Ποιητικά Παλαίσματα: Φεβρουαρίου 2026

Τετάρτη 11 Φεβρουαρίου 2026

Δρόμοι αρχαίοι, δρόμοι κενοί

Κι αν στους δρόμους

τούτους

αρχαίοι μιλήσανε σοφοί

και ρήτορες

Κι αν από τα πλακόστρωτα αυτά

στρατηγοί και ήρωες

για τους άθλους τους κινήσαν

Άδεια έμειναν σοκάκια

αφού των βημάτων σου η ηχώ

έχει ξεθωριάσει πια

Ο Ρουμί ανάμεσα σε Ανατολή και Δύση: Μια Γέφυρα ή ένας Καθρέφτης;

https://www.dailysabah.com/feature/2015/03/02/from-west-to-east-my-journey-with-rumi

Jennifer Çelik

Θεωρούμενος ένας από τους σπουδαιότερους μυστικιστές ποιητές της ιστορίας, ο Ρουμί έγινε πρόσφατα μια πασίγνωστη φιγούρα στη Δύση, ενώ η δημοτικότητά του συνεχίζει να αυξάνεται στην Ανατολή. Ωστόσο, ο τρόπος με τον οποίο τον αντιλαμβάνονται στην Ανατολή και τη Δύση διαφέρει σημαντικά λόγω της αφοσίωσής του και της ισχυρής του σχέσης με το Ισλάμ — στοιχεία που έχουν παραβλεφθεί ή παρερμηνευτεί στη δυτική λογοτεχνία.

Πριν από λίγες εβδομάδες, έκανα μερικά ακόμη βήματα στο ταξίδι της φιλίας μου με τον Μεβλανά Τζελαλεντίν Μουχάμαντ Ρουμί, ή απλώς Ρουμί. Ο επιδραστικός ποιητής του 13ου αιώνα έχει γίνει ένας από τους πιο πολυδιαβασμένους ποιητές στη Βόρεια Αμερική, αποκτώντας εμπορική αξία και δημοτικότητα τα τελευταία 15 χρόνια. Μάλιστα, η UNESCO ανακήρυξε το 2007 ως έτος Ρουμί, τιμώντας τα 800 χρόνια από τη γέννησή του.

Έχοντας διαβάσει Ρουμί, ένιωσα περιέργεια για τους πολυζητημένους Περιστρεφόμενους Δερβίσηδες, οπότε αποφάσισα να επισκεφθώ τον Τεκέ των Μεβλεβί στον Γαλατά της Κωνσταντινούπολης. Εκεί, άρχισα να αναθεωρώ τις σκέψεις μου για τον Ρουμί που είχα γνωρίσει πριν από χρόνια: έναν «δυτικό» Ρουμί, δημοφιλή στα ράφια των βιβλιοπωλείων, που ελκύει όσους αναζητούν τη «μυστικιστική αγάπη», προϊόν κυρίως μιας «οριενταλιστικής» νοοτροπίας.

Η Εξέλιξη μιας Φιλίας

Χρησιμοποιώ τη λέξη «φίλος» γιατί, όπως ένας καλός φίλος, μου παρείχε καθοδήγηση, λόγια σοφίας, ακόμα και έναν ώμο για να κλάψω. Η σχέση μας εξελίσσεται και δυναμώνει κάθε μέρα.

Όλα ξεκίνησαν όταν ένας φίλος μού χάρισε το βιβλίο της Ελίφ Σαφάκ, «Οι Σαράντα Κανόνες της Αγάπης». Εκείνη την εποχή, εργαζόμουν στον γρήγορο ρυθμό της βιομηχανίας της μόδας και δεν είχα καθόλου χρόνο για διάβασμα. Όμως, όταν κάθισα ένα βράδυ να το διαβάσω, δεν μπορούσα να το αφήσω από τα χέρια μου.

Σύντομα άρχισα να παρατηρώ τον Ρουμί παντού: σε γάμους, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ακόμα και στα μαθήματα Γιόγκα. Κάθε στίχος του με τραβούσε, καθώς ήταν εύκολο να τον συνδέσω με οτιδήποτε συνέβαινε στη ζωή μου εκείνη τη στιγμή.

Δύο Κόσμοι, Δύο Ερμηνείες

Ποια χαρακτηριστικά έρχονται στο μυαλό κάποιου όταν σκέφτεται τον Ρουμί;

Στη Δύση: Οι λέξεις που κυριαρχούν είναι: στοργικός, μυστικιστής, παθιασμένος.

