Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Γενικά. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Γενικά. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τρίτη 22 Ιουλίου 2025

Τι συμβαίνει στο μυαλό μας όταν διαβάζουμε ποίηση;



Ζούμε σε μια εποχή «doomscrolling», όπου το περιεχόμενο έχει γίνει συνώνυμο των σύντομων βίντεο (reels). Λόγω της συνεχούς κύλισης, η προσοχή μας γίνεται σαν κερί στη θύελλα.

Μεταξύ αυτού του ψηφιακού χάους, το ποίημα στέκεται ήρεμο — καθαρό, βαθιά στοχαστικό. Πίσω από τα ήρεμα σχήματα λόγου υπάρχει μια νευρωνική “καταιγίδα”: η ποίηση δεν αγγίζει απλώς την ψυχή· “τονώνει” το μυαλό The Times of India.

Η νευρο-σύνδεση ποίησης–γνωστικής λειτουργίας:

  • Η ανάγνωση ποίησης ενεργοποιεί περιοχές του εγκεφάλου υπεύθυνες για:

    • Συναίσθημα

    • Μνήμη

    • Εσωτερικό στοχασμό
      Αυτό αποκαλείται «poetry‑cognition nexus» — η ποίηση ως σύνδεσμος μεταξύ αισθημάτων και νοητικής διέγερσης The Times of India.

Ο ήρεμος ρυθμός του ποιήματος:

  • Σε αντίθεση με το γρήγορο scrolling, η ποίηση απαιτεί βαθιά προσοχή και εσωτερική στάση.

  • Επιτρέπει στο μυαλό να περιπλανηθεί δημιουργικά — συνδυάζει συναίσθημα και διανοητική λειτουργία — μια εμπειρία που δεν προσφέρει εύκολα οποιοδήποτε άλλο περιεχόμενο The Times of India.

Συμβολή σε ψυχοθεραπεία, εκπαίδευση, νευρο-αποκατάσταση:

  • Η ποίηση μπορεί να χρησιμοποιηθεί:

    • ως θεραπευτικό μέσο στην ψυχική υγεία,

    • ως εργαλείο μάθησης,

    • ακόμη και στη νευρολογική αποκατάσταση,
      λόγω της ικανότητάς της να ενεργοποιεί ποικίλες περιοχές του εγκεφάλου The Times of India.

Συμπέρασμα:

Η ανάγνωση ποίησης δεν είναι απλώς μια αισθητική επιλογή· είναι μία επιστημονικά υποστηριζόμενη άσκηση για τον εγκέφαλο και τον συναισθηματικό μας κόσμο The Times of India.

