Πέμπτη 20 Ιουνίου 2019
Τετάρτη 19 Ιουνίου 2019
Ice sheet is melting - Λιώνουν οι πάγοι
Λιώνουν οι πάγοι
Παγώνουν οι καρδιές μας
Τι θ' αφήσουμε;
Ice sheet is melting
Our hearts are getting frozen
Nothing will be left !
Πως, με ποιόν τρόπο;
https://edromos.gr/me-ochima-tin-poiisi-mpertolt-mprecht-1898-1956-4/
Πως, με ποιόν τρόπο, Θέ μου, να ξεφύγει
Απ’ των σκυλιών κι απ’ των ανθρώπων το κυνήγι;
Ύπνο δεν έχουν όσοι κατατρέχουν
Και στα σκοτάδια ξέρουν κι απαντέχουν.
Μπέρτολτ Μπρεχτ
Γλώσσα και πολιτισμός
https://antifono.gr/%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%B7-%CE%B3%CE%BB%CF%8E%CF%83%CF%83%CE%B1/
Πριν από λίγο καιρό έγραψα ένα σημείωμα για τη γλώσσα. Ίσως οι σκέψεις που εξέθεσα νάναι χρήσιμες για ορισμένους νέους σε ηλικία φίλους. Γι’ αυτό και τις αναρτώ.
Ξεκινώ από τη διάχυτη πλέον αντίληψη πως η γλώσσα μας, όπως και ο πολιτισμός μας εξ άλλου, έχει λάβει την κατιούσα. Παρά την αισιοδοξία ορισμένων πως η γλώσσα διαθέτει ακόμη μεγάλες αντοχές, ο προσεκτικός παρατηρητής διαπιστώνει πως ο δημόσιος λόγος (όπως τουλάχιστον εκφέρεται από τα σύγχρονα ψηφιακά μέσα μεταδόσεως των πληροφοριών) έχει φτωχύνει σημαντικά, όχι μόνο στο νόημα αλλά και στο λεξιλόγιο. Ίσως η γλώσσα της ποίησης και της καλής πεζογραφίας να αντιστέκονται, όμως το μικρό μέγεθος του αναγνωστικού τους κοινού αποτελεί αψευδή μαρτυρία της περιορισμένης τους εμβέλειας. Δεν είναι η δική τους γλώσσα που διαμορφώνει το κοινό γλωσσικό αίσθημα, αλλά η γλώσσα των ΜΜΕ και του Διαδικτύου.
Πώς θα ήταν άλλωστε δυνατόν η παρατηρούμενη στα καθ’ ημάς έκπτωση του νοήματος να μην συνοδευόταν και από έκπτωση της γλώσσας, δεδομένης της αλληλεξαρτήσεως γλώσσας και νόησης -όπως τουλάχιστον έχουν καταδείξει έγκυροι γλωσσολόγοι και ψυχολόγοι; Το ένα συμπαρασύρει αναγκαστικά και το άλλο. Δεν μπορούμε πλέον να σκεφθούμε και να εκφράσουμε την ποικιλία και πολυπλοκότητα του σύγχρονου γίγνεσθαι στα ελληνικά. Εξ ου και η εισαγωγή αγγλικών όρων και, το χειρότερο, φράσεων. Ο σύγχρονος κόσμος απαιτεί νέες έννοιες και νέους τρόπους για τη σύλληψη και έκφρασή του, γεγονός ωστόσο που προσκόπτει στην όλο και επεκτεινόμενη απαιδευσία μας η οποία δεν επιτρέπει τον εμπλουτισμό και την περαιτέρω εξέλιξη του γλωσσικού μας οργάνου.