Στην Ανατολή: Οι λέξεις είναι: ευσεβής, θείος, ταπεινός και λόγιος.

Γιατί διαφέρουν τόσο πολύ οι απόψεις; Πιστεύω ότι οι δυτικοί αναγνώστες γνωρίζουν έναν Ρουμί απογυμνωμένο από τις αξίες που τον καθορίζουν. Πολλοί δεν γνωρίζουν ότι ήταν Ισλαμιστής λόγιος, θεολόγος φιλόσοφος και Σούφι μυστικιστής. Οι αγγλικές μεταφράσεις συχνά παραλείπουν κάθε σύνδεση με το Ισλάμ για να είναι πιο ελκυστικές στο κοινό.

Υπάρχει, αλήθεια, οποιαδήποτε έννοια έξω από τη θρησκεία στην ποίηση του Ρουμί; Ή μήπως ο Ρουμί έχει φυλακιστεί μέσα στα όρια που εμείς θέσαμε για την «εγκόσμια αγάπη»;

Η Αληθινή Μαγεία

Τώρα που ζω στην Τουρκία, έχω μια διαφορετική κατανόηση της πρακτικής και της ποίησής του. Μπορεί κανείς να εκτιμήσει πραγματικά τον Ρουμί μόνο όταν κατανοήσει τη σύνδεσή του με το Θείο, η οποία τον ώθησε να γράψει. Διαφορετικά, ο Ρουμί δεν θα ξεπεράσει ποτέ το επίπεδο μιας απλής «τάσης» (trend) για τον δυτικό αναγνώστη.

Μετά από 800 χρόνια, ο Ρουμί παραμένει ένας καθρέφτης που αντανακλά αυτό που ο αναγνώστης επιλέγει να φανταστεί: αγάπη, νοσταλγία, θεραπεία ή θρησκεία.

Το Κάλεσμα του Ρουμί

"Έλα, έλα, όποιος κι αν είσαι. Περιπλανώμενε, προσκυνητή, λάτρη της φυγής. Δεν έχει σημασία. Το δικό μας δεν είναι καραβάνι απόγνωσης. Έλα, ακόμα κι αν έχεις αθετήσει τους όρκους σου χίλιες φορές. Έλα, και πάλι, έλα, έλα."

Blue Oyster Cult - Take Me Away

Τρίτη 10 Φεβρουαρίου 2026

Πολλαπλασιασμός

Με καθρέφτες

δεν σπάει

η μοναξιά

- πολλαπλασιάζεται

Από τη σκοτεινιά φουντώνει ο Παράδεισος,

Έχω πεθάνει

μπροστά στα πόδια του Αγαπημένου.

Όχι, λάθος κάνω.

Όποιος έχει κερδίσει ζωή απ' Αυτόν

ποτέ δεν πεθαίνει.

Όταν η σκιά του Βασιλιά χορεύει στη γη

λάσπη και πέτρες ζωντανεύουν,

τα κομψά δέντρα γελούν,

οι άκαρπες γυναίκες γεννούν.

Αν μόνο η σκιά Του καταφέρνει τόσα πολλά

φαντάσου τι μπορεί να κάνει

το φως του προσώπου Του!

Αυτός είναι η λάμψη κάθε σκέψης

το φως που ζωογονεί κάθε ψυχή.

Η ίδια η πηγή της ζωής,

από τον ήλιο ως τον έβδομο ουρανό.

Τι θαύμα!

Ο Αγαπημένος είναι ερωτευμένος με τον εραστή

Τι θαύμα!

Από τη σκοτεινιά φουντώνει ο Παράδεισος,

Τζελαλαντίν Ρουμί - Στον Κήπο του Αγαπημένου - εκδ. Αρμός

Queensryche - Someone Else?

Δευτέρα 9 Φεβρουαρίου 2026

Άμμος

Σαν άμμος γλίστρησες

απ' τη κλειστή γροθιά μου

Οι ελάχιστοι κόκκοι

που κράτησα,

πετράδια

αμύθητης αξίας

Blackfoot - Searchin'

Κυριακή 8 Φεβρουαρίου 2026

Θρίαμβος!

Σε είδα να κλαις.

Στιγμή αδυναμίας;

Όχι.

Θρίαμβος μυστικός!

Δείγμα της δύναμης

στο φως που λαμπυρίζει.

Spaceslug - Protοn Lander

Σάββατο 7 Φεβρουαρίου 2026

Μουσική

Σε ποτάμια

τρεχούμενων ονείρων

χρυσάφι σε μορφή

καπνού.

