα είναι πιο υποφερτά τα πράγματα για τον κάτοικο των νησιών Φίτζι, που πάστωσε έναν ισχνό ιεραπόστολο στο κελάρι του για έναν επερχόμενο λιμό· θα είναι πιο υποφερτά γι’ αυτόν τον προνοητικό κάτοικο των Φίτζι, σας λέω, την ημέρα της Κρίσεως, παρά για σένα, πολιτισμένε και φωτισμένε γκουρμέ, που καρφώνεις χήνες στο έδαφος και τρέφεσαι με τα πρησμένα συκώτια τους στο pate de foie gras σου.»

– Herman Melville's Moby Dick: or The Whale

Στην Επιστήμη - Edgar Allan Poe

 

Επιστήμη! αληθινή θυγατέρα του Παλαιού Χρόνου είσαι,

που με τα αδιάκριτα μάτια σου τ’ αλλάζεις όλα.

Γιατί έτσι κατασπαράζεις την καρδιά του ποιητή,

γύπα, που τα φτερά σου είναι θαμπές πραγματικότητες;

Πώς να σ’ αγαπήσει; ή πώς να σε λογαριάσει σοφή,

εσύ που δεν τον αφήνεις στην περιπλάνησή του

να ζητήσει θησαυρούς στ’ ουρανούς τους στολισμένους,

κι ας πετούσε με φτερό ατρόμητο;

Δεν έσυρες την Άρτεμη απ’ το άρμα της,

και δεν έδιωξες τη Χαμαδρυάδα απ’ το δάσος

να ζητήσει καταφύγιο σ’ ένα πιο ευτυχισμένο άστρο;

Δεν ξερίζωσες τη Ναϊάδα απ’ τα νερά της,

το ξωτικό απ’ το πράσινο χορτάρι, κι από μένα

το καλοκαιρινό όνειρο κάτω απ’ το δέντρο του ταμαρίνδου;

Στρώσε μεγάλο το κρεβάτι

 

Στρώσε μεγάλο το κρεβάτι

αυτό και στρώσε το με δέος,

μπες και περίμενε να φέξει

ο Λόγος δίκαιος κι ωραίος

Να 'χει αφράτο μαξιλάρι

και να 'ναι τακτικό το στρώμα

κίτρινος ήχος μην ταράξει 

καμιάς αυγής αυτό το χώμα

Emily Dickinson - Το Μέγα Ύδωρ - εκδ. Άγρα

Βροχερή αυγή

 

Κελαηδάνε

πουλάκια στο σκοτάδι

- Βροχερή αυγή

Birds singing

in the dark

—Rainy dawn.

Jack Kerouac

Από τα Quatrains του Ralph Waldo Emerson

https://www.theguardian.com/books/2025/may/19/poem-of-the-week-from-quatrains-by-ralph-waldo-emerson

 Ποιητής

Να ντύσεις τη φλογερήν ιδέα

με απλά λόγια, τούτο κατορθώνει.

Γιατί τέχνη του μεγάλου πνεύματος είν’

να κρύβει βασιλιά μες σε φτωχικά ρούχα.

Κηπουρός

Αληθινέ Βραχμάνε, στα βρεγμένα λιβάδια του πρωινού,

ερμήνευσε τις Βέδες της βιολέτας,

ή, κρυμμένος στα κλήματα, κοιτάζοντας μέσα απ’ τις θηλιές,

δες το δαμάσκηνο να κοκκινίζει, και το αχλάδι να γέρνει.

Χθες, Αύριο, Σήμερα

Λάμπει η περασμένη εποχή, η επόμενη φαντάζει γεμάτη ελπίδα,

μα το σήμερα σέρνεται φτωχικά, απαρατήρητο ανάμεσα:

Το Μέλλον ή το Παρελθόν κανένα μυστικό δεν κλείνουν πλουσιότερο,

φίλτατο Παρόν, απ’ ό,τι κρατά ο κόρφος σου.

Καζέλλα

Η δοκιμή του ποιητή είναι η γνώση του έρωτα,

γιατί ο Έρως είν’ αρχαιότερος απ’ τον Κρόνο ή τον Δία·

Ποιητής ποτέ δεν υπήρξε, μήτε τώρα μήτε παλιά,

που να μη τρέμει από τους μύθους της αγάπης.

