Νύχτα

http://www.sejongsociety.org/news/2010/sijo/introduction.htm#event

Θα σπάσω τη ράχη αυτής της μακράς νύχτας του καταχείμωνου
Διπλώνοντας τη στη μέση,κρύα κάτω απ'το ανοιξιάτικό μου πάπλωμα
Ώστε να την εμφανίσω τη νύχτα που η αγάπη μου θα γυρίσει

Hwang Jin-i (1522–1565)

sijo η μεγαλύτερη συμβολή της Κορέας στην παγκόσμια λογοτεχνία

koreatime
Από τον Mark Peterson


Το Sijo, η διάσημη κορεατική, τριών γραμμών, σύντομη ποιητική μορφή, θα πρέπει να γίνει κατανοητή σε μια διαπολιτισμική προοπτική.  Σαν τον βάτραχο έξω από το πηγάδι -δηλαδή ένας μη Κορεάτη κορεατολόγος- βλέπω το  sijo διαφορετικά από τους περισσότερους Κορεάτες και η άποψη που έχω είναι ότι το sijo είναι μία από τις καλύτερες συνεισφορές της Κορέας στην παγκόσμια λογοτεχνία.
Όταν ξεκίνησα να διδάσκω Κορεάτικες Σπουδές στο Πανεπιστήμιο Brigham Young (BYU) το 1984, μπήκα σε ένα  κτίριο ανθρωπιστικών σπουδών που είχε έργα ζωγραφικής με παραδείγματα παγκόσμιας λογοτεχνίας στο κεντρικό διάδρομο. Υπήρχαν δύο πλαισιωμένες ζωγραφιές για κάθε κομμάτι της λογοτεχνίας - η μία ήταν μια σκηνή από μια ιστορία και η μία ήταν μια εξήγηση που περιγράφει το έργο και τον συγγραφέα του.


Υπήρχαν, μεταξύ άλλων, τα "Οι Αθλιοι" του Victor Hugo, "Ρωμαίος και Ιουλιέτα" του William Shakespeare, "Η Θεϊκή Κωμωδία (Inferno)" του Dante, "Δον Κιχώτης" του Cervantes, "Faust" του Goethe, "Πόλεμος και ειρήνη "του Τολστόι," Οι αδελφοί Καραμαζώφ "του Ντοστογιέφσκι," Η Οδύσσεια "του Ομήρου," Ο Χακλμπέρι Φιν "του Μαρκ Τουέην," Η ιστορία της Γκέντζι "από τον Μουρασάκι Σίκιμπου και" Το όνειρο του κόκκινου δωματίου "του Cao Xueqin.
Η κινεζική επιλογή ήταν ενδιαφέρουσα γιατί υπήρχαν τέσσερα μεγάλα κινεζικά μυθιστορήματα από τις προ-νεώτερες εποχές - «Το όνειρο του κόκκινου δωματίου », «Το ταξίδι προς τη δύση», «Το  περιθώριο του ύδατος» και «Το ειδύλλιο των τριών βασιλείων». Η επιτροπή που επέλεξε τα αντιπροσωπευτικά δείγματα που θα εμφανίζονταν στο διάδρομο ανθρωπιστικών επιστημών θα μπορούσε να επιλέξει κάποιο από τα τέσσερα - ή ίσως όλα αυτά. 

Πού ήταν η κορεατική επιλογή;


Δεδομένου ότι η κορεατική θέση που προσλήφθηκα για να καλύψω ήταν σε ένα νέο τμήμα του τμήματος των ασιατικών γλωσσών ( Κινέζικα και οι Γιαπωνέζικα ήταν εκεί πιο πριν), μίλησα με τον κοσμήτορα για αυτό. Είπε αν θα πρότεινα μια κορεατική επιλογή, θα ανέθεταν στους καλλιτέχνες και θα προσέθεσαν μια κορεατική εκπροσώπηση στην έκθεση του διαδρόμου.

Τι πρέπει να επιλέξω στην καλύτερη αντιπροσώπευση της κορεατικής λογοτεχνίας;

 Εξετάζοντας τις επιλογές της Κορέας, βρήκα ένα μεγάλο πρόβλημα - τα πιο διάσημα έργα ήταν ανώνυμα. Δεν ξέρουμε ποιος έγραψε την πιο γνωστή ιστορία, την ιστορία αγάπης του Chunhyang. Δεν ξέρουμε ποιος έγραψε την καλή ιστορία του καλού   και του κακού αδερφού του Heungbu και του Nolbu. Δεν ξέρουμε ποιος έγραψε για την κόρη του τυφλού, Shim Cheong.