Κυριακή 17 Φεβρουαρίου 2019

το βιβλιοπωλείο «Heybeli Sahaf» στη Χάλκη

Το ξεχωριστό βιβλιοπωλείο – παλαιοπωλείο της Χάλκης

Ήταν Ιούλιος του 2016, όταν ο Ναζίμ Χικμέτ Ερκάν αποφάσισε να εγκαταλείψει την πολύβουη Κωνσταντινούπολη και να ξεκινήσει μια νέα ζωή στη Χάλκη, αναζητώντας ηρεμία και πιο χαλαρούς ρυθμούς απ’ αυτούς μιας μητρόπολης.
Εκεί, στο δεύτερο μεγαλύτερο νησί των Πριγκιποννήσων, όπου ο πληθυσμός τον χειμώνα δεν ξεπερνά τις 3.000 άτομα, σε αντίθεση με το καλοκαίρι που τριπλασιάζεται από όλους όσοι θέλουν να απολαύσουν τις ομορφιές της, ο Ναζίμ Χικμέτ Ερκάν βρήκε την ηρεμία που αναζητούσε και έστησε το μοναδικό βιβλιοπωλείο – παλαιοπωλείο του νησιού.
Ένα μέρος που «αναδύει» το άρωμα μιας άλλης εποχής και «ξεχειλίζει» ιστορία, αφού τα βιβλία του είναι είτε σπάνιες εκδόσεις είτε φέρουν πάνω τους σημάδια από τη μακρά πορεία τους στις βιβλιοθήκες τρίτων.
Το βιβλιοπωλείο, που ξεχωρίζει για τη λευκή περίτεχνη πρόσοψή του καθώς ανηφορίζει κανείς την οδό Lozan Zaferi, έχει επισκεφθεί αρκετές φορές στο παρελθόν και ο Οικουμενικός Πατριάρχης, κ.κ. Βαρθολομαίος, όπως λέει στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο Ναζίμ Χικμέτ Ερκάν, ο οποίος περιγράφει τον κ. Βαρθολομαίο ως έναν «πολύ συμπαθητικό και προσηνή άνθρωπο, με μεγάλη αγάπη για το βιβλίο».
Μάλιστα, ανάμεσα στους μικρούς «θησαυρούς» γνώσης που βρίσκει κάποιος σε κάθε γωνιά του «Heybeli Sahaf», όπως είναι το όνομα του βιβλιοπωλείου, μπορεί να ανακαλύψει κάποιος και πολλά παλιά βιβλία στα ελληνικά.
Άλλωστε, πολλά από τα βιβλία και τα άλλα παλιά αντικείμενα που κοσμούν τις προθήκες του «Heybeli Sahaf» προέρχονται από τα σπίτια ανθρώπων που είτε αποφάσισαν να ξεκινήσουν μια νέα ζωή στο εξωτερικό, πουλώντας τα υπάρχοντά τους, είτε επέλεξαν έναν πιο λιτό τρόπο ζωής, χωρίς πολλά υπάρχοντα. Άλλα τα ανακαλύπτει ο κ. Ερκάν περιπλανώμενος σε διάφορες υπαίθριες αγορές (flea markets) ή από κάποιους λάτρεις των παλιών εκδόσεων που αποφασίζουν να τις αποχωριστούν.
«Τα βιβλία που έχω δεν είναι δικά μου επί της ουσίας. Είναι βιβλία που αναζητούν τους αναγνώστες τους», λέει ο ιδιοκτήτης του βιβλιοπωλείου, περιγράφοντας τον ενθουσιασμό κάποιου που ανακαλύπτει ανάμεσα σε δεκάδες βιβλία το ένα και μοναδικό που θα «αγγίξει» την ψυχή του. Στα βιβλία και άλλα αντικείμενα από … «δεύτερο χέρι» που πωλούνται στο «Heybeli Sahaf» υπάρχουν πολλές σπάνιες εκδόσεις, όπως αυτή έργου του Ναζίμ Χικμέτ, εκ των σημαντικότερων «φωνών» της τουρκικής λογοτεχνίας του 20ου αιώνα, με χρονολογία έκδοσης το 1932, αλλά και πολλές ασπρόμαυρες φωτογραφίες περασμένων δεκαετιών, όλες έτοιμες να αφηγηθούν τη δική τους ιστορία.
Σε μια επίσκεψη στο νησί και το βιβλιοπωλείο πριν από δυο χρόνια, μια ηλικιωμένη κυρία από την Κωνσταντινούπολη έψαχνε επί ώρα ανάμεσα στις εκατοντάδες φωτογραφίες που ήταν άτακτα τοποθετημένες μέσα σε μια παλιά δερμάτινη βαλίτσα έξω από το βιβλιοπωλείο.
«Η οικογένειά μου έμενε κάποτε στο νησί και κάποιος συγγενής μού είπε πως μπορεί να βρω εδώ κάποια από τα οικογενειακά φωτογραφικά μας κειμήλια», μονολογούσε, με φωνή έμπλεη νοσταλγίας. «Βιβλία σε διάφορες γλώσσες, βιβλία που φέρουν την υπογραφή του συγγραφέα, οι πρώτες εκδόσεις συγκεκριμένων έργων, όλα έχουν τη δική τους σημασία και αξία», λέει στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο Ναζίμ Χικμέτ Ερκάν, ο οποίος απολαμβάνει, όπως λέει, την εικόνα κάποιου που θα έρθει στο βιβλιοπωλείο του κι ακόμα κι αν δεν αγοράσει κάτι θα πάρει στα χέρια του το βιβλίο, θα το ξεφυλλίσει, θα μυρίσει τις σελίδες του…
Τα Σαββατοκύριακα και τα καλοκαίρια είναι οι περίοδοι που το βιβλιοπωλείο έχει την περισσότερη κίνηση. Τις υπόλοιπες ημέρες, τα πράγματα είναι πιο ήρεμα και ο ιδιοκτήτης του έχει την ευκαιρία να παρατηρεί όλα όσα συμβαίνουν στο νησί. Όπως την ημέρα της επίσκεψης του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα στη Χάλκη, ο οποίος, όπως λέει, «είναι πολύ αγαπητός στο νησί».
Το παιδικό όνειρο για ένα βιβλιοπωλείο και τα δωρεάν βιβλία για τα παιδιά Πάνω από δέκα χρόνια ασχολείται με το βιβλίο ο Ναζίμ Χικμέτ Ερκάν, ο οποίος ξεκίνησε να εργάζεται ως κάμεραμαν μετά το Πανεπιστήμιο σε μια εταιρεία παραγωγής ντοκιμαντέρ, αλλά στη συνέχεια τον «κέρδισε» ο μαγικός χώρος του βιβλίου.
«Ήθελα από παιδί να έχω το δικό μου βιβλιοπωλείο. Ξεφύλλιζα τα βιβλία του πατέρα μου και ονειρευόμουν, αλλά δεν πίστευα τότε πως κάποια μέρα θα έκανα το όνειρό μου πραγματικότητα», θυμάται. Αυτή η αγάπη που είχε ως παιδί για το βιβλίο και η ανάγκη του να σταθεί πλάι στα παιδιά που «διψούν» για γνώση, τον έκαναν να προσφέρει δωρεάν βιβλία στα παιδιά του νησιού αλλά και στους μικρούς επισκέπτες της Χάλκης, δίνοντάς τους την ευκαιρία να «δραπετεύσουν» έστω και για λίγο από τον κόσμο του ίντερνετ και των …«έξυπνων» συσκευών και να ανακαλύψουν τον κόσμο της λογοτεχνίας, της ποίησης, της ιστορίας.