Ο Ralph Waldo Emerson (1803–1882) γεννήθηκε στη Βοστώνη της Μασαχουσέτης: απόφοιτος του Χάρβαρντ, ιερέας, δοκιμιογράφος, ρήτορας και δημοφιλής φιλόσοφος, υπήρξε καθοριστική μορφή στην ανάπτυξη των αμερικανικών φιλελεύθερων αξιών. Ήταν ιδρυτική φυσιογνωμία του Υπερβατισμού (Transcendentalism), του λογοτεχνικού κινήματος που ρίζωσε στις αγγλικές και γερμανικές ρομαντικές παραδόσεις.

Τα τέσσερα αυτά μικρά ποιήματα προέρχονται από την ομάδα μεμονωμένων στίχων με τίτλο Quatrains, που πρωτοεμφανίστηκαν στη συλλογή May-Day and Other Pieces (1867). Μπορούν να διαβαστούν εδώ με τη σειρά που αρχικά δημοσιεύτηκαν. Η υπόθεση, βασισμένη και σε δικά του σχόλια, είναι ότι ο Emerson ανταποκρίνεται συνειδητά στο περσικό είδος των επιγραμμάτων και των γνωμικών στίχων.

Το πρώτο ποίημα, Poet, έχει ιδιαίτερα «τετράγωνη» και ύμνικη μορφή, αλλά η εντολή του, “to mask a king in weeds” («να κρύβει βασιλιά μες σε φτωχικά ρούχα») επιδέχεται διαφορετικές ερμηνείες. Δηλώνει μήπως την υποχρέωση του ποιητή να μιλήσει την αλήθεια στην εξουσία; Ή υπονοεί ότι ο ποιητής πρέπει να αρνείται να αναγνωρίσει κάθε κοσμική εξουσία; Και τι να σημαίνουν τα “weeds”; Είναι μια παλαιότερη λέξη για τα ρούχα, που μπορεί να δείχνει έναν βασιλιά μεταμφιεσμένο σε απλό, καθημερινό ένδυμα· αλλά αφήνει αναπόφευκτα και την αίσθηση του «ζιζανίου» στη βοτανική σημασία του, με όλη τη φυσική του ζωηρότητα.

Ενδιαφέρον έχει επίσης να φανταστούμε τον βασιλιά ως έμβλημα των μεγάλων πολιτιστικών μορφών που ο Emerson κατονομάζει στο ποίημα Solution. Το Solution είναι αρκετά μακροσκελές συνοδευτικό ποίημα σε ένα άλλο, συντομότερο, το The Test, όπου η Μούσα μάς θέτει έναν γρίφο: να αναγνωρίσουμε τα πέντε δημιουργικά πνεύματα που το έργο τους λάμπει πιο φωτεινά. Η απάντηση: Όμηρος, Δάντης, Σαίξπηρ, Σουηδενβόργιος και Γκαίτε. Στο Poet, ίσως ο Emerson να υπενθυμίζει στον εαυτό του ότι η «τέχνη της μεγαλοφυΐας» βρίσκεται στο να αντιστέκεται στην επιδεικτική επίδραση τέτοιων μορφών, χρησιμοποιώντας «απλά λόγια» αντί για μεγαλοπρεπείς, μιμητικές χειρονομίες. Ίσως όμως το ζήτημα είναι πιο απλό και τεχνικό: κάθε «φλογερή σκέψη» μέσα σε ποίημα είναι ισχυρότερη όταν δίνει την εντύπωση ότι αναδύθηκε φυσικά, όπως ένα ζιζάνιο.

Ο Κηπουρός του δεύτερου τετράστιχου απευθύνεται ως «αληθινός Βραχμάνος», ιερέας του Μπράχμα. Στη ινδική σκέψη, ο Μπράχμα είναι το υπέρτατο ον, που εκδηλώνεται σε ολόκληρο το σύμπαν. Οι καλλιτέχνες μερικές φορές τον εικονίζουν με τέσσερα κεφάλια – και ίσως η μορφή του τετράστιχου να αντανακλά από μακριά αυτήν την τετραπλή δομή.