Μερικοί αποδίδουν την συγγραφή του Hong Gil-dong στον Heo Gyun (1569-1618), αλλά υπάρχουν προβλήματα με την επιλογή αυτής της ιστορίας ως το καλύτερο παράδειγμα της κορεατικής λογοτεχνίας. Πρώτον, ο Heo Gyun δεν είναι ο πιθανός συγγραφέας επειδή το στυλ γραφής των τελών του 16ου και αρχών του 17ου αιώνα  του Heo Gyun και το   Hong Gil-dong του 18ου αιώνα δεν ταιριάζουν και τα άλλα στοιχεία είναι αδύναμα - ποτέ δεν ισχυρίστηκε πως το έγραψε, για παράδειγμα. Και επιπλέον, η ιστορία είναι περισσότερο μια ιστορία περιπέτειας, όχι ένα σπουδαίο έργο φαντασίας. Θα ήταν ανάλογο να ονομάζουμε τον Ρομπέν των δασών ως το καλύτερο παράδειγμα της αγγλικής λογοτεχνίας - ο Hong Gil-dong ήταν ένα είδος Ρομπέν των δασών .

Το πρόβλημα είναι η κορεατική έμφαση στον λόγιο και τον επίσημο λόγιο. Οι ευυπόληπτοι λόγιοι θεωρούσαν τη συγγραφή έργων μυθοπλασίας ή ιστοριών ως κάτι κατώτερο της αξιοπρέπειάς τους. Και αν και, ως μέλη της μορφωμένης τάξης, πρέπει να έχουν γράψει τις ιστορίες, δεν θα μπορούσαν να καταδεχτούν να βάλουν τα ονόματά τους σε μια τόσο απλή ανοησία. Έπρεπε να ασχοληθούν με τα πολιτικά ζητήματα, το κοινωνικό καλό και τα επιχειρήματα για τα καλύτερα σημεία της νεο-κομφουκιανικής φιλοσοφίας. Και όχι να γράφουν ιστορίες για την  κατώτερη τάξη.

Μια εξαίρεση και μια καλή επιλογή είναι το "Όνειρο των Εννέα Νεφών " (Gu Un Mong), αλλά και εδώ υπάρχουν  προβλήματα. Από την πλευρά των συν, έχουμε ένα συγγραφέα! Τον Kim Man-jung (1637-1692), λόγιος υπάλληλος του 16ου αιώνα. Αλλά η ιστορία επικεντρώνεται στην Κίνα. Πρόκειται για ένα νεαρό αγόρι που φτάνει στο μεγαλείο, περνάει τις εξετάσεις, γίνεται υψηλόβαθμος, κ.λπ., αλλά όλα γίνονται στην Κίνα. Και το είδος, "λογοτεχνία ονειρική", είναι ένα καθιερωμένο κινεζικό είδος. Και το έγραψε αρχικά στα κινέζικα και στη συνέχεια το μετέφρασε ο ίδιος στα Κορεάτικα. Εν πάση περιπτώσει, μου φαίνεται προβληματικό να ονομάσω μια τέτοια κινέζικου στυλ ιστορία με βάση την Κίνα ως το καλύτερο παράδειγμα της κορεατικής λογοτεχνίας.

Τι είχε μείνει; 

Αποφάσισα ότι το sijo  ήταν η μεγαλύτερη συμβολή της Κορέας στην παγκόσμια λογοτεχνία.


Και τι βάλαμε στον τοίχο της κύριας αίθουσας των ανθρωπιστικών σπουδών του  κολλεγίου; Το sijo  του Jeong Mong-ju, γνωστό ως το "τραγούδι της πίστης".

Αν και πεθαίνω, και πεθαίνω ξανά. αν και πεθαίνω εκατό θανάτους, 
Αφού τα οστά μου έχουν γίνει σκόνη κι αν η ψυχή μου ζει ή όχι, 
η κόκκινη καρδιά μου, πάντα πιστή στο Βασιλιά Μου, ποτέ δεν θα ξεθωριάσει. 

Η απάντηση είναι το, sijo η μεγαλύτερη συμβολή της Κορέας στην παγκόσμια λογοτεχνία.

 Ο Mark Peterson (markpeterson@byu.edu) είναι ομότιμος καθηγητής γλωσσών της Κορέας, της Ασίας και της Εγγύς Ανατολής στο Πανεπιστήμιο Brigham Young της Γιούτα.

Θα γράψω κι εγώ ένα ποίημα.

poemhunter

Πάνω από τη θάλασσα που λαμπυρίζει
Δύο ή τρεις γλάροι αιωρούνται.
Κυλώντας, στριφογυρνώντας, γράφουν ένα ποίημα.
Δεν γνωρίζω το αλφάβητο που χρησιμοποιούν.
Στην απέραντη έκταση του ουρανού
Θα γράψω κι εγώ ένα ποίημα.