ΠΗΓΗ:
09/02/2019 
ΑΠΕ-ΜΠΕ Θεσσαλονίκη, Ελλάδα / hellasjournal.com
photo via Facebook Sofia Papadopoulou

Σάββατο 16 Φεβρουαρίου 2019

H λογοτεχνία έχει ευεργετικές επιδράσεις που δεν φανταζόμαστε καν!

Διαβάζεις λογοτεχνία; H καλύτερη στιγμή, ο καλύτερος τρόπος!
Δ. ΣΤΕΦΑΝΑΚΗΣ

fosonline

Όσοι αναζητούν σήμερα την χρυσή αναγνωστική ηλικία, καλό θα είναι να θυμούνται τη ρήση του Μπαλζάκ: «Την πραγματική μόρφωση την αποκτά κανείς μετά τα είκοσι πέντε του χρόνια, διαβάζοντας πράγματα που ο ίδιος επιλέγει». Η πρεμούρα να δημιουργήσουμε πρώιμους αναγνώστες της μεγάλης λογοτεχνίας δεν δείχνει να έχει εντυπωσιακά αποτελέσματα. Η ανάγνωση λογοτεχνικών κειμένων όπως και η εκμάθηση μιας γλώσσας δεν εξαρτάται μόνο από την ευρωστία του νου στην παιδική και εφηβική ηλικία αλλά και από την ωριμότητα της ενήλικης ζωής. Ειδικά για την λογοτεχνική ανάγνωση θα πρέπει να λάβουμε υπόψη μας ότι δεν πρόκειται για μια διαπλαστική δραστηριότητα παρόμοια με αυτή που αναγνωρίζουμε στην εγκύκλια παιδεία. Η λογοτεχνία δεν είναι επιστήμη και με αυτή την έννοια δεν είμαστε υποχρεωμένοι να δημιουργήσουμε ένα γνωστικό υπόβαθρο ούτε να κατανοήσουμε ένα κείμενο με όρους επιστημονικής ακρίβειας.

Πέφτω συχνά πάνω σε κουίζ που σκαρφίζονται οι λογοτεχνικά αδαείς προκειμένου να εντυπωσιάσουν με τις αμφιλεγόμενες γνώσεις τους. Ποιος έχει γράψει το τάδε μυθιστόρημα; Πού εκτυλίσσεται η ιστορία ενός διάσημου βιβλίου; Ποιος ήταν ο πατέρας του πρωταγωνιστή; Τι συγγενική σχέση έχουν δύο συγκεκριμένα πρόσωπα σ’ ένα βιβλίο…

Αν η λογοτεχνία ήταν απλά ένα συναξάρι αδιάφορων γνώσεων, δεν θα είχαμε καμία ανάγκη να διαβάζουμε στην εποχή μας. Όμως η λογοτεχνία έχει ευεργετικές επιδράσεις που συχνά δεν φανταζόμαστε καν.

Διαβάζουμε λογοτεχνία για να οξύνουμε την παρατηρητικότητά μας στα απλά, καθημερινά πράγματα που συνθέτουν τον μεγάλο κόσμο της πραγματικότητας.

Διαβάζουμε λογοτεχνία για να προάγουμε την αισθητική μας, στοιχείο αναπόσπαστο της ανθρώπινης ευφυΐας. Κι αυτή η αισθητική περιλαμβάνει τις σχέσεις μας τόσο με τα πράγματα όσο και με τα πρόσωπα.

Διαβάζουμε λογοτεχνία για να αναπτύξουμε την συνδυαστική ευφυΐα, αποκτώντας το πλεονέκτημα της συγκριτικής σκέψης. Μαθαίνουμε κοινώς ότι τα βιβλία δεν είναι αυτόνομες νησίδες γνώσης αλλά συγκοινωνούντα δοχεία στο όνομα μιας παράδοσης που συνεχίζεται μες στους αιώνες.

Διαβάζουμε, τέλος, λογοτεχνία, για να ενισχύσουμε μέσα μας το ευλογημένο αίσθημα αμφιβολίας για το ποιοι πραγματικά είμαστε, τι θέλουμε και ποιος είναι ο κόσμος που μας περιβάλλει.

Αν όλα τα προαναφερθέντα ισχύουν τότε κάθε αναγνωστική ηλικία έχει την δική της σημασία. Ως παιδιά και έφηβοι αποκτούμε τις πρώτες μας λογοτεχνικές εμπειρίες τις οποίες καλούμαστε ύστερα να εμπλουτίσουμε και να αναδιαμορφώσουμε στον ενήλικη ζωή μας. Δεν γινόμαστε μια κι έξω αναγνώστες αλλά εξελισσόμαστε στο πέρασμα του χρόνου. Συνεπώς η λογοτεχνία δεν έχει ηλικία αλλά και κάθε ηλικία προσφέρει στον άνθρωπο διαφορετικά αναγνωστικά οφέλη.