Ο Emerson, βαθιά επηρεασμένος από τις ανατολικές φιλοσοφίες, ενώνει τον Βραχμάνο, τον Κηπουρό και τον (ιδανικό) Ποιητή. Εξαιτίας της ιδιαίτερης σχέσης του με τη φύση, «κρυμμένος στα κλήματα, κοιτάζοντας μέσα από τις θηλιές», η όρασή του θα οξυνθεί και θα εξευγενιστεί αντί να θολώσει. Στην εικόνα των κλημάτων και του beurré (ποικιλία αχλαδιού που όταν ωριμάζει βαραίνει και λυγίζει το κλαδί του), ίσως υπάρχει αντήχηση από τους πρώτους στίχους της Ωδής στο Φθινόπωρο του Κητς. Και παρ’ όλη τη συγκεκριμένη σανσκριτική αναφορά, ο Wordsworth, νομίζω, δεν θα θεωρούσε τις «Βέδες της βιολέτας» ξένο προς το πνεύμα του.

Το Heri, Cras, Hodie (Χθες, Αύριο, Σήμερα), ανακατεύοντας τη συνηθισμένη χρονολογική σειρά της λατινικής τριάδας, επεκτείνει το αρχαίο ανατολικό θέμα της ενσυνειδητότητας (περιγράφεται εδώ γοητευτικά ως «να μη λικνίζεσαι»). Οι τρεις χρονικές μονάδες, Παρελθόν, Μέλλον και Παρόν, αποδίδονται με δεξιοτεχνία, με μια ιδιαίτερα αποτελεσματική προσωποποίηση του Παρόντος σαν απόκληρου, σχεδόν «φτωχού συγγενή»: “To-day slinks poorly off” («Το σήμερα σέρνεται φτωχικά»). Η ρητορική δύναμη αναδύεται ιδιαίτερα στον προφητικό τόνο του τελευταίου διστίχου: “Future or Past, no richer secret folds, / O friendless Present, than thy bosom holds”. Αυτός ο «φτωχός συγγενής» προσφέρει πλούτο σε όσους μπορούν να αγνοήσουν τη δελεαστική «λάμψη» του παρελθόντος και την τάση να ατενίζουν με αόριστη ελπίδα κάτι που δεν μπορεί στην πραγματικότητα να «φαίνεται».

Η επιλογή μου από τα Quatrains κλείνει με επιστροφή στον Ποιητή ως κεντρική μορφή. Ο Καζέλλα δεν είναι ο ίδιος ποιητής· είναι ο συνθέτης και τραγουδιστής που εμφανίζεται στη δεύτερη ωδή της Καθαρτηρίου του Δάντη, και που φαίνεται να μελοποιεί το έργο του ποιητή. Δεν μπορώ να μην νιώσω ότι ο Emerson, ενώ θαύμαζε βαθιά τον Δάντη, ειρωνεύεται κάπως τον Καζέλλα, ή ίσως τον ίδιο τον ρομαντικό έρωτα. Ο δακτυλικός ρυθμός δεν είναι το μόνο στοιχείο που υπονοεί κωμικό υπόγειο τόνο. Υπάρχει και η τελική ομοιοκαταληξία, με την επιμονή της σε μια λαθεμένη έμφαση (αν όχι σε μια «κυρία»). Αν δοθεί τόνος στη λέξη OF αντί για το YORE, όπως απαιτεί το μέτρο, προκύπτει ένα είδος «διπλής ρίμας» που συχνά σηματοδοτεί κωμική έκπτωση: “OF yore” και “LOVE-lore”. Το ποίημα θα μπορούσε να έχει δονηθεί πιο συγκινητικά, είναι αλήθεια· μα εγώ ζεσταίνομαι σε αυτή την πιθανή σπίθα εύθυμης ειρωνείας.