Πριν 20 χρόνια περίπου, ο Γιάννης Καλιόρης (στις Παρεμβάσεις, 1981, τ. Α, «Διδάγματα του αδιεξόδου»), έγραφε πως «αν μιλάμε σήμερα ευρω-αγγλο-ελληνικά είναι γιατί σκεφτόμαστε κι έτσι, και σκεφτόμαστε έτσι γιατί θέτουμε και ανάλογους σκοπούς και διαμορφώνουμε αντίστοιχη βιοτροπία που πλήττουν τη γλώσσα στην εσωτερική της διάσταση». Πράγμα που ισχύει, διότι ο αγγλοσαξωνικός πολιτισμός, όπως διαχέεται από τις ΗΠΑ μαζί με τα τεχνολογικά μέσα που τον υποστηρίζουν, είναι πανίσχυρος. Κι είναι πανίσχυρος διότι διαμορφώνει τις σύγχρονες ανάγκες μας, τις αισθητικές μας συγκινήσεις, τα ιδεώδη και τις προσδοκίες μας, ενώ, ταυτόχρονα, τα γλωσσικά του σύμβολα, αφενός λόγω της διεθνούς τους αποδοχής και, αφετέρου, λόγω της απαλλαγής τους από δεσμευτικούς γραμματικούς κανόνες -άρα λόγω της ευχέρειας της αγγλικής γλώσσας να προσαρμόζεται στα νέα επικοινωνιακά δεδομένα-, προσφέρεται για την ανάδυση χρηστικών σημασιών. Όταν απαιτούνται σημασίες φιλοσοφικού περιεχομένου ή ακριβολόγου επιστημονικού προσδιορισμού, τότε, συχνά, η ελληνική επιστρατεύεται ώστε το σημαίνον να υποβάλλει το βάθος του σημαινομένου.
Σήμερα, στην Ελλάδα, όπως και σε όλον τον δυτικό κόσμο, κυριαρχεί ο σκεπτικισμός με αποτέλεσμα να ακυρώνεται κάθε κανονιστική αξία όπως και κάθε υψηλό, συλλογικό ιδεώδες, ενώ κάθε έκφανση του οργανωμένου βίου να διαποτίζεται με την αίσθηση της αβεβαιότητας, της ματαιότητας και της ατομικιστικής απόλαυσης. Οι κεντρικές νοηματοδοτήσεις της νόησης και της γλώσσας υποκλίνονται στη λειτουργική λογική των μέσων – ΜΜΕ και διαδικτυακά Κοινωνικά Μέσα- που τις διακινούν, όσων δηλαδή συμβάλλουν στην επικοινωνιακή τους εξάπλωση.
Εξ αιτίας των τεχνολογικών εξελίξεων, στις μέρες μας, αντί να μιλάμε για διπλή άρθρωση γλώσσας και νόησης, μιλάμε για υποταγή της γλώσσας στην τεχνολογία. Η παλιά ρήση του Καστοριάδη για τη σύζευξη λέγειν και τεύχειν (η οποία προσπαθεί να συλλάβει την ιστορική διάσταση του κοινωνικού πράττειν), έχει παραχωρήσει τη θέση του τεύχειν στην τεχνολογία, σ’ έναν δηλαδή παράγοντα ο οποίος είναι ταυτόχρονα και λέγειν καθώς περικλείει και τον λόγο της επιστήμης. Βεβαίως, ένα μέρος της γλώσσας εξακολουθεί να αρδεύεται από τον βιόκοσμο (όπως για παράδειγμα η γλώσσα της λογοτεχνίας), όμως η επιρροή της στο κοινωνικό πράττειν διέρχεται σήμερα μέσα από τη διεπιφάνεια μέσων – χρήστη, ώστε να επιτυγχάνεται η ροή της πληροφορίας.
Βάσει των παραπάνω, στην εποχή μας, η κοινωνία που προηγείται στην τεχνολογία είναι εκείνη η οποία καθιστά τη γλώσσα της lingua franca και επηρεάζει με τις δικές της σημασίες την παγκόσμια κουλτούρα, άρα και κάθε ατομική και συλλογική συνείδηση. Η αγγλική θα παραμένει lingua franca όσο οι ΗΠΑ κρατούν τα τεχνολογικά πρωτεία και θα ασκεί καταλυτική επιρροή στα πολιτισμικά πρότυπα των λαών.
Με το να υποκύπτει η εθνική γλώσσα στα γλωσσικά συμβολικά συστήματα της κυρίαρχης τεχνολογικής δύναμης, μειώνεται η ικανότητά της να λειτουργεί και ως οικοδομικό υλικό της εθνικής συνείδησης και ταυτότητας. Η συμμετοχή διαφορετικών ατομικών ταυτοτήτων στην ίδια γλώσσα, ανήγαγε την τελευταία σε συστατικό της κοινής τους αναγνώρισης πως ανήκουν στο ίδιο έθνος. Άρα, η γλώσσα, λειτουργούσε, από το ένα μέρος, ως ιμάντας μεταφοράς των κοινών παραδόσεων, ως μέσον συγγραφής και διατηρήσεως της ιστορικής βιογραφίας του έθνους και, από το άλλο, ως ο τόπος του συνανήκειν. Σε κοινωνίες όπου σημειώνεται ύφεση στη δυναμική της γλώσσας τους, τα άτομα χάνουν την προσωπική τους αίσθηση του συνανήκειν, οδηγούμενα εκόντα άκοντα σε οντολογική ανασφάλεια ικανή να τα καταστήσει ευάλωτα απέναντι σε εχθρικές επιβουλές.