Yi Sang

Kisaeng-οι ποιήτριες της φεουδαρχικής Κορέας

thewordshop

Στην άκαμπτη φεουδαρχική κοινωνία της πρώιμης δυναστείας της  Choson(1392-1910), οι γυναίκες δεν είχαν ευκαιρίες και κοινωνική θέση ίσες με εκείνες των ανδρών σε τομείς κοινωνικής δραστηριότητας. Ωστόσο, η Kisaeng, μια γυναίκα καλλιτέχνης-διασκεδαστής και επαγγελματίας  συνοδός, ήταν συχνά σε θέση να αναμειγνύεται με τις ανώτερες τάξεις παρά την κατώτερη θέση της στην κοινωνική ιεραρχία. 

Σε αντίθεση με εκείνη της σύγχρονης ομολόγου της, το επάγγελμά της δεν χαρακτηριζόταν απαραιτήτως δυσάρεστο. Στα ανώτερα επίπεδα, θα μπορούσε να διασκεδάσει και μάλιστα να συσχετιστεί με μερικά από τα κορυφαία ανδρικά μέλη της κοινωνίας:με κάποιον  ευγενή στην κυβέρνηση, ξένους πρεσβευτές, αρχιερείς ή μοναχούς και εξέχοντες μελετητές. Έπρεπε να είναι ταλαντούχα και εκπαιδευμένη σε τέχνες όπως η λογοτεχνία, η σύνθεση, το τραγούδι, ο χορός και η συζήτηση. 

Το να τραγουδά sijo ήταν τακτικά μια αναγκαιότητα, και πολλές Kisaeng συνέθεταν sijo . Σε αντίθεση με τα διαθέσιμα καλολογικά στοιχεία και τις προφορικές παραδόσεις που συχνά χρησιμοποίησαν οι επιστήμονες στο γράψιμό τους, μια Kisaeng ήταν ελεύθερη να εκφράσει γνήσια συναισθήματα και αλήθειες που οι πιο πολιτικοί άνδρες αισθάνοντααν ότι πρέπει να κρύψουν. Παρόλο που ο αριθμός των γνωστών κλασικών sijo που αποδίδονται σε Kisaeng είναι περιορισμένος σε σχέση με το σύνολο, αρκετά από τα έργα τους ξεπερνούν σε ποιότητα αυτά που έγραψαν  άντρες. Μερικοί από τους στίχους τους, ειδικά εκείνοι της Hwang Chini, αξίζουν τον υψηλότερο θαυμασμό. 

Όπως αναφέρει ο Kim Unsong στα 100 κλασσικά κορεατικά ποιήματα (Poet, Μάρτιος 1986), που ήταν θεμελιώδους σημασίας για την εισαγωγή του sijo στη Δύση, οι στίχοι των ποιητριών(κυρίως Kisaeng) της κλασικής περιόδου ήταν 

επαναστατικοί και δημιουργικοί στα θέματα και τα περιεχόμενά τους. Αγνοώντας την κομφουκιανική  τυπικότητα και την ηθική υποκρισία, τα απογυμνωμένα συναισθήματά τους έρεαν ελεύθερα ... Η γλώσσα που χρησιμοποιούσαν στα ποιήματα ήταν γλυκιά, παθιασμένη αλλά πολύ εξευγενισμένη με φρέσκες εικόνες, συχνά με χιουμοριστικές παρομοιώσεις και μερικές λεπτές καλυμμένες μεταφορές.

Όταν εμβαθύνουμε το sijo των  kisaeng - στην πραγματικότητα, πολλών ποιητών Sijo πριν από τον 18ο αιώνα - είναι απαραίτητο να έχουμε κατά νου ότι υπάρχουν λίγα πρωτογενή στοιχεία. Δεδομένου ότι τα sijo ήταν μέρος της προφορικής παράδοσης, τα περισσότερα πέρασαν από τραγουδιστή σε τραγουδιστή από στόμα σε στόμα. Λίγα είχαν γραφτεί μέχρι τον 18ο αιώνα από μελετητές βασιζόμενους κυρίως στη προφορική παράδοση. Μιλώντας ειδικά για τις Kisaeng, ο David R. McCann (Early Korean Book, 2000) μας θυμίζει: 

Πολύ λίγα άμεσα αρχεία παραμένουν από τη ζωή τους και δεν είναι παράλογο να υποθέσουμε ότι μερικές από αυτές μπορεί να ήταν επινοήσεις, χαρακτήρες που κατοικούσαν στις ιστορίες αγάπης με άσχημο τέλος  που συνόδευαν τα τραγούδια Sjo που τους αποδίδονται.