Ο Emerson, ως συγγραφέας, θυμάται σήμερα περισσότερο ως μείζων δοκιμιογράφος παρά ως μείζων ποιητής. Ωστόσο, τα ποιήματά του βρίσκονται στην καλύτερη στιγμή τους, πιστεύω, όταν εστιάζουν σε μικρής κλίμακας θέματα. Τα Quatrains είναι ποιητικές αποστάξεις των βασικών του ιδεών, αλλά διαθέτουν αμεσότητα και ζωντάνια που τα αποδεικνύουν κάτι περισσότερο από παραπροϊόν.

Πράσινο παγωμένο

 

Τι είναι αυτό;

Μια γριά, χοντρή, κίτρινο φουστάνι

σκισμένο καλσόν

καθισμένη στο πεζούλι

μ' ένα αγοράκι.

42० υπό σκιάν στις 3 το μεσημέρι

είναι ανυπόφορο

Μα για κοιτάξτε, είναι ήρεμοι,

σχεδόν ευτυχισμένοι,

τρώνε το πράσινο ζελέ

και τα κόκκινα τριαντάφυλλα λάμπουν

Τσαρλς Μπουκόφσκι, Η αγάπη είναι ένας σκύλος από την κόλαση, εκδ. Απόπειρα

Η ποίηση των γελαδάρηδων

 

https://wetmountaintribune.com/2025/07/25/cowboy-poets-and-musicians-gather-at-jones-to-celebrate/

Η Εθνική Ημέρα του Καουμπόη τιμά κάθε τέταρτο Σάββατο του Ιουλίου τη συμβολή των Αμερικανών καουμπόηδων και καουγκερλ στην ιστορία. Παρόλο που εκδηλώσεις διοργανώνονται σε μουσεία και πολιτιστικά κέντρα σε όλη τη χώρα, πριν από τέσσερα χρόνια, ο Dennis Russell και ο JJ Steele αποφάσισαν ότι και η κοινότητα της Κομητείας Κάστερ άξιζε μια τέτοια γιορτή. «Έτσι, βάλαμε τα κεφάλια μας κάτω και είπαμε “ας το κάνουμε την Ημέρα του Καουμπόη”», ανέφερε ο Steele.

Η ιστορία του καουμπόη –και ιδιαίτερα της Καουμπόη Ποίησης (Cowboy Poetry)– ξεκινά από τα μέσα του 19ου αιώνα. Καθώς οι καουμπόηδες διέσχιζαν τις απέραντες πεδιάδες από το Τέξας ως το Κάνσας στις μετακινήσεις κοπαδιών, με μοναδική τους ψυχαγωγία τη φωνή τους και τους γύρω τους, γεννήθηκε η ποιητική αυτή παράδοση. Για να αποτυπώσουν τις εμπειρίες τους, «[Οι καουμπόηδες] κατέγραφαν την ιστορία τους βάζοντάς την σε ποίηση, σε ρίμα και ρυθμό», είπε ο Russell, «ώστε να θυμούνται ότι υπήρχε ένα πέρασμα ή ένα σημείο διέλευσης».

«Ή ότι κάποιος έπεσε με το κεφάλι του κάτω από ένα άλογο», πρόσθεσε ο Steele, «ή ότι έγινε πανικός και τα βόδια έτρεχαν μες στις αστραπές... όλα αυτά τα πράγματα που μπορούν να συμβούν σε μια τέτοια διαδρομή έγιναν ποίηση. Έτσι γεννήθηκε το είδος».

Μια αλυσίδα προφορικής ποίησης που δεν έσπασε ποτέ επιβιώνει ακόμα, μέσω γενεών ποιητών και μουσικών που «εξιδανικεύουν το μυστήριο αυτής της ζωής», είπε ο Russell – της ζωής του καουμπόη. Ο Steele συμπλήρωσε: «Ο Αμερικανός καουμπόης είναι σύμβολο αντοχής και ανεξαρτησίας. Νομίζω αυτό τον κράτησε ζωντανό και παγκόσμιο για τόσο καιρό».