Ποιος ψάχνει το άγνωστο

αγνοώντας το χέρι

που απαλά το μπράτσο του

αγγίζει;

Γίνε χορδή

και άσε την αγάπη

να παίξει τη μουσική της

- Τι μελωδίες, τι χρώματα! -

Κι ο θάνατος

καλύπτει τα αυτιά του

με αδειανές παλάμες.

Φιλία

Και ένας νέος είπε, Μίλησέ μας για τη Φιλία. Κι ἐκεῖνος ἀποκρίθηκε λέγοντας: Ὁ φίλος σας εἶναι ἡ ἐκπλήρωση τῶν ἀναγκῶν σας. Εἶναι τὸ χωράφι σας ποὺ ἐσεῖς σπέρνετε μὲ ἀγάπη καὶ θερίζετε μ’ εὐγνωμοσύνη. Καὶ εἶναι τὸ τραπέζι σας καὶ τὸ παραγώνι σας. Γιατὶ πηγαίνετε στὸ φίλο μὲ τὴν πείνα σας, καὶ τὸν ἀναζητᾶτε γιὰ τὴ γαλήνη σας.

Ὅταν ὁ φίλος σας ἐκφράζει τὶς σκέψεις του, δὲ φοβᾶστε τὸ ὄχι στὴ δική σας σκέψη, οὔτε ἀποσιωπᾶτε τὸ ναί. Καὶ ὅταν ἐκεῖνος εἶναι σιωπηλός, ἡ καρδιά σας δὲν παύει γιὰ ν’ ἀκούσει τὴν καρδιά του· Γιατὶ στὴ φιλία, ὅλες οἱ σκέψεις, ὅλες οἱ ἐπιθυμίες, ὅλες οἱ προσδοκίες γεννιοῦνται καὶ μοιράζονται χωρὶς λέξεις, μὲ χαρὰ ποὺ εἶναι ἄφωνη. Ὅταν χωρίζεσαι ἀπὸ τὸ φίλο σου, δὲ λυπᾶσαι· Γιατὶ αὐτὸ ποὺ ἀγαπᾶς πιὸ πολὺ σ’ αὐτὸν μπορεῖ νὰ εἶναι πιὸ φανερὸ στὴν ἀπουσία του, ὅπως ὁ ὀρειβάτης βλέπει πιὸ καθαρὰ τὸ βουνὸ ἀπὸ τὴν πεδιάδα. Καὶ μὴ βάζετε κανένα σκοπὸ στὴ φιλία ἐκτὸς ἀπὸ τὸ βάθαιμα τοῦ πνεύματος.

Γιατὶ ἡ ἀγάπη ποὺ γυρεύει κάτι ἄλλο ἐκτὸς ἀπὸ τὴν ἀποκάλυψη τοῦ δικοῦ της μυστηρίου δὲν εἶναι ἀγάπη παρὰ ἕνα δίχτυ ποὺ ρίχνεται στὴ θάλασσα καὶ μόνο τὸ ἀνώφελο θὰ πιάσει.

Καὶ δίνετε τὸ καλύτερο ἑαυτό σας στὸ φίλο σας. Ἀφοῦ θὰ γνωρίσει τὴν ἄμπωτη τοῦ κύματού σας, δῶστε του νὰ γνωρίσει καὶ τὴν παλίρροιά του. Εἶναι ὁ φίλος σας κάτι ποὺ θά ’πρεπε νὰ γυρεύετε ὅταν ἔχετε ὧρες ποὺ θέλετε νὰ σκοτώσετε; Καλύτερα νὰ γυρεύετε τὸ φίλο σας πάντα ὅταν ἔχετε ὧρες νὰ ζήσετε. Γιατὶ ἔργο τοῦ φίλου εἶναι νὰ ἐκπληρώσει τὶς ἀνάγκες σας, ἀλλὰ ὄχι νὰ γεμίσει τὸ κενό σας. Καὶ μέσα στὴ γλύκα τῆς φιλίας κάνετε νὰ ὑπάρχει γέλιο, καὶ μοίρασμα χαρᾶς. Γιατὶ στὶς δροσοστάλες τῶν μικρῶν πραγμάτων ἡ καρδιά βρίσκει τὴν καινούργια αὐγή της καὶ ξανανιώνει.

Χαλίλ Γκιμπράν, Ο Προφήτης/Ο Κήπος του Προφήτη, εκδ. Μπουκουμάνης