Χειμώνας

webring.org

Η χιονόπτωση σκεπάζει το ορεινό χωριό και θάβει το βραχώδες δρομάκι μου
Δε χρειάζεται να ανοίξω τη θαμνώδη πύλη,κανείς δε θα'ρθει να με δει
Ακόμα,ένα μισοφέγγαρο χαμογελά φωτεινά,ο αληθέστερος φίλος που έχω

Sin Hum

Πρωινό

Λούζει ο ήλιος την αγουροξυπνημένη πόλη
Γλάροι έστησαν τρελό χορό πάνω απ'τη ταράτσα
Ξεθωριάζει μέρα με τη μέρα η πρότερη ζωή.

Άφεση αμαρτιών-Absolve of sins

Έπεσαν οι βροχές,η γη λίγο να ξεδιψάσει
Μέχρι το μεδούλι,να μουσκέψω αφέθηκα 
Μα το νερό δε φτάνει,αμαρτίες να ξεπλύνει

The first rains fell at last,so the earth could quench its thirst
Soaked to the bone,I left myself to be
But the water is not enough,to wash my sins away

Ανέγγιχτο

webring.org

Ανέγγιχτο στην άκρη του δρόμου
ένας πολύτιμος λίθος μες στη λάσπη

Πόσοι το προσπέρασαν
βλέποντας μόνο την επιφάνειά του;

Μείνε εκεί,πετράδι,να μοιάζεις με το χώμα
μέχρι κάποιος να σε δει με αγαπητικό βλέμμα 

Yun Tusŏ 

Σπίνος-Finch

Στο δρόμο και πάλι,για ξεκίνημα νέο
Ακόμα να ριζώσω,ακόμα να ησυχάσω
Μα λέει ο σπίνος,"Τέρμα πια τα ταξίδια"

On the road once again,for a beginning fresh and new 
Didn't put down roots yet,failed to settle in another time
But a finch said to me,"There will be travels no more".

Άκαρπη ζωή

webring.org

Η ζωή μου είναι άκαρπη
Δεν τελειοποίησα ούτε το σπαθί ούτε την πένα
Πενήντα άνοιξες ήρθαν κι έφυγαν
τι έχω να τους δείξω;
Αχ,αφήστε τις να φύγουν!Βλέπετε όλα τούτα τα βουνά;
Δεν θα με αποστραφούν.

Παρακμή

sejongsociety.org

Εκεί που λιώνουν οι καθαρές νιφάδες χιονιού 
Τα σκοτεινά σύννεφα συγκεντρώνονται απειλητικά
Πού ανθίζουν τα λουλούδια της άνοιξης;
Μια μοναχική φιγούρα που χάθηκε στη σκιά
του ήλιου που δύει, δεν έχω που να πάω.


- Yi Saek (1328-1395), για την παρακμή του βασιλείου Goryeo.

Γλυκιά μουσική-Sweet music(Sijo)

Μην με ενοχλείς φίλε μου και άκου τις κουρούνες·
γλυκύτερο μου φαίνεται,ετούτη 'δω την ώρα
αντί για συκοφαντίες,κρωξίματα ν' ακούω.

Do not disturb me my friend and hear the hooded crows
at this time of such a sunny day ,it's the sweetest music!
Instead of calumniations,I prefer to hear their caws

Ο λαγός-The hare

Ώρα στεκόμασταν αμίλητοι,αφουγκραζόμενοι,
ήχος κανείς δεν υπήρχε,μόνο οι σκέψεις μας.
Ξάφνου ένας λαγός έτρεξε,χάθηκε η γαλήνη.

We were standing silent for a while,carefully listening.
There was no sound that could be heard,but our unspoken thoughts.
Suddenly a hare ran from the bushes,all the bliss was gone.

Αεράκι

ahapoetry

Το ανοιξιάτικο  αεράκι  έλιωσε το χιόνι πάνω στους λόφους, στη συνέχεια, γρήγορα εξαφανίστηκε. 
Μακάρι να μπορούσα να το δανειστώ για λίγο να φυσήξει πάνω από τα μαλλιά μου 
και να λιώσει της γήρανσης τον παγετό που σχηματίζεται σήμερα γύρω από τα αυτιά μου.

U T'ak (1262-1342)

Φθινοπωρινό φως

korea.net

Το φθινοπωρινό φως σκοτεινιάζει πάνω από τη θάλασσα
άγριες χήνες πετούν ψηλά στον κρύο αέρα
Καθώς στριφογυρνάω ανήσυχα μέσα στη νύχτα
του φεγγαριού  το φως πιάνει το τόξο και το σπαθί μου

Autumn light darkens over the sea;
wild geese fly high in the cold air. 
As I toss about anxiously in the night
moonlight catches my bow and sword. 


閑山島月明夜上戌 樓 
撫大刀深愁時何處 
一聲羌笛更添愁 


Yi Sun-sin (1545-1598).