Πολλοί ποιητές που προηγήθηκαν του Russell και του Steele, καθώς και η κοινότητά τους από καλλιτέχνες και μουσικούς, συχνά απαγγέλλονται ακόμη. «Αφηγούνται πολλές ιστορίες για την ιστορία και τις μετακινήσεις κοπαδιών», είπε ο Russell. Πολλά από αυτά έχουν μελοποιηθεί – όπως έργα των κλασικών Charles Badger Clark, Don Edwards και Bruce Kiskaddon. Ο Don Edwards, ειδικά, χρησιμοποίησε τη μουσική για να ζωντανέψει τα λόγια των Clark και Kiskaddon, γράφοντας και ο ίδιος ποιήματα στην πορεία.

Ο Henry Herbert Nibbs είναι ένας ακόμα γνωστός ποιητής που οι Steele και Russell ανέφεραν με αγάπη. «Ο Nibbs θεωρούνταν για πολλά χρόνια ο καουμπόης των καουμπόη-ποιητών, γύρω στις αρχές του 20ού αιώνα», είπε ο Steele. Όπως και ο Joe Bob Allen, πρόσθεσε ο Russell: «Ήταν δάσκαλος, αποσύρθηκε στα 70 του και έκτοτε πέρασε όλο του τον καιρό πάνω σε άλογο, γράφοντας πάνω από 700 ποιήματα απ’ τη σέλα μετά τα 70».

Οι καουμπόηδες δημιούργησαν ποίηση για να διασώσουν ένα κομμάτι της αμερικανικής κουλτούρας και την αγάπη τους για τη γη – «ο καουμπόης ήταν καλός διαχειριστής της γης», είπε ο Steele. Όμως, «είναι δύσκολο να κάνεις τον κόσμο να το δει αυτό και να καταλάβει ποιοι είμαστε», παρατήρησε ο Russell. «Αλλά άμα έρθουν μια φορά, ξανάρχονται».

Το να παραμείνει η εκδήλωση φιλική προς την οικογένεια για όλη την κοινότητα της Κομητείας Κάστερ, ενώ ταυτόχρονα διατηρεί την αυθεντικότητα του καουμπόη, είναι ο βασικός στόχος της Ημέρας του Καουμπόη. «Γιατί είναι δύσκολο να κρατήσεις την ιστορία ζωντανή. Και παρόλο που ένα μεγάλο μέρος της είναι αληθινό, ένα άλλο είναι υπερβολικό για χάρη της περιπέτειας ή του χιούμορ... σε κάθε ποίημα και στα περισσότερα τραγούδια, θα βρεις την αλήθεια ενός κομματιού του παρελθόντος μας. Και νομίζω πως είναι σημαντικό να το κρατήσουμε αυτό».

«Γιατί κάθε μέρα το παρελθόν απομακρύνεται... και ο κόσμος γίνεται όλο και πιο ασταθής. Νομίζω προσπαθούμε να κρατηθούμε από τη σταθερότητα εκείνου του παλιού κόσμου», είπε ο Russell. Προσπαθώντας ταυτόχρονα «να φέρουμε και τα νέα παιδιά σε επαφή με αυτό... να τα τραβήξουμε από το κινητό και τα παιχνίδια και να τα φέρουμε πίσω στην τέχνη».

«Όποια κι αν είναι η δική σου τέχνη», πρόσθεσε ο Steele.

Η ικανοποίηση του να προσφέρουν ένα τέτοιο πολιτιστικό γεγονός στην κοιλάδα είναι για τον Russell και τον Steele το πιο ανταποδοτικό κομμάτι αυτής της προσπάθειας, ξανά και ξανά. «Απ’ όσο ξέρω, θα είμαστε εδώ να το κάνουμε μέχρι κάτι να μας φωνάξει αλλού», είπε ο Steele.

Με ένα βραβευμένο και περιζήτητο καλλιτεχνικό σχήμα ποιητών και μουσικών – Jon Chandler, Ernie Martines, Dale Page, Doug Figgs, The Russellers (Dennis Russell και Beverly Gray Russell), Kacey και Jenna Thunborg, JJ Steele και Terry Nash – το κοινό δεν πρέπει να χάσει τη γιορτή της Ημέρας του Καουμπόη 2025 στο Ιστορικό Θέατρο Jones, στις 26 Ιουλίου, 2:00 με 5:00 μ.μ.