Ζώντας σε εποχή παρακμής των συλλογικοτήτων, το μετανεωτερικό ελληνικό υποκείμενο, εφόσον αποκόπτεται σιγά, σιγά, από τις ρίζες της γλώσσας του, κινδυνεύει να απολέσει τη συλλογική του μνήμη, άρα να απομακρυνθεί από το παρελθόν του, με αποτέλεσμα η συνείδησή του να στερείται βασικών ερεισμάτων της εθνικής του ταυτότητας. Ένα τέτοιο υποκείμενο, αιωρούμενο σ’ ένα ατομικιστικό σύμπαν, είναι πρόθυμο να μεταναστεύσει και να εγκολπωθεί τον τρόπο ζωής μιας οποιασδήποτε κοινωνικής ομάδας που θα του εξασφαλίζει τη ναρκισσιστική επιβεβαίωση των επαγγελματικών του δεξιοτήτων. Αφ’ ης στιγμής οικειοποιηθεί μια ξένη γλώσσα, η σχέση του με τον ελληνικό πολιτισμό γίνεται σχέση παρατηρητή με το αντικείμενό του, όχι σχέση πάσχοντος με το πάθος του.
Θα μπορούσε βεβαίως κάποιος να ισχυριστεί, πως υπάρχει συγγένεια μεταξύ των γλωσσών, όπως μαρτυρεί τουλάχιστον το ενέργημα της μετάφρασης. Οι γλώσσες είναι εσωτερικά συνάλληλες μέσα σε αυτό που θέλουν να εκφράσουν (κατά τη γνωστή ρήση του Μπένγιαμιν, στο Δοκίμια φιλοσοφίας της γλώσσας). Κατά συνέπεια, η αφομοίωση και χρήση μιας ξένης γλώσσας δεν οδηγεί αναπόφευκτα στην αδυναμία του ομιλούντος ή του γράφοντος να συλλάβει τα νοήματα που μεταφέρει η γενέθλια γλώσσα του. Εκείνο που εδώ υποστηρίζεται είναι πως ο ετερόγλωσσος χρήστης μιας γλώσσας δεν μπορεί να αντιληφθεί τον τρόπο με τον οποίο υποφώσκει εντός της η εθνική μνήμη και τον οποίο συλλαμβάνει ο ομόγλωσσος όντας μέτοχος της εθνικής συνείδησης. Σε αυτήν την εθνική, ιστορική συνείδηση παραπέμπει η εθνική γλώσσα, εφόσον, βεβαίως, μιλιέται και, κυρίως, γράφεται στη ζωντανή της εκδοχή, υπό την προϋπόθεση πως ο κληρονομημένος ιστορικός της πλούτο δεν έχει περισταλεί από μισαλλόδοξες περικοπές.
Στην εικαστική πλαισίωση της σελίδας, έργο του Ιωάννη Μητράκα.
Το βαλς της γειτονιάς - Λάκης Παπαδόπουλος
εγώ είμ' εδώ, τί με κοιτάς,
έφυγε το σύννεφο, έφυγε το σύννεφο,
έφυγε το σύννεφο μακριά.
Εγώ είμ' εδώ, αλλού μην ψάχνεις,
εγώ είμ' εδώ, πίσω μην κοιτάς,
έφυγε το σύννεφο, έφυγε το σύννεφο,
έφυγε το σύννεφο μακριά.
Εγώ είμ' εδώ να το ξέρεις,
εγώ είμ' εδώ, αλλού μην κοιτάς
κι έχω να σου πω χιλιάδες πράγματα,
έλα τώρα μικρή μου και πάρε με αγκαλιά.