Τα εισιτήρια κοστίζουν 20 δολάρια. Και μην ξεχάσετε το μεταγιορτινό ραντεβού στο Jess Price Park, για να γνωρίσετε από κοντά κάθε ποιητή και καλλιτέχνη.

– Brett LeVan

Ποίηση και Πνευματικότητα

 

https://angelusnews.com/voices/rolheiser-poetry/

του π.Ronald Rolheiser

Ποιος διαβάζει ακόμη ποίηση; Στην ψηφιακή εποχή μας και σε μια περίοδο όπου το εμπειρικό έχει σε μεγάλο βαθμό αντικαταστήσει το πνευματικό, ποια είναι η αξία της ποίησης; Τι έχει να προσφέρει;

Ένας από τους διανοητικούς γίγαντες της εποχής μας, ο Charles Taylor, στο πρόσφατο βιβλίο του Cosmic Connections, Poetry in the Age of Disenchantment (Belknap Press, $29.95), απαντά σ’ αυτό το ερώτημα. Η ποίηση, λέει, υπάρχει για να μας ξαναμαγέψει, να μας βοηθήσει να δούμε πέρα από την ανία της καθημερινής κοινοτοπίας, να ξαναδούμε τις βαθιές, έμφυτες συνδέσεις ανάμεσα σε όλα τα πράγματα.

Για τον Taylor, ως παιδιά, είμαστε φυσικά συντονισμένοι με αυτές τις έμφυτες συνδέσεις. Ωστόσο, η φυσιολογική μας ανάπτυξη λειτουργεί διαβρωτικά προς εκείνη την πρωταρχική, αδιατύπωτη αίσθηση του κοσμικού τάγματος. Όμως αισθανόμαστε αυτή την απώλεια, και έχουμε έναν ασαφή πόθο να ανακτήσουμε εκείνη την αίσθηση της πληρότητας.

Και εκεί ακριβώς μπορεί να βοηθήσει η καλή ποίηση.

Όταν βιώνουμε κάτι, δεν το δεχόμαστε απλώς, σαν μια κάμερα που τραβάει φωτογραφία· συμμετέχουμε στον ορισμό του νοήματός του. Όπως λέει ο Taylor: «Δεν απλώς καταγράφουμε πράγματα· αναδημιουργούμε το νόημά τους.» Έτσι, όπως κάθε καλό έργο τέχνης, η ποίηση έχει ως λειτουργία να μεταμορφώνει μια σκηνή ώστε η βαθύτερη τάξη των πραγμάτων να γίνεται ορατή και να διαπερνά το φαινόμενο. Ο Γάλλος ποιητής Στεφάν Μαλαρμέ είχε πει πως η τέχνη δεν υπάρχει για να ζωγραφίζει ένα αντικείμενο, αλλά για να ζωγραφίζει το αποτέλεσμα που αυτό πρέπει να προκαλεί.

Καλή ποίηση, λέει ο Taylor, μπορεί να το καταφέρει αυτό. Πώς; Βοηθώντας μας να δούμε τα πράγματα από μια ευρύτερη προοπτική.

Βυθισμένοι στις δικές μας ζωές, είμαστε πολύ κοντά στα γεγονότα και τόσο απορροφημένοι, ώστε δεν μπορούμε να ονομάσουμε σωστά όσα περνάμε. «Η ποίηση τού δίνει πλοκή, ιστορία· και το κάνει με τρόπο που του προσδίδει δραματική μορφή. Τώρα μπορούμε να δούμε τη ζωή μας σαν ιστορία, σαν δράμα, σαν αγώνα, με την αξιοπρέπεια και το βαθύτερο νόημα που έχει. Για παράδειγμα, όταν δίνεται ποιητική έκφραση σε ένα οδυνηρό συναίσθημα, η ποίηση μας επιτρέπει να το κρατήσουμε σε απόσταση.» Η δουλειά του ποιητή είναι να κάνει ποίηση από την πρώτη ύλη του μη ποιητικού. Όπως είχε πει ο William Wordsworth: «Ποίηση είναι το συναίσθημα που ανακαλείται εν ηρεμία.»

Και για να το κάνει αυτό, ο ποιητής χρειάζεται να χρησιμοποιήσει διαφορετική γλώσσα.

Ορίστε πώς το διατυπώνει ο Taylor: «Η ποίηση είναι η ‘μετάφραση’ της ενόρασης σε πιο λεπτές γλώσσες. Ό,τι δεν μπορεί να κατανοηθεί επαρκώς με τη χρηστική γλώσσα – όπως οι αξίες, η ηθική, η αγάπη, η τέχνη – απαιτεί διερευνήσεις που μπορούν να πραγματοποιηθούν μόνο σε άλλα λεξιλόγια.» Η γλώσσα του εμπειρισμού είναι κατά βάση ένα εργαλείο για να οικοδομήσουμε μια υπεύθυνη και αξιόπιστη εικόνα του κόσμου όπως τον βλέπουμε· αλλά αυτός ο κόσμος πια δεν θεωρείται τόπος του πνεύματος και των μαγικών δυνάμεων. Αντίθετα, το σύμπαν κατανοείται με βάση νόμους που ορίζονται αποκλειστικά από την αιτιότητα.

Και συνεχίζει: «Έτσι έρχεται στο προσκήνιο μια κρίσιμη διάκριση: ανάμεσα στην κοινή, επίπεδη, χρηστική γλώσσα, που δηλώνει διαφορετικά αντικείμενα και τα συνδυάζει σε ακριβή πορτραίτα πραγμάτων και γεγονότων, όλα για τον σκοπό του ελέγχου και της διαχείρισής τους… και, από την άλλη, στην αληθινά διεισδυτική ομιλία [την καλή τέχνη], η οποία αποκαλύπτει τη φύση των πραγμάτων και αποκαθιστά την επαφή μας με αυτά. Η ποιητική γλώσσα μας δίνει την αίσθηση ότι μας καλεί κάτι· ότι υπάρχει Κάποιος ή Κάτι εκεί έξω.»

Η ποίηση είναι συγγενής της μουσικής, ως παραγλωσσική πρακτική. Αλλά τι σχέση έχει όλα αυτό με την πνευματικότητα, και μάλιστα με τον χριστιανισμό; Δεν είναι, άραγε, η ποίηση και η τέχνη καθαρά υποκειμενικά πράγματα και, συχνά, ανήθικα; Ο Taylor θα διαφωνούσε έντονα – τουλάχιστον όσον αφορά την καλή ποίηση και την καλή τέχνη. Η καλή τέχνη, λέει, δεν είναι ποτέ απλώς θέμα «μεταβαλλόμενων γούστων».

Ο Taylor υποστηρίζει ότι τα νοήματα που βιώνουμε μέσα από την καλή ποίηση και την τέχνη έχουν τη θέση τους δίπλα στις ηθικές και δεοντολογικές απαιτήσεις. Γιατί; Επειδή, για τον Taylor, στην καλή ποίηση και τέχνη «η εμπειρία είναι εμπειρία χαράς και όχι απλώς ευχαρίστησης.» Ποια η διαφορά; «Νιώθεις χαρά όταν μαθαίνεις ή θυμάσαι κάτι θετικό, που έχει ισχυρή ηθική ή πνευματική σημασία, ενώ η έντονη απόλαυση σε βυθίζει ακόμη περισσότερο στον εαυτό σου.» Για τον Taylor, η χαρά ξυπνά μια «αισθαντική διαίσθηση» η οποία δεν είναι απλώς υποκειμενική. Είναι ένα άνοιγμα προς το οντολογικό, προς τον Θεό.

Και τέλος, παραθέτοντας τον Μπωντλαίρ, ο Taylor μας αφήνει με αυτή την εικόνα: «Είναι και διά της ποίησης και μέσω της ποίησης, διά της μουσικής και μέσω αυτής, που η ψυχή αντικρίζει τη λάμψη πέρα από τον τάφο· και όταν ένα εξαίσιο ποίημα φέρνει τα δάκρυα στην άκρη των ματιών, αυτά τα δάκρυα δεν είναι απόδειξη υπερβολικής απόλαυσης, αλλά μαρτυρία μιας ερεθισμένης μελαγχολίας, μιας ταραχής των νεύρων μιας φύσης εξόριστης στο ατελές, που επιθυμεί να κατακτήσει αμέσως, εδώ στη γη, έναν αποκεκαλυμμένο παράδεισο.»