Καρκίνο του λαιμού ο Dave Mustaine
Η είδηση είναι σοκαριστική από μόνη της: Ο Ντέιβ Μαστέιν, ένας από τους «ιερείς» της χέβι μέταλ σκηνής με παρελθόν στους Metallica και τους Megadeth αποκάλυψε ότι ξεκίνησε να δίνει μάχη ζωής κόντρα στον καρκίνο:
«Διαγνώστηκα με καρκίνο του λαιμού. Είναι σίγουρα κάτι που πρέπει να το αντιμετωπίσω, όπως έχω αντιμετωπίσει και άλλα εμπόδια στο παρελθόν. Συνεργάζομαι στενά με τους γιατρούς μου και έχουμε φτιάξει ένα πρόγραμμα θεραπείας, που έχει ποσοστό επιτυχίας στο 90%. Η θεραπεία έχει ήδη αρχίσει. Δυστυχώς αυτό σημαίνει πως θα ακυρώσουμε τα περισσότερα φετινά shows. Το Megacruise 2019 θα γίνει και η μπάντα θα είναι μέρος της περιοδείας αυτής με κάποια μορφή. Όλες οι απαραίτητες πληροφορίες θα ανακοινωθούν στο megadeth.com όπως θα τις έχουμε. Θα είμαστε ξανά στον... δρόμο και σύντομα.
Στο μεταξύ οι Kiko, David, Dirk και εγώ είμαστε στο studio. Δουλεύουμε στην συνέχεια για το Dystopia, δουλειά που ανυπομονούμε να την ακούσουν όλοι. Είμαι ευγνώμων για όλη την ομάδα μου: οικογένεια, γιατρούς, μέλη της μπάντας και άλλους. Θα σας ενημερώνουμε όλους.
Τα λέμε σύντομα, Dave Mustaine», έγραψε ο ίδιος στο Instagram.
Δευτέρα 17 Ιουνίου 2019
Η ώρα που θα πέσω
Εκ των προτέρων
Η ώρα που θα πέσω
Είναι εμφανής
Corporal Yasuo Fukushima
Γράμμα τοῦ Ρουμάνου Ὁμολογητοῦ Βαλέριου Γκαφένκου ἀπὸ τὴν φυλακή
29 Ἰανουαρίου 1946
Ἡ ζωὴ εἶναι διαφορετικὴ ἀπὸ ὅπως τὴ φαντάζονται οἱ ἄνθρωποι. Καὶ ὁ ἴδιος ὁ ἄνθρωπος εἶναι διαφορετικὸς ἀπὸ ὅ,τι φαντάζεται αὐτὸς ὅτι εἶναι. Ἡ ἀλήθεια εἶναι ὄντως διαφορετικὴ ἀπὸ τὸ πῶς τὴν θεωρεῖ συνήθως ὁ ἀνθρώπινος νοῦς.
Θέλω νὰ εἶμαι εἰλικρινὴς καὶ ἀνοιχτὸς μέχρι τὰ βάθη τῆς ψυχῆς μου. Μὲ τὸ πρῶτο βῆμα ποὺ ἔκανα στὴ φυλακὴ ἀναρωτιόμουνα γιατί εἶχα φυλακιστεῖ.
Στὸ κοινωνικὸ ἐπίπεδο πάντα μὲ θεωροῦσαν πολὺ καλό, ἕνα παράδειγμα ἠθικῆς ἀγωγῆς. Ἂν βρισκόμουν σὲ σύγκρουση μὲ κάποιον, θὰ ἦταν μόνο γιὰ τὴν ἀλήθεια.
Μετὰ ἀπὸ πολλὴ ἀνησυχία καὶ πολὺ πόνο, ὅταν τὸ ποτήρι τῶν βασάνων εἶχε γεμίσει, ἦρθε μιὰ ἅγια ἡμέρα, τὸν Ἰούνιο τοῦ 1943, ὅταν ἔπεσα μὲ τὸ πρόσωπο στὸ ἔδαφος, γονατισμένος, μὲ συντετριμμένη καρδιά, κλαίγοντας μὲ λυγμούς. Παρακαλοῦσα τὸν Θεὸ νὰ μοῦ δωρίσει τὸ φῶς. Ἐκείνη τὴν περίοδο εἶχα χάσει ὅλη τὴν ἐμπιστοσύνη μου στοὺς ἀνθρώπους. Ἔνιωθα ὅτι βρισκόμουν στὴν ἀλήθεια. Ἀλλὰ τότε γιατί ὑπέφερα; Στὴν ψυχή μου, κάποτε γεμάτη ἀπὸ ἐνθουσιασμό, παρέμεινε μόνο ἡ ἀγάπη. Κανένας δὲ μὲ καταλάβαινε.
Ταυτόχρονα μὲ τὸ κλάμα ἄρχισα νὰ κάνω μετάνοιες. καὶ ξαφνικὰ -ὧ Κύριε, τί μεγάλος εἶσαι, Κύριε! Εἶδα ὅλη τὴν ψυχή μου γεμάτη ἀπὸ ἁμαρτίες.
Βρῆκα μέσα μου τὴ ρίζα ὅλων τῶν ἀνθρώπινων ἁμαρτιῶν. Ἀλίμονο, ἦταν τόσες οἱ ἁμαρτίες, ἀλλὰ τὰ μάτια τῆς πωρωμένης λόγῳ τῆς ὑπερηφάνειας ψυχῆς μου δὲν τὶς ἔβλεπαν! Τί μεγάλος εἶναι ὁ Θεός!
Βλέποντας λοιπὸν ὅλες τὶς ἁμαρτίες μου, αἰσθάνθηκα τὴν ἀνάγκη νὰ φωνάξω δυνατὰ καὶ νὰ ζητήσω ἔλεος, ὁπότε μιὰ βαθιὰ εἰρήνη, ἕνα ἀπέραντο φῶς καὶ πολλὴ ἀγάπη πλημμύρισαν τὴν καρδιά μου.
Μόλις ἀνοίχθηκε ἡ πόρτα, βγῆκα ταχύτατα ἀπὸ τὸ κρατητήριο καὶ πῆγα στοὺς ἀνθρώπους ποὺ τοὺς ἤξερα ὅτι μὲ ἀγαποῦν περισσότερο καὶ σ' ἐκείνους ποὺ μὲ μισοῦσαν καὶ εἶχαν ἁμαρτήσει ἐναντίον μου πιὸ πολὺ καὶ τοὺς εἶπα στ' ἀνοιχτὰ καὶ ἀπερίφραστα: «Εἶμαι ὁ πιὸ ἁμαρτωλὸς ἄνθρωπος. Δὲν ἀξίζω τὴν ἐμπιστοσύνη οὔτε τοῦ τελευταίου ἄνθρωπου. Εἶμαι εὐτυχής!».
Ὅλοι ἔμειναν κατάπληκτοι. Μερικοὶ μὲ κοίταξαν περιφρονητικά, ἄλλοι ἀψήφιστα, ὁρισμένοι μὲ κοίταξαν μὲ μία ἀγάπη ποὺ οὔτε οἱ ἴδιοι δὲν μποροῦσαν νὰ τὴν ἐξηγήσουν. Μόνο ἕνας ἄνθρωπος μοῦ εἶπε; «Ἀξίζεις νὰ σὲ ἀσπασθοῦμε!»" ἀλλὰ ἐγὼ ἔτρεξα γρήγορα στὸ κρατητήριό μου, ξάπλωσα στὸ κρεβάτι μου καὶ συνέχισα τὰ κλάματά μου, εὐχαριστώντας καὶ δοξάζοντας τὸν Θεό....
Ἀπὸ τότε ἄρχισα ἐνσυνείδητα τὴ μάχη ἐναντίον τῆς ἁμαρτίας. Ἀλλά, ἂν ξέρατε τί δύσκολη εἶναι ἡ μάχη μὲ τὴν ἁμαρτία! Θέλω νὰ ξέρετε ὅτι ὄχι μόνο ἐδῶ, ἀλλὰ καὶ ὅταν ἤμουν ἔξω, πολεμοῦσα πάρα πολὺ μὲ τὴν ἁμαρτία.
Στὴ φυλακὴ ἔχω ἐξετάσει τὴν ψυχή μου καὶ κατάλαβα ὅτι, ἔστω κι ἂν δὲν εἶχα ἁμαρτήσει στὴν πράξη, ἀλλὰ μὲ τὸ στόμα καὶ μὲ τὸ νοῦ εἶχα ἀνομήσει. Πῆγα στὸν ἱερέα καί, μετὰ ἀπὸ μιὰ βαθιὰ ἐξέταση τῆς συνείδησής μου, ἐξομολογήθηκα. Ἡ ἐξομολόγηση μὲ ξεφόρτωσε ἀπὸ τὶς ἁμαρτίες μου.
Καὶ ἀγωνίζομαι ἀδιαλείπτως. Ἡ μάχη δὲ σταματάει, μέχρι τὸ θάνατο. Χωρὶς μετάνοια κανένας ἄνθρωπος δὲν μπορεῖ νὰ προχωρήσει οὔτε ἕνα βῆμα. Τί εἶναι ἡ ζωή; Εἶναι ἕνα δῶρο τοῦ Θεοῦ γιά μᾶς, τοὺς ἀνθρώπους, γιὰ νὰ καθαρίζουμε τὶς ψυχές μας ἀπὸ τὴν ἁμαρτία καὶ νὰ ἑτοιμαστοῦμε, διὰ τοῦ Χριστοῦ, νὰ δεχτοῦμε τὴν αἰώνια ζωή. Τί εἶναι ὁ ἄνθρωπος; Ἕνα πλάσμα ποὺ ἔχει δημιουργηθεῖ ἀπὸ τὴν ἀπροσμέτρητη ἀγάπη τοῦ Θεοῦ, στὸν ὁποῖο τέθηκαν μπροστὰ ἢ εὐτυχία καὶ ὁ θάνατος, γιὰ νὰ διαλέξει τί θέλει....
Νὰ εἶστε πολὺ προσεκτικοί! Στὴν κοινωνική τους ζωὴ οἱ ἄνθρωποι κοιτάζονται καὶ ἐκδικάζονται ὄχι μὲ βάση τί εἶναι αὐτοὶ οὐσιαστικά, ἀλλὰ μὲ ἐξωτερικὰ κριτήρια. Μὴν ἔχετε ἀπαιτήσεις ἀπὸ τοὺς ἄλλους ἀνθρώπους, διότι ὅποιος κάνει ἔτσι θὰ ὑποφέρει πικρά. Ἀλλὰ ἀγαπῆστε τους. Ἕνας μόνος εἶναι τέλειος, ἕνας μόνο εἶναι ἀγαθὸς καὶ ἁγνός: ὁ Χριστὸς-Θεός!
Καὶ τώρα: τί εἶναι ἡ ἀλήθεια; Ἡ ἀλήθεια εἶναι ὁ Χριστός, ὁ Λόγος τοῦ Θεοῦ. Προσπαθῆστε νὰ πλησιάσετε εἰλικρινὰ τὸν Χριστὸ καὶ ἀφῆστε τὸν κόσμο μὲ τὶς ἁμαρτίες του!
Κυριακή 16 Ιουνίου 2019
Thinking about you - Πάλι στη σκέψη μου
Thinking about you
The loquacious cicadas
remain in silence
Πάλι στη σκέψη μου
Οι λαλίστατοι τζίτζικες
έμειναν βουβοί
Αρθούρος
«Ο θάνατος του Βασιλιά Αρθούρου», του Τζον Γκάρικ / Φωτογραφία: Wikimedia Commons
Τρύφωνας Καϊσερλίδης
Υπήρξε πράγματι ο βασιλιάς Αρθούρος, ο διασημότερος στην ιστορία Βρετανός βασιλιάς, οι περιπέτειες του οποίου έχουν εμπνεύσει δεκάδες συγγραφείς ανά τους αιώνες και σεναριογράφους; Κι αν ναι, ποιο ήταν το ιστορικό πρόσωπο πίσω από το λαϊκό μύθο;
Θεωρίες για το ποιος πραγματικά ήταν ο Αρθούρος έχουν διατυπωθεί πολλές, αλλά ένας Βρετανός ιστορικός και συγγραφέας, ο Κέιλεμπ Χάουελς, επιχειρεί τώρα να ρίξει φως στην υπόθεση με το βιβλίο του με τίτλο «Βασιλιάς Αρθούρος: Ο άνθρωπος που κατέκτησε την Ευρώπη». Όπως αναφέρει, λόγω του ότι ο Αρθούρος φέρεται να έζησε στη διάρκεια του 6ου μ.Χ. αι., δηλαδή στην αρχή του Μεσαίωνα, δεν υπάρχουν ιστορικές καταγραφές της εποχής εκείνης για να ξεδιαλύνουν το γρίφο. Υπάρχουν, όμως, άφθονα στοιχεία κατοπινών εποχών, όπως γενεαλογικά δέντρα, ποιήματα, χρονικά, βιογραφίες αγίων, τοπικές παραδόσεις, λίστες βασιλέων κ.α. τα οποία επιχειρούν να χρησιμοποιήσουν οι ερευνητές. Αν και διατυπώνονται αμφιβολίες για το υλικό αυτό, δεδομένου ότι έχει γραφτεί αιώνες μετά την εποχή του Αρθούρου, μπορεί κανείς να φθάσει σε συμπεράσματα συγκρίνοντας τις διάφορες πηγές από διαφορετικές χρονικές περιόδου και τοποθεσίες.
Υπήρξε πράγματι ο βασιλιάς Αρθούρος;
Ορισμένοι ιστορικοί θεωρούν ότι ο Αρθούρος, που ενέπνευσε πλήθος ταινιών και βιβλίων, ήταν απλά ένα μυθικό πρόσωπο, που «μεταμορφώθηκε» σε ιστορικό βασιλιά σε κατοπινές καταγραφές, αλλά πολλοί λόγιοι θεωρούν ότι υπήρξε όντως ένα ιστορικό πρόσωπο πίσω από τους θρύλους.
Ο Βασιλιάς Αρθούρος, όπως τον φαντάστηκε ο N.C. Wyeth σε έργο του 1922 / Φωτογραφία: Wikimedia Commons
Ο Χάουελς σημειώνει το γεγονός ότι το όνομα «Αρθούρος» εμφανίζεται ξαφνικά να αποκτά μεγάλη δημοτικότητα αμέσως μετά την εποχή κατά την οποία φέρεται να έζησε ο βασιλιάς Αρθούρος, αναφέροντας επί παραδείγματι την περίπτωση ενός βασιλιά της νοτιοδυτικής Ουαλίας, ονόματι Αρθούρου στα τέλη του 6ου και τις αρχές του 7ου μ.χ. αι, ή ενός Σκωτσέζου πρίγκιπα, του Artuir, γιου του Aedan, που έζησε επίσης στα τέλη του 6ου μ.Χ. αι. «Το γεγονός ότι το όνομα “Αρθούρος”, που σπάνια χρησιμοποιείτο πριν απ’ αυτή την περίοδο αρχίζει ξαφνικά να χρησιμοποιείται σ’ ολόκληρη τη Βρετανία μπορεί να αποτελεί απόδειξη ότι υπήρξε ένα πού επιφανές άτομο μ’ αυτό το όνομα στο πρώτο ήμισυ του 6ου αι. μ.Χ. όπως ισχυρίζονται οι θρύλοι», λέει.
Που έζησε ο Αρθούρος;
Ο προσδιορισμός της περιοχής όπου έζησε ο Αρθούρος και το που βρισκόταν το θρυλικό Κάμελοτ με την φημισμένη στρογγυλή τράπεζα είναι ζωτικής σημασίας για τον προσδιορισμό της πραγματικής του ταυτότητας. Αν και τα στοιχεία φαίνονται εξ’ αρχής αντικρουόμενα, μπορούν να βγουν συμπεράσματα. Ο Αρθούρος φαίνεται ότι δραστηριοποιήθηκε στη νότια Σκωτία, τη βόρεια Αγγλία, την Κορνουάλη, ακόμη και τη Βρετάνη. Η πρώτη καταγραφή για τον Αρθούρο δείχνει ότι είχε συμμαχήσει με «βασιλείς της Βρετανίας», ενώ πολλές κατοπινές πηγές κατονομάζουν μεταξύ των συμμάχων του βασιλιάδες από τη Σκωτία, την Κορνουάλη, τη Βρετάνη κι άλλες περιοχές. Από την άλλη πλευρά πολλά στοιχεία δείχνουν ότι μια από τις κύριες βάσεις επιχειρήσεων του Αρθούρου ήταν το Caerleon στη νοτιοανατολική Ουαλία. Ντόπιες καταγραφές τον εμφανίζουν να κυβερνά σε μια περιοχή ονόματι Kerniw, όνομα που απαντάται ιδιαίτερα στην Ουαλία, ενώ και ο «Βίος του Αγίου Κάντοκ» τοποθετεί τον Αρθούρο στην ίδια αυτή περιοχή, που σημαίνει ότι πιθανότατα ζούσε εκεί.
Ποιος ήταν ο θρυλικός βασιλιάς;
Το 1747 ο ιστορικός Τόμας Καρτ υποστήριξε ότι ο πραγματικός βασιλιάς Αρθούρος ήταν ένα ιστορικό πρόσωπο, που διετέλεσε βασιλιάς, γνωστός ως Athrwys γιος του Meurig.
Το άγαλμα του Βασιλιά Αρθούρου στο Τίνταγκελ της Κορνουάλης, που φιλοτέχνησε ο Ρούμπιν Έινον. Το άγαλμα αποκαλείται Gallos, που σημαίνει «εξουσία» στην τοπική διάλεκτο / Φωτογραφία: Pixabay
Συν τω χρόνω η θεωρία αυτή έχασε έδαφος καθώς πολλοί ιστορικοί συμφωνούν ότι ο Athrwys έζησε τον 7ο αι. μ.Χ. και άρα δεν θα μπορούσε να είναι ο Αρθούρος που έζησε έναν αιώνα νωρίτερα. Ο Χάουελς, όμως, παραθέτει στο βιβλίο του πολλά στοιχεία που δείχνουν ότι ο Athrwys ήταν σύγχρονος του θρυλικού βασιλιά Αρθούρου. Και ως προς το όνομα αναφέρει ότι δεν αποκλείεται να αποτελεί μια παραφθορά του “Arthurus”, μιας από τις λατινικές εκδοχές του ονόματος Arthur.
Οι πόλεμοι κατά των Αγγλοσαξόνων
Τα παλαιότερα στοιχεία αναφορικά με τον Αρθούρο δείχνουν ότι πολέμησε κατά των Αγγλοσαξόνων εισβολέων στη Βρετανία. Φέρεται να μετείχε σε δώδεκα μάχες εναντίον τους σε εννιά διαφορετικές τοποθεσίες, η τελευταία ήταν η φημισμένη μάχη του Μπάντον που έχει καταγραφεί από έναν συγγραφέα της εποχής εκείνης, ονόματι Γκίλντας.
Η μονομαχία του Αρθούρου με τον ανεψιό του Μόντρεντ, εικονογραφημένη από τον N.C. Wyeth για το The Boy's King Arthur, 1922 / Φωτογραφία: Wikipedia
Ο Αρθούρος λέγεται ακόμη ότι πολέμησε κατά του ανεψιού του, Μόρντρεντ, αν και πολλοί το αμφισβητούν.
Η εκστρατεία στη Γαλατία
Πέρα απ’ τους πολέμους στη Βρετανία, υπάρχουν θρύλοι ότι ο Αρθούρος έδωσε μάχες και στην ηπειρωτική Ευρώπη, όπου φέρεται να σκότωσε τον βασιλιά της Γαλατίας και να κατέλαβε τη χώρα του από τους Ρωμαίους.
Το εξώφυλλο του βιβλίου του Βρετανού ιστορικού Κέιλημπ Χάουελς για τον «Βασιλιά Αρθούρο»
Λίγα χρόνια αργότερα φέρεται να εξαπέλυσε ολοκληρωτικό πόλεμο κατά των Ρωμαίων, που είχαν συμμαχήσει με άλλα ευρωπαϊκά έθνη, πόλεμο τον οποίο κέρδισε τελικά. Συνέβη, όμως, πράγματι κάτι τέτοιο; Αν και τα αρχεία της εποχής εκείνης στην Ευρώπη είναι ατελή, οι ειδικοί συμφωνούν ότι τέτοια κατάκτηση δεν έλαβε ποτέ χώρα στη διάρκεια του 6ου μ.Χ. αι. Το πιθανότερο είναι, όπως λέει ο Χάουελς, να επήλθε μια ιστορική σύγχυση του Αρθούρου μ’ ένα άλλο άτομο, που είχε όντως εισβάλει παλαιότερα στην Ευρώπη από τη Βρετανία και πολέμησε τους Ρωμαίους με τρόπο που θύμιζε πράγματι τη θρυλική δράση του βασιλιά Αρθούρου. Και σημειώνει ότι η σύγκρουση μεταξύ του Αρθούρου και του Ρωμαίου τριβούνου Φρόλο, διοικητή της Γαλατίας, που περιγράφεται στην «Ιστορία των Βασιλέων της Βρετανίας» (“A History of the Kings of Britain”) -έργο που συνέγραψε το 1136 μ.Χ. ο Geoffrey of Monmouth και αποτελεί ένα συμπίλημα μύθων, ιστοριών και επικών ποιημάτων που ανάγονται στον πρώτο μ.Χ. αιώνα, λίγο πριν η Βρετανία αποτελέσει τμήμα της Ρωμαϊκής αυτοκρατορίας- συνδέεται μ’ ένα συγκεκριμένο ιστορικό γεγονός κι ότι όλοι οι βασικοί χαρακτήρες του θρύλοι, πέρα από το Φρόλο, όπως ο βασικός εχθρός του Αρθούρου ο Λούκιος και ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Λέων είναι πρόσωπα ιστορικά...
https://www.iefimerida.gr/stories/basilias-arthoyros-biblio-ekstrateia-eyropi
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)