Λοιπόν, τι έχει να κάνει η ποίηση με την πνευματικότητα;

Για να το πούμε με λόγια του αγίου Αυγουστίνου: «Μας έπλασες για Σένα, Κύριε, και όταν η ποίηση και η μουσική αναστατώνουν την καρδιά μας με ερεθισμένη μελαγχολία, τότε αναγνωρίζουμε πως τελικά η ανάπαυσή μας είναι μόνο κοντά Σου.»

Γατοκαβγάς

 

Έχω παρατηρήσει ότι στους γατοκαβγάδες βγαίνει σχεδόν πάντα νικητής ο επιτιθέμενος. Αν μια γάτα χάνει σε έναν καβγά, δεν διστάζει να το βάλει στα πόδια, ενώ ένας σκύλος μπορεί να συνεχίσει να μάχεται ηλιθιωδώς, μέχρι να πεθάνει. Όπως μου είπε κάποτε και ο γέρος δάσκαλός μου του ζίου-ζίτσου: "Αν κόλπο σου δεν πιάσει, κοίτα να τρέξεις".

Ουίλιαμ Μπάροουζ, Η γάτα μέσα μας, εκδ. Απόπειρα

Θάρρος

 

Μην αφήνεις τον εαυτό σου να γίνεται θύμα της εποχής του. Δεν είναι η εποχή μας που θα μας διαλύσει, όπως δεν είναι ούτε η κοινωνία. Έτσι και κατηγορήσεις την κοινωνία, καταντάς να καταφεύγεις στην κοινωνία για να βρεις τη λύση. Ακριβώς σαν κι αυτούς τους φουκαράδες στο Συνέδριο Γεωθεραπείας. Σήμερα υπάρχει η τάση να συγχωρούνται οι ηθικές ευθύνες απ' τα άτομα και να θεωρούνται θύματα των κοινωνικών συνθηκών. Αν χάψεις τέτοιο παραμύθι και τ' αγοράσεις, το πληρώνεις με την ψυχή σου. Δεν είν' οι άντρες που περιορίζουν τις γυναίκες. Δεν είν' οι κανονικοί που περιορίζουν τις αδερφές. Δεν είν' οι λευκοί που περιορίζουν τους μαύρους. Αυτό που περιορίζει του ανθρώπους είναι η έλλειψη χαρακτήρα. Αυτό που περιορίζει τους ανθρώπους είναι πως δεν έχουν το θάρρος του κερατά, δεν έχουν τη φαντασία, να πρωταγωνιστήσουν στην ίδια τους την ταινία κι ακόμα λιγότερο να τη σκηνοθετήσουν. Μπλιαχ.

Τομ Ρόμπινς, Ο Τρυποκάρυδος, εκδ. Αίολος

Κάτι παράξενοι άντρες

 

Το σκοτάδι είναι τελείως κενό

Οι περισσότεροι ήρωες μια παρεξήγηση.

Τσαρλς Μπουκόβσκι. Τρόμου και αγωνίας γωνία, εκδ. Απόπειρα

Στην οικουμένη γράφω γράμμα

 

Στην οικουμένη γράφω γράμμα 

-ποτέ δεν έλαβα δικό της-

τ' απλά που η φύση μου 'πε νέα,

η τρυφερή Μεγαλειότης.

Το μήνυμα θα παραλάβουν

χέρια σ' εμέναν αμυδρά

χάριν Εκείνης, κρίνετέ με,

συμπατριώτες, τρυφερά. 

Emily Dickinson, Το Μέγα Ύδωρ, εκδ. Άγρα

Κάτι Παράξενες Μέρες

 

Ήταν μια υπέροχη μέρα της  Άνοιξης

Έξω, κελαηδούσαν όσα πουλιά είχαν 

γλιτώσει από 

το νέφος

Τσαρλς Μπουκόβσκι, Τρόμου και Αγωνίας Γωνία, εκδ. Απόπειρα

Οι καλύτερες ακροβατικές σκηνές του Buster